Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն: Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն: Ազգագրություն: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Обшест (1978, Մայիս, թիվ 5)

Լրագրություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է XIX դարի երկրորդ կեսին Ռուսաստանում հայ գրահրատարակչական գործի զարգացման պատմական ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են հայ տպագրության և հրատարակչական գործունեության ձևավորման պայմանները Ռուսական կայսրության տարածքում՝ ընդգծելով Թիֆլիսի, Մոսկվայի և Սանկտ Պետերբուրգի հայ մշակութային կենտրոնների դերը։ Հեղինակը վերլուծում է հայերեն գրքերի, պարբերականների և ուսումնական նյութերի հրատարակման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց թեմատիկ և ժանրային բազմազանությունը՝ ներառյալ պատմական, կրոնական, գրական և հասարակական-քաղաքական բովանդակությունը։ Աշխատությունում քննարկվում են հայ հրատարակիչների, տպագրիչների և մտավորականների գործունեությունը, նրանց համագործակցությունը ռուսական և եվրոպական հրատարակչական հաստատությունների հետ, ինչպես նաև գրքի տարածման ցանցերի ձևավորումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրահրատարակչության դերին հայ ազգային ինքնության պահպանման, կրթության զարգացման և մշակութային վերածննդի գործընթացներում։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, գրադարանագետների, հայագետների, մշակութաբանների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի պատկերացում XIX դարի երկրորդ կեսի հայ գրահրատարակչական կյանքի վերաբերյալ Ռուսաստանում։

Այլ առարկաներ

Մատենագիտական ցանկը նվիրված է մշակույթի և արվեստի բնագավառներում հրատարակված նոր գրականության հաշվառմանը, համակարգմանը և հանրությանը ներկայացմանը։ Հրատարակությունը նպատակ ունի ապահովելու մշակութային և գեղարվեստական կյանքի վերաբերյալ տեղեկատվության մատչելիությունը, աջակցելու գիտահետազոտական, կրթական և ստեղծագործական գործունեությանը, ինչպես նաև նպաստելու մասնագիտական գրականության տարածմանը։ Ցանկում ներկայացվում են մշակութաբանության, արվեստագիտության, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, կերպարվեստի, ճարտարապետության, ժողովրդական ստեղծագործության և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրքերի, հոդվածների, պարբերական հրապարակումների և այլ տպագիր նյութերի համակարգված ներկայացմանը՝ ըստ թեմատիկ ուղղությունների։ Կարևորվում են մատենագիտական նկարագրությունների ճշգրտությունը, նյութերի դասակարգման սկզբունքները և անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնման հնարավորությունները։ Հրատարակությունն արտացոլում է համապատասխան ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական գրականության զարգացման հիմնական ուղղությունները՝ հնարավորություն ընձեռելով ուսումնասիրելու գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը և հրատարակչական գործունեության առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման, մատենագիտական աշխատանքների կազմակերպման և մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գիտելիքների տարածման նշանակությանը։ Ցանկը կարող է ծառայել որպես տեղեկատու աղբյուր հետազոտական աշխատանքների, մասնագիտական ուսումնասիրությունների և գրականության ընտրության համար։ Այն նախատեսված է արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրադարանավարների, մատենագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և մշակույթի ու արվեստի ոլորտի նոր հրատարակություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գրականություն

Ստեղծագործության վերնագիրը միավորում է երկու փոխկապակցված գաղափար՝ աղքատ մարդու արժանապատվության ճանաչումը և նախախնամության նկատմամբ հավատը։ Աղքատության թեման հայ և համաշխարհային բարոյախոսական գրականության մեջ հաճախ դիտարկվում է մարդու սոցիալական վիճակի, հասարակական վերաբերմունքի, արդարության և մարդկային արժեքների տեսանկյունից։ Այսպիսի գրական երկերում նյութական հնարավորությունների սահմանափակ լինելը հակադրվում է ներքին արժանիքներին՝ ազնվությանը, համեստությանը, աշխատասիրությանը, բարությանը և բարոյական ամրությանը։ Վերնագրում ընդգծված «նախախնամության մատը» արտահայտությունը մատնանշում է այն գաղափարը, որ մարդկային կյանքի իրադարձությունները կարող են ընկալվել որպես բարձրագույն կամքի դրսևորումներ, որոնց իմաստը երբեմն բացահայտվում է անսպասելի հանգամանքների կամ ճակատագրական շրջադարձերի միջոցով։ Այս մոտիվը կարող է ստեղծագործությանը հաղորդել կրոնաբարոյական ուղղվածություն՝ ընթերցողին հրավիրելով խորհելու արդարության, համբերության, հույսի և կյանքի դժվարությունների իմաստավորման շուրջ։ Աղքատի պատվի շեշտադրումը նաև հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու հասարակության մեջ մարդու արժեքը նյութական դիրքով չափելու խնդրին և ընդգծելու, որ արժանապատվությունը պայմանավորված չէ հարստությամբ։ Վերնագրի հիման վրա երկը կարելի է դասել սոցիալական և բարոյախոսական թեմաներ ունեցող գեղարվեստական գրականության շարքը, սակայն առանց ամբողջական բովանդակության տվյալների հնարավոր չէ վստահորեն վերակազմել սյուժեն կամ կերպարների հարաբերությունները։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրականության, բարոյական գաղափարների և կրոնական պատկերացումների գրական արտահայտությունների ուսումնասիրության համար։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի արդյունաբերական շենքերի ճարտարապետության ձևավորման և զարգացման ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով քաղաքի արդյունաբերական միջավայրի կազմավորումը, դրա պատմական փուլերը և ճարտարապետական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են արդյունաբերական նշանակության շենքերի ու համալիրների առաջացման նախադրյալները, դրանց տեղադրությունը քաղաքային կառուցվածքում, գործառութային նշանակությունը և ճարտարապետական լուծումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնց ազդեցությամբ Երևանի արդյունաբերական տարածքները ձևավորվել և փոխակերպվել են տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում՝ արտացոլելով քաղաքի տնտեսական զարգացման, տեխնիկական առաջընթացի և քաղաքաշինական քաղաքականության փոփոխությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ արտադրական շենքերի հատակագծային և ծավալատարածական լուծումներին, շինարարական նյութերի կիրառմանը, կառուցվածքային համակարգերին, ճարտարապետական արտահայտչամիջոցներին և դրանց փոխհարաբերությանը քաղաքի ընդհանուր կերպարի հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև արդյունաբերական ճարտարապետության և Երևանի քաղաքային միջավայրի փոխազդեցությանը, ինչպես նաև նախկին արդյունաբերական տարածքների պահպանման, վերափոխման և ժամանակակից օգտագործման խնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս արդյունաբերական շենքերը դիտարկել ոչ միայն որպես արտադրական գործառույթ ունեցող կառույցներ, այլև որպես քաղաքի պատմական և ճարտարապետական զարգացման կարևոր վկայություններ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, քաղաքաշինարարներին, արվեստաբաններին, ճարտարապետության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և Երևանի պատմական կառուցապատման ու արդյունաբերական ժառանգության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Քաղաքագիտություն

Դոհայի զարգացման օրակարգ գործընթացը համաշխարհային առևտրային համակարգի բարեփոխման բազմակողմ նախաձեռնություն է, որը մեկնարկել է ԱՀԿ շրջանակում՝ նպատակ ունենալով ստեղծել ավելի արդար, հավասարակշռված և զարգացմանը նպաստող միջազգային առևտրային կանոններ, հատկապես զարգացող երկրների համար։ Այս օրակարգը կենտրոնանում է գյուղատնտեսության, ծառայությունների, արդյունաբերական ապրանքների շուկաների ազատականացման, սակագների նվազեցման և առևտրային խոչընդոտների վերացման վրա՝ միաժամանակ փորձելով հաշվի առնել սոցիալական զարգացման և տնտեսական անհավասարությունների խնդիրները։ Գործընթացի կարևոր բաղադրիչներից են նաև մտավոր սեփականության, առևտրի հեշտացման և հատուկ ու տարբերակված վերաբերմունքի սկզբունքները զարգացող երկրների նկատմամբ, որոնք նախատեսված են նրանց մրցունակությունը բարձրացնելու և գլոբալ շուկայում ավելի ակտիվ ներգրավվելու համար։ Չնայած լայն նպատակներին՝ օրակարգի շուրջ բանակցությունները հաճախ բախվել են երկրների միջև շահերի բախման, հատկապես գյուղատնտեսական սուբսիդիաների և շուկաների բացման հարցերում, ինչի պատճառով գործընթացը երկարաձգվել և մասամբ փակուղային է դարձել։

Բժշկություն

Անասնաբուժական գիտությունների, անասնահամաճարակաբանության և գյուղատնտեսական կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում խոշոր եղջերավոր կենդանիների տուբերկուլյոզի տարածման համաճարակաբանական օրինաչափությունների, առաջացման գործոնների և կանխարգելման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տուբերկուլյոզի հարուցիչի կենսաբանական առանձնահատկությունները, վարակի փոխանցման հիