Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Сельское хозяйство. Информационный указатель (1974, №5)

Կրոն

Այս կենսագրական-պատմական ուսումնասիրությունը նվիրված է եկեղեցական գործիչ, աստվածաբանության դոկտոր Կարապետ Տեր-Մկրտչյանի հոգևոր գործունեությանն ու վարչական դերակատարությանը՝ որպես Ադրբեյջանի թեմի եպիսկոպոս և եկեղեցական կառույցների ղեկավար։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է նրա կրթական ուղին, աստվածաբանական պատրաստվածությունը, ինչպես նաև հոգևոր ծառայության ընթացքում իրականացրած կազմակերպչական և վարչական գործունեությունը՝ կապված թեմական կյանքի համակարգման, եկեղեցական հաստատությունների գործունեության և հոգևոր-մշակութային նախաձեռնությունների հետ։ Հեղինակը վերլուծում է նրա դերը տվյալ ժամանակաշրջանի եկեղեցական կառավարման համակարգում, ինչպես նաև նրա ազդեցությունը համայնքային կյանքի և հոգևոր կրթության զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական պայմաններին, որոնցում ձևավորվել և իրականացվել է նրա գործունեությունը՝ ընդգծելով եկեղեցու և հասարակության փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Վրաստանի միջև տնտեսական համագործակցության զարգացման հեռանկարների ուսումնասիրությանը՝ երկկողմ տնտեսական կապերը դիտարկելով Հարավային Կովկասի տարածաշրջանային տնտեսական գործընթացների և միջազգային տնտեսական հարաբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել երկու երկրների միջև տնտեսական փոխգործակցության առկա մակարդակը, դրա զարգացման հիմնական ուղղությունները, առկա խնդիրներն ու սահմանափակումները և հետագա ընդլայնման հնարավորությունները։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են Հայաստանի և Վրաստանի տնտեսությունների առանձնահատկությունները, աշխարհագրական դիրքը, տնտեսական ներուժը և միմյանց նկատմամբ ունեցած փոխլրացնող հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արտաքին առևտրին, ապրանքաշրջանառության դինամիկային, արտահանման և ներմուծման կառուցվածքին, առևտրային կապերի զարգացմանը և փոխադարձ տնտեսական կախվածության մակարդակին։ Հայաստանի և Վրաստանի տնտեսական հարաբերությունների կարևոր բաղադրիչներից է տրանսպորտային և տարանցիկ համագործակցությունը, քանի որ Վրաստանի տարածքով Հայաստանի համար ապահովվում է կապ Սև ծովի նավահանգիստների և միջազգային շուկաների հետ։ Այդ պատճառով աշխատանքում էական տեղ է հատկացվում ճանապարհային և երկաթուղային հաղորդակցություններին, բեռնափոխադրումներին, լոգիստիկ համակարգերի զարգացմանը, սահմանային անցակետերի արդյունավետությանը և տարածաշրջանային տրանսպորտային միջանցքների օգտագործման հնարավորություններին։ Առանձին ուղղություն է էներգետիկ համագործակցությունը, որի շրջանակում ուսումնասիրվում են էլեկտրաէներգիայի փոխանակման, էներգետիկ ենթակառուցվածքների զարգացման և տարածաշրջանային էներգետիկ ծրագրերի իրականացման հնարավորությունները։ Կարևորվում է նաև ներդրումային համագործակցությունը՝ Հայաստանի և Վրաստանի տնտեսություններում փոխադարձ ներդրումների, համատեղ ձեռնարկությունների ստեղծման և երկարաժամկետ ներդրումային ծրագրերի իրականացման տեսանկյունից։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են այն ոլորտները, որտեղ երկու երկրների տնտեսական ներուժը կարող է փոխլրացվել՝ նպաստելով համատեղ արտադրության, ծառայությունների մատուցման և նոր շուկաների յուրացման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում զբոսաշրջության զարգացմանը, քանի որ երկու երկրների աշխարհագրական մոտիկությունը, պատմամշակութային կապերը և բնական ռեսուրսները ստեղծում են փոխադարձ զբոսաշրջային հոսքերի ավելացման և համատեղ զբոսաշրջային ծրագրերի իրականացման բարենպաստ պայմաններ։ Ուսումնասիրվում են նաև գյուղատնտեսության, սննդի արդյունաբերության, առևտրի, ծառայությունների և փոքր ու միջին ձեռնարկատիրության ոլորտներում համագործակցության հնարավորությունները։ Հեռանկարային ուղղություններից է բարձր տեխնոլոգիաների և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտը, որտեղ համագործակցության խորացումը կարող է նպաստել նորարարական ծրագրերի, թվային ծառայությունների և բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրանքի զարգացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է նաև մաքսային և սահմանային ընթացակարգերի կատարելագործումը, քանի որ ապրանքների