Ներքին հսկողության կառավարման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում

Տեխնոլոգիա

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի հրաբխային ապարների կիրառմամբ բետոնի և երկաթբետոնի արտադրության հումքաէներգախնայողական տեխնոլոգիայի մշակմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է տեղական բնական հումքի՝ հատկապես հրաբխային ծագման ապարների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունների ուսումնասիրությունը՝ շինարարական նյութերի արտադրության տեխնոլոգիական և էներգետիկ ցուցանիշները բարելավելու նպատակով։ Հայաստանի երկրաբանական առանձնահատկությունները պայմանավորում են հրաբխային ապարների լայն տարածվածությունը, ինչի շնորհիվ դրանք կարող են դիտարկվել որպես բետոնի արտադրության համար հասանելի տեղական հանքային հումքի կարևոր աղբյուր։ Ուսումնասիրության հիմնական խնդիրներից է այդ ապարների ֆիզիկամեխանիկական և տեխնոլոգիական հատկությունների գնահատումը և դրանց համապատասխանությունը բետոնի ու երկաթբետոնի արտադրության պահանջներին։ Հրաբխային ապարների օգտագործման արդյունավետությունը կարող է պայմանավորված լինել դրանց ամրությամբ, խտությամբ, ծակոտկենությամբ, ջրակլանմամբ, հանքաբանական կազմով և ջերմային մշակման նկատմամբ վարքով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է նաև բետոնի բաղադրության օպտիմալացումը՝ տեղական հումքի կիրառման դեպքում անհրաժեշտ ամրության, երկարակեցության և շահագործական հատկությունների ապահովմամբ։ Հումքաէներգախնայողական մոտեցումը ենթադրում է ոչ միայն տեղական և մատչելի նյութերի օգտագործում, այլև արտադրական գործընթացներում էներգիայի սպառման նվազեցում։ Այդ նպատակով կարող են ուսումնասիրվել հումքի նախապատրաստման, մանրացման, ջերմային մշակման, կապակցանյութերի օգտագործման և բետոնի կարծրացման ռեժիմների օպտիմալացման հնարավորությունները։ Հատկապես կարևոր է էներգատար տեխնոլոգիական փուլերի նվազեցումը կամ դրանց արդյունավետության բարձրացումը, քանի որ շինարարական նյութերի արտադրության ինքնարժեքի և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության զգալի մասը կապված է էներգիայի սպառման հետ։ Աշխատանքը կարող է ներառել Հայաստանի տարբեր հրաբխային ապարների համեմատական ուսումնասիրություն՝ դրանցից ստացվող հանքային բաղադրիչների և լցանյութերի հատկությունները որոշելու համար։ Դրանց կիրառումը բետոնի կազմում հնարավորություն է տալիս միաժամանակ լուծել տեղական հումքի օգտագործման և բնական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման խնդիրները։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր է նաև պատրաստված բետոնի և երկաթբետոնի հիմնական հատկությունների գնահատումը՝ սեղմման ամրությունը, խտությունը, ջրակայունությունը, ցրտադիմացկունությունը, ջերմային վարքը և երկարաժամկետ շահագործման կայունությունը։ Նման ցուցանիշների ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս պարզել, թե մշակված տեխնոլոգիան ինչ ոլորտներում կարող է առավել արդյունավետ կիրառվել՝ բնակելի, արդյունաբերական, ճանապարհաշինական կամ այլ շինարարական կառույցների համար։ Հայաստանի պայմաններում տեղական հրաբխային ապարների կիրառումը կարող է ունենալ նաև տնտեսական նշանակություն, քանի որ տեղական հումքի օգտագործումը կարող է նվազեցնել որոշ ներմուծվող նյութերի նկատմամբ կախվածությունը, կրճատել հումքի տեղափոխման հեռավորությունները և նպաստել շինարարական նյութերի արտադրության տեղայնացմանը։ Միաժամանակ հումքի տեղական աղբյուրների օգտագործումը կարող է նպաստել արտադրական գործընթացների ավելի ռացիոնալ կազմակերպմանը և նյութական ռեսուրսների խնայողությանը։ Աշխատանքի բնապահպանական նշանակությունը ևս էական է․ էներգիայի սպառման նվազեցումը և տեղական հանքային հումքի նպատակային օգտագործումը կարող են նվազեցնել արտադրության ընդհանուր ռեսուրսատարությունը և դրա հետ կապված շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել Հայաստանի հրաբխային ապարների հիման վրա բետոնի և երկաթբետոնի արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման, նոր բաղադրությունների մշակման և արտադրության էներգետիկ արդյունավետության բարձրացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է շինարարական նյութագիտության, բետոնի տեխնոլոգիայի, տեղական հանքային հումքի ուսումնասիրության և էներգախնայող արտադրության խնդիրները՝ նպատակ ունենալով ստեղծել Հայաստանի բնական ռեսուրսներին համապատասխան, տեխնիկապես արդյունավետ և տնտեսապես ու էներգետիկ առումով առավել խնայողական տեխնոլոգիական լուծում։

