Նոր գրքեր : Գյուղատնտեսություն : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Սեպտեմբեր, թիվ 9)

Մանկավարժություն

Ստեղծագործությունը մանկավարժահոգեբանական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է տարրական դպրոցում մաթեմատիկայի ուսուցման գործընթացում կիրառվող իմացական ոճերի և դրանց ազդեցությանն աշակերտների մտավոր զարգացման վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են այն տարբեր եղանակները, որոնց միջոցով կրտսեր դպրոցականները ընկալում, մշակում և յուրացնում են մաթեմատիկական գիտելիքները՝ հաշվի առնելով նրանց անհատական մտածողության առանձնահատկությունները, ճանաչողական ռազմավարությունները և ուսուցման նախընտրելի ձևերը։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես կարող են տարբեր իմացական ոճերին համապատասխանեցված ուսուցման մեթոդները նպաստել տրամաբանական մտածողության, ուշադրության, հիշողության, վերլուծական ունակությունների և խնդիրների լուծման հմտությունների զարգացմանը։ Ուսումնասիրության մեջ նաև ընդգծվում է ուսուցչի դերը՝ որպես կրթական միջավայրի կազմակերպիչ, որը պետք է կարողանա բացահայտել յուրաքանչյուր աշակերտի ուսուցման առանձնահատկությունները և ապահովել անհատականացված մոտեցում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է մաթեմատիկայի ուսուցումը որպես կրտսեր դպրոցականի ճանաչողական և անձնային զարգացման կարևոր գործոն՝ նպաստելով նրա մտավոր կարողությունների բազմակողմանի ձևավորմանը։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է նանոչափ ամորֆ մոլիբդենի օքսիդի (MoOₓ) և վոլֆրամի օքսիդի (WOₓ) նյութերի էլեկտրաֆիզիկական և սենսորային հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց կիրառական նշանակությունը ժամանակակից էլեկտրոնիկայում և գազային սենսորային համակարգերում։ Գրքում ներկայացվում են այս նյութերի ստացման մեթոդները՝ բարակ թաղանթների նստեցման տեխնոլոգիաներով, ինչպես նաև դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ ամորֆ վիճակի, դեֆեկտային կառուցվածքի և նանոմասշտաբային անհամասեռությունների ազդեցությամբ։ Հեղինակը վերլուծում է էլեկտրահաղորդականության, դիմադրության, լիցքակիրների տեղափոխման և օպտոէլեկտրական հատկությունների վարքագիծը տարբեր արտաքին գործոնների՝ ջերմաստիճանի, գազային միջավայրի և խոնավության ազդեցության պայմաններում։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում MoOₓ և WOₓ նյութերի կիրառությանը գազային սենսորներում՝ հատկապես օքսիդացնող և վերականգնող գազերի հայտնաբերման ոլորտում, ինչպես նաև դրանց զգայունության և ընտրողականության բարձրացման մեթոդներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նյութագետների, ֆիզիկոսների, էլեկտրոնիկայի և սենսորային տեխնոլոգիաների մասնագետների համար՝ նպաստելով նանոկառուցվածքային օքսիդային նյութերի կիրառական ներուժի ընդլայնմանը և նոր սերնդի սենսորային համակարգերի զարգացմանը։

Գրականություն

Մխիթար Գոշը (Մխիթար Գոշ 1130–1213) հայ միջնադարյան գրականության և իրավագիտության հսկայական ազդեցություն ունեցող գործիչ է, որը համարվում է հայկական իրավաբանական և աստվածաբանական գրականության դասական ներկայացուցիչ։ Նա առավել հայտնի է իր «Դատական կանոնագրությամբ» (կամ «Հանրապետական կամ Քաղաքացիական օրենսգիրք») և «Քրիստոնեական բարոյագիտություն» գործերով, որոնց միջոցով զարգացրել է իրավագիտության, բարոյագիտության և վարչական իրավունքի հիմնարար սկզբունքները։ Մխիթար Գոշի ստեղծագործություններում առկա է իրավունքի ու արդարադատության հաստատման գաղափարը, ինչպես նաև հասարակական կյանքի կարգի, օրդինացիայի և բարոյական նորմերի ձևավորման կարևորությունը։ Նրա դատական կանոնագրությունը ներառում է քաղաքացիական, քրեական և վարչական իրավունքի նորմերը՝ հիմնված Հայկական եկեղեցու, ավանդույթի և դասական իրավական սկզբունքների վրա, ինչը թույլ է տալիս ապահովել արդարադատություն և իրավական պաշտպանություն հասարակության բոլոր շերտերի համար։ Գործերի լեզուն պարզ, հասկանալի ու ուսուցողական է, ինչի շնորհիվ դրանք օգտագործվել են ինչպես իրավաբանական պրակտիկայում, այնպես էլ կրթական նպատակներով՝ միջնադարյան Հայաստանի և նրա շրջակա շրջանների իրավագիտական ուսուցման համար։ Մխիթար Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր դեր են ունեցել իրավական և մշակութային ժառանգության պահպանման, հասարակական կյանքի կանոնակարգման և հայ իրավագիտության զարգացման գործում։ Նրա նուրբ վերլուծություններն ու սկզբունքները մինչև այսօր դիտվում են որպես իրավական մտքի դասական օրինակ և հանդիսանում են հայկական իրավաբանության հիմքերի կարևոր բաղադրիչ։