և ծառայությունների տեղաշարժի վարչական խոչընդոտների նվազեցումը կարող է նպաստել առևտրաշրջանառության աճին և գործարար կապերի ակտիվացմանը։ Աշխատությունը դիտարկում է տնտեսական համագործակցության զարգացման վրա ազդող ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին գործոնները՝ ներառյալ տարածաշրջանային քաղաքական և տնտեսական իրավիճակը, միջազգային շուկաների փոփոխությունները, ենթակառուցվածքների վիճակը, ներդրումային միջավայրը և տնտեսական քաղաքականության առանձնահատկությունները։ Առանձին նշանակություն է տրվում տարածաշրջանային խաղաղության և կայունության գործոնին, քանի որ կանխատեսելի և անվտանգ միջավայրը կարևոր պայման է երկարաժամկետ ներդրումների, տարանցիկ առևտրի և խոշոր ենթակառուցվածքային ծրագրերի իրականացման համար։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են բացահայտվել համագործակցության հիմնական խոչընդոտները՝ շուկաների սահմանափակ ծավալը, տրանսպորտային ծախսերը, ենթակառուցվածքային որոշ խնդիրներ, արտաքին շուկաների անկայունությունը, վարչական ընթացակարգերը և տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական ռիսկերը։ Միաժամանակ գնահատվում են տնտեսական կապերի ընդլայնման հնարավորությունները՝ առևտրի դիվերսիֆիկացման, նոր ներդրումների ներգրավման, տարանցիկ ներուժի արդյունավետ օգտագործման, զբոսաշրջության զարգացման, էներգետիկ փոխգործակցության և տեխնոլոգիական համագործակցության միջոցով։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ դրա արդյունքները կարող են կիրառվել Հայաստանի և Վրաստանի տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման, երկկողմ առևտրատնտեսական կապերի ընդլայնման, ներդրումային ծրագրերի մշակման և համատեղ տնտեսական նախաձեռնությունների առաջնահերթությունների որոշման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, գործարարներին, ներդրումային ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև տարածաշրջանային տնտեսական համագործակցության խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը Հայաստանի և Վրաստանի տնտեսական հարաբերությունները ներկայացնում է որպես փոխշահավետ և բազմաոլորտ համագործակցության զարգացման կարևոր ուղղություն՝ ընդգծելով արտաքին առևտրի, ներդրումների, տրանսպորտի, էներգետիկայի, զբոսաշրջության, գյուղատնտեսության և բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտներում առկա ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործման անհրաժեշտությունը և այդ համագործակցության նշանակությունը տարածաշրջանային տնտեսական կապերի խորացման համար։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում միջազգային վարկերի ներգրավման հիմնախնդիրների, դրանց տնտեսական նշանակության և արդյունավետ օգտագործման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է արտաքին ֆինանսավորման դերը երկրի տնտեսական զարգացման, պետական բյուջեի հավասարակշռման, ենթակառուցվածքային ծրագրերի իրականացման և սոցիալ-տնտեսական բարեփոխումների ֆինանսավորման գործընթացներում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների և օտարերկրյա վարկատուների հետ համագործակցության առանձնահատկությունները, վարկային քաղաքականության սկզբունքները, արտաքին պարտքի կառավարման խնդիրները և վարկային միջոցների նպատակային ու արդյունավետ օգտագործման կարևորությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկերի ներգրավման հետ կապված տնտեսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ մարտահրավերներին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը մակրոտնտեսական կայունության, պետական ֆինանսների և երկրի ներդրումային գրավչության վրա։ Աշխատությունը ներառում է տեսական հիմնավորումներ, վերլուծական գնահատականներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել արտաքին ֆինանսավորման քաղաքականության կատարելագործմանը և տնտեսական կայուն զարգացման ապահովմանը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, գիտաշխատողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են միջազգային ֆինանսների, պետական պարտքի կառավարման և տնտեսական քաղաքականության հարցերով։

Բնապահպանություն