Կենսաբանություն

Այս աշխատանքը նվիրված է մարզիկների հոգեֆիզիոլոգիական կայունության ուսումնասիրությանը՝ հոգակարգավորիչ (պսիխոռեգուլյատոր) ազդեցության գործընթացում, որի նպատակն է բացահայտել հոգեբանական կարգավորման մեթոդների ազդեցությունը օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի և սթրեսակայունության վրա։ Հոգեֆիզիոլոգիական կայունությունը դիտարկվում է որպես մարզիկի կարողություն պահպանելու արդյունավետ աշխատանքային մակարդակ մրցակցային սթրեսի, բարձր ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության և էմոցիոնալ լարվածության պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ինքնակարգավորման տեխնիկաները՝ շնչառական վարժություններ, ավտոգեն մարզում, պատկերային (իմագինատիվ) մեթոդներ և կենտրոնացման ռազմավարություններ, որոնք նպաստում են նյարդային համակարգի հավասարակշռմանը և կատարողականության բարձրացմանը։ Վերլուծվում է նաև սրտանոթային, շնչառական և նյարդային համակարգերի արձագանքը հոգակարգավորիչ ազդեցությանը՝ գնահատելով դրանց դինամիկան մարզական գործունեության տարբեր փուլերում։ Աշխատության արդյունքները կարևոր նշանակություն ունեն սպորտային հոգեբանության և մարզական պատրաստության ոլորտում, քանի որ թույլ են տալիս մշակել արդյունավետ մեթոդներ մարզիկների հոգեկան կայունության բարձրացման և մրցակցային արդյունքների օպտիմալացման համար։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ալյումինի հիմքով հակաշփական փոշեհամաձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը և դրանց կառուցվածքի ու շահագործական հատկությունների ձևավորման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն տեխնոլոգիական և նյութաբանական գործոնները, որոնք որոշում են ալյումինային հիմքով փոշեհամաձուլվածքների կառուցվածքը, մեխանիկական բնութագրերը և շփման ու մաշման նկատմամբ դիմադրությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են փոշեմետալուրգիական եղանակով նյութերի ստացման հիմնական փուլերը՝ ելանյութերի ընտրությունից և փոշիների նախապատրաստումից մինչև խառնում, ձևավորում, մամլում և ջերմային մշակման գործընթացներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համաձուլվածքի բաղադրության և տեխնոլոգիական պարամետրերի ազդեցությանը վերջնական նյութի կառուցվածքային առանձնահատկությունների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միկրոկառուցվածքի ձևավորման ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ ալյումինային մատրիցի, ամրացնող կամ հակաշփական բաղադրիչների բաշխվածության, ծակոտկենության և միջֆազային փոխազդեցությունների վերլուծությունը։ Աշխատությունը կարող է ներառել նյութերի կարծրության, ամրության, պլաստիկության, մաշակայունության և շփման գործակցի փորձարարական գնահատում՝ տարբեր աշխատանքային պայմաններում դրանց վարքագիծը պարզելու նպատակով։ Հակաշփական հատկությունների ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է այն դետալների և հանգույցների համար, որոնք շահագործվում են փոխադարձ շփման պայմաններում, քանի որ նման նյութերի կիրառումը կարող է նվազեցնել մաշումը, շփման կորուստները և սպասարկման անհրաժեշտությունը։ Հեղինակը կարող է նաև վերլուծել ստացման տեխնոլոգիական ռեժիմների և նյութի կառուցվածքի միջև կապը՝ պարզելու համար, թե ինչպես կարելի է նպատակային կերպով ձևավորել անհրաժեշտ ֆիզիկական, մեխանիկական և տրիբոլոգիական հատկություններ։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մեքենաշինության, տրանսպորտային տեխնիկայի, սարքաշինության և այլ ոլորտներում օգտագործվող հակաշփական դետալների ու նյութերի արտադրության համար։ Նոր նյութերի մշակումը կարող է նպաստել թեթև, մաշակայուն և տեխնոլոգիապես արդյունավետ համաձուլվածքների ստեղծմանը՝ միաժամանակ ընդլայնելով փոշեմետալուրգիական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել նյութագետներին, մետալուրգներին, մեքենաշինության ինժեներներին, փոշեմետալուրգիայի և տրիբոլոգիայի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, նախագծողներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է ալյումինի հիմքով հակաշփական փոշեհամաձուլվածքների ստացման և հատկությունների ձևավորման համալիր ուսումնասիրություն՝ շեշտադրելով տեխնոլոգիական գործընթացների, միկրոկառուցվածքի և նյութի վերջնական շահագործական բնութագրերի միջև փոխկապակցվածությունը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսական բարեփոխումների նպատակների, ուղղությունների և դրանց իրականացման գործընթացում պետության դերակատարության ուսումնասիրությանը՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության տնտեսական համակարգի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում տնտեսության կառուցվածքային վերափոխումների անհրաժեշտությունը, պետական կարգավորման և շուկայական մեխանիզմների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև սոցիալ-տնտեսական զարգացման նպատակներին հասնելու համար կիրառվող քաղաքականության ընդհանուր սկզբունքներն են։ Քննության են առնվում տնտեսական բարեփոխումների այնպիսի նպատակներ, ինչպիսիք են արտադրության արդյունավետության բարձրացումը, տնտեսական աճի խթանումը, զբաղվածության ընդլայնումը, ներդրումային ակտիվության բարելավումը, մրցակցային միջավայրի զարգացումը և բնակչության սոցիալական պաշտպանության ապահովումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետության՝ որպես տնտեսական քաղաքականություն մշակող, հանրային ռեսուրսներ կառավարող և տնտեսական հարաբերությունների ինստիտուցիոնալ պայմաններ ձևավորող սուբյեկտի գործառույթներին։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել պետական և մասնավոր հատվածների հարաբերակցության, սեփականության կառուցվածքի փոփոխությունների, պետական ձեռնարկությունների վերափոխման, ֆինանսական համակարգի զարգացման և տնտեսության տարբեր ոլորտներում կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հարկաբյուջետային, դրամավարկային, ներդրումային և սոցիալական քաղաքականությունների փոխկապակցվածությունը տնտեսական բարեփոխումների ընդհանուր ռազմավարության հետ։ Իրանի տնտեսության օրինակով կարող են դիտարկվել նաև բնական ռեսուրսներից ստացվող եկամուտների նշանակությունը, տնտեսության բազմազանեցման անհրաժեշտությունը, մասնավոր ձեռնարկատիրության զարգացման պայմանները և արտաքին տնտեսական հարաբերությունների ազդեցությունը ներքին տնտեսական գործընթացների վրա։ Բարեփոխումների արդյունավետությունը դիտարկվում է ոչ միայն մակրոտնտեսական ցուցանիշների փոփոխության, այլև եկամուտների բաշխման, զբաղվածության, սոցիալական կայունության և բնակչության բարեկեցության տեսանկյունից։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել պետական միջամտության սահմանների և շուկայական ինքնակարգավորման հնարավորությունների վերաբերյալ տեսական մոտեցումների համեմատությանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է տնտեսական քաղաքականության, պետական կարգավորման, զարգացման տնտեսագիտության և ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տնտեսական բարեփոխումների նպատակների ձևավորման տրամաբանությունը և պետության գործառույթների նշանակությունը կառուցվածքային ու սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների իրականացման ընթացքում։

Հոգեբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է սոցիալական մեկուսացման պայմաններում դատապարտյալների աուտոագրեսիվ վարքի հոգեբանական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են ազատազրկման միջավայրի հոգեբանական ազդեցությունները, անձի դեֆորմացիայի և հարմարվողականության խանգարումների հիմնական մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է սոցիալական մեկուսացման պայմաններում առաջացող սթրեսային վիճակները, հուզական անկայունությունը, հուսահատության և անհուսության դրսևորումները, որոնք կարող են հանգեցնել ինքնավնասող և աուտոագրեսիվ վարքի ձևավորմանը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև անձի պաշտպանական մեխանիզմները, բանտային ենթամշակույթի ազդեցությունը, սոցիալական աջակցության բացակայության հետևանքները և հոգեբանական ճնշման երկարաժամկետ ազդեցությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելիչ և ուղղիչ աշխատանքների կազմակերպմանը՝ ներառյալ հոգեբանական աջակցությունը, ռեաբիլիտացիոն ծրագրերը և վարքային միջամտությունները։ Գիրքը նախատեսված է հոգեբանների, քրեագետների, սոցիալական աշխատողների, քրեակատարողական համակարգի մասնագետների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի վերլուծություն դատապարտյալների աուտոագրեսիվ վարքի հոգեբանական հիմքերի վերաբերյալ։

Մաթեմատիկա

Գիրքը նվիրված է բարդ լայնական կտրվածք ունեցող բաղադրյալ ձողերի ոլորման տեսական և հաշվարկային խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են այնպիսի ձողեր, որոնց լայնական պրոֆիլը կազմված է մի քանի ուղղանկյուն հատվածներից, ընդ որում՝ այդ ուղղանկյունները կարող են պատկանել տարբեր կոորդինատային համակարգերի և ունենալ միմյանց նկատմամբ տարբեր կողմնորոշումներ։ Հեղինակը վերլուծում է նման կառուցվածքների ոլորման ժամանակ առաջացող լարումների, դեֆորմացիաների և տեղաշարժերի բաշխման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով լայնական կտրվածքի բարդ երկրաչափությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տարբեր կոորդինատային համակարգերում ներկայացված ուղղանկյուն բաղադրիչների միջև կապերի հաստատմանը և ընդհանուր մեխանիկական համակարգի համար դրանց ազդեցության համադրմանը։ Քննարկվում են ոլորման տեսության հիմնական դրույթները, ոլորման կոշտության և դիմադրության բնութագրերը, ինչպես նաև բաղադրյալ պրոֆիլների հաշվարկման համար անհրաժեշտ երկրաչափական և մեխանիկական պարամետրերի որոշման եղանակները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են նաև այն դեպքերը, երբ պրոֆիլի առանձին տարրերի դիրքը կամ կողմնորոշումը բարդացնում է լարումների և դեֆորմացիաների միասնական նկարագրությունը։ Ներկայացվող մաթեմատիկական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս կառուցել հաշվարկային մոդելներ և որոշել բաղադրյալ ձողերի աշխատանքային վիճակը տարբեր ոլորող բեռնվածությունների պայմաններում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մեքենաշինության, շինարարական մեխանիկայի, նյութերի դիմադրության և ինժեներական կոնստրուկցիաների նախագծման ոլորտներում՝ հատկապես բարդ պրոֆիլներով տարրերի ամրության և կոշտության գնահատման ժամանակ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում մեխանիկների, ինժեներ-կոնստրուկտորների, հետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ որպես բաղադրյալ լայնական կտրվածքով ձողերի ոլորման խնդիրների տեսական և կիրառական ուսումնասիրության աղբյուր։