Ինֆորմատիկա

Այս աշխատությունը վերաբերում է կենսաբժշկական պատկերների վերլուծության համար խորը ուսուցման (deep learning) հիման վրա տարաբաշխված ամպային (cloud-based distributed) մեթոդների մշակմանը՝ ընդգծելով արհեստական բանականության, բժշկական ինֆորմատիկայի և բարձր արդյունավետ հաշվարկային համակարգերի փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և ուսումնասիրել այն ալգորիթմական և ճարտարապետական լուծումները, որոնք թույլ են տալիս մեծ ծավալի բժշկական պատկերային տվյալների (MRI, CT, PET և այլն) ավտոմատ մշակումը, դասակարգումը և ախտորոշիչ մեկնաբանումը՝ օգտագործելով խորը նեյրոնային ցանցեր և ամպային հաշվարկային ռեսուրսներ։ Ուսումնասիրվում են մոդելների ուսուցման բաշխված մոտեցումները՝ տվյալների և հաշվարկների բաժանումը մի քանի սերվերների միջև, ինչպես նաև GPU/TPU-ների օգտագործմամբ բարձր արդյունավետության ապահովումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատկերների սեգմենտացիայի, օբյեկտների ճանաչման և պաթոլոգիական օջախների ավտոմատ հայտնաբերման խնդիրներին՝ կոնվոլյուցիոն նեյրոնային ցանցերի և տրանսֆորմերային մոդելների կիրառմամբ։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է տվյալների անվտանգության, գաղտնիության պահպանման և բժշկական ինֆորմացիայի փոխանցման ստանդարտների կարևորությունը ամպային միջավայրում։ Միաժամանակ վերլուծվում են համակարգի մասշտաբայնության, արագագործության և կլինիկական կիրառելիության խնդիրները՝ իրական բժշկական միջավայրում արդյունավետ ներդրման տեսանկյունից։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է բժշկական ինֆորմատիկայի և արհեստական բանականության ոլորտում՝ նպաստելով կենսաբժշկական պատկերների ավտոմատացված վերլուծության և ախտորոշման ժամանակակից համակարգերի զարգացմանը։

Մշակույթ

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության թեմային առնչվող սիրիական ֆիլմաշարի, թատերգության և վավերագրական ժապավենի երգային ու երաժշտական ձևավորումների վերլուծությանը։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են երաժշտության դերը պատմական հիշողության պահպանման, ազգային ինքնության արտահայտման և ցեղասպանության թեմայի գեղարվեստական ներկայացման գործընթացում։ Վերլուծվում են ստեղծագործություններում օգտագործված երգերը, մեղեդիները, երաժշտական լեզուն, կոմպոզիցիոն առանձնահատկությունները և դրանց հուզական ու գաղափարական նշանակությունը՝ բացահայտելով, թե ինչպես է երաժշտությունը նպաստում պատմական իրադարձությունների ընկալմանը և վերապրմանը։ Հետազոտությունը անդրադառնում է նաև սիրիական մշակութային միջավայրում Հայոց ցեղասպանության հիշատակման ձևերին, հայ-սիրիական մշակութային կապերին և արվեստի միջոցով հիշողության փոխանցման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է երաժշտագիտության, մշակութաբանության, կինոյի ուսումնասիրության, հայագիտության և ցեղասպանագիտության ոլորտների հետազոտողների, ուսանողների ու մշակութային գործիչների համար։

Մաթեմատիկա

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է հանրահաշվական կորերի և օ-անկախ բազմությունների տեսությանը՝ ընդգծելով դրանց կառուցվածքային, կոմբինատորիկ և ալգեբրական հատկությունները։ Աշխատությունը վերլուծում է հանրահաշվական կորերի ձևավորումը, դրանց տարրերի միջև հարաբերությունները և հաշվողական մեթոդները, ինչպես նաև օ-անկախ բազմությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և կիրառական նշանակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմությունների անկախության պայմաններին, դրանց բազմակողմանի ներկայացման ձևերին, կոմբինատորիկ ձևակերպումներին և ծրագրային ալգորիթմների միջոցով վերլուծության հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը ընդգրկում է ինչպես տեսական հիմնարար մոտեցումներ, այնպես էլ խնդիրների լուծման օրինակներ, որոնք կիրառելի են մաթեմատիկական և կիրառական գիտությունների ոլորտներում՝ մասնավորապես հաշվարկային մեթոդների, դիսկրետ մաթեմատիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների համար։ Աշխատությունը կարևոր է մաթեմատիկոսների, ուսուցիչների, գիտնականների և բարձրագույն կրթության ուսանողների համար՝ նպաստելով հանրահաշվական կորերի և օ-անկախ բազմությունների տեսության խորքային ուսումնասիրմանը և կիրառմանը։