Գիրքը ներկայացնում է կլիմայի փոփոխության հիմնական շարժիչ գործոնները՝ ջերմոցային գազերի արտանետումները, արևային ճառագայթման փոփոխությունները և բնական կլիմայական տատանումները՝ բացատրելով դրանց փոխազդեցությունը Երկրի կլիմայական համակարգում։ Հեղինակը մանրամասն ուսումնասիրում է Հարավային Կովկասի տարածաշրջանի կլիմայական առանձնահատկությունները՝ ջերմաստիճանային ռեժիմների փոփոխությունները, տեղումների բաշխման անհամաչափությունները, սառցադաշտերի նահանջը և ջրային ռեսուրսների փոփոխականությունը՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը էկոհամակարգերի, գյուղատնտեսության և սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև կլիմայական փոփոխությունների կանխատեսման մոդելները, ռիսկերի գնահատման մոտեցումները և հարմարվողականության ռազմավարությունները՝ ներառյալ ջրային և հողային ռեսուրսների կայուն կառավարումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային համագործակցության և բնապահպանական քաղաքականության կարևորությանը կլիմայական մարտահրավերներին դիմակայելու գործում։ Գիրքը նախատեսված է էկոլոգիայի, աշխարհագրության, բնապահպանության և կլիմայագիտության ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես գիտական և կիրառական կարևոր աղբյուր։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է V դարի հայ մշակութային և հոգևոր կյանքի կարևորագույն դեմքերին՝ Սուրբ Սահակ Պարթև կաթողիկոսի և Մեսրոպ Մաշտոցի անմիջական աշակերտներին, որոնք նշանակալի դեր են ունեցել հայ գրավոր մշակույթի ձևավորման և զարգացման գործում։ Ներկայացվում են նրանց կրթական միջավայրը, ուսուցչական ավանդույթը, գիտելիքների փոխանցման գործընթացը և հայերեն թարգմանական գրականության սկզբնավորման պատմական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի առաջին թարգմանիչների գործունեությունը, նրանց մասնակցությունը քրիստոնեական գրականության հայացմանը, գրավոր լեզվի մշակմանը և ազգային կրթական ու հոգևոր կյանքի ամրապնդմանը։ Աշխատության թեման առնչվում է հայոց գրերի գյուտից հետո ծավալված մշակութային շարժմանը, թարգմանչական դպրոցի ձևավորմանը և հայ մատենագրության վաղ շրջանի զարգացմանը։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են Սահակ Պարթևի և Մեսրոպ Մաշտոցի աշակերտները շարունակել իրենց ուսուցիչների գործը՝ նպաստելով հայերեն գրավոր ժառանգության հարստացմանը և կրթական ավանդույթի հաստատմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտությամբ, հայոց լեզվի ու գրականության պատմությամբ, թարգմանական արվեստով և վաղ միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր-մշակութային զարգացումներով զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական և կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արդյունաբերական ձեռնարկությունների նորամուծական գործունեության կազմակերպման, տնտեսական կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման և մրցունակության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում արդյունաբերական արտադրության զարգացման ժամանակակից միտումները, նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրման տնտեսական նախադրյալները և ձեռնարկության կառավարման համակարգում նորամուծությունների նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նորամուծական ռազմավարությունների մշակմանը, ներդրումային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, արտադրական գործընթացների արդիականացմանը և գիտատեխնիկական առաջընթացի արդյունքների գործնական կիրառմանը։ Վերլուծվում են ձեռնարկության տնտեսական գործունեության արդյունավետության գնահատման ցուցանիշները, նորարարական նախագծերի ֆինանսավորման հնարավորությունները, արտադրական ծախսերի օպտիմալացման և կառավարչական որոշումների հիմնավորման մեթոդները։ Քննարկվում են նաև նորամուծական գործունեության հետ կապված տնտեսական ռիսկերը, մարդկային ռեսուրսների և կազմակերպական կառուցվածքի դերը, ինչպես նաև արտաքին տնտեսական միջավայրի ազդեցությունը ձեռնարկության զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ռազմավարական պլանավորման, նորարարական ներուժի գնահատման և տնտեսական կառավարման ճկուն մեխանիզմների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել արդյունաբերական ձեռնարկությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացման և նորամուծական զարգացման առաջնահերթությունների բացահայտմանը՝ օգտակար լինելով տնտեսագիտության, արդյունաբերական կառավարման, նորարարությունների կառավարման և ձեռնարկատիրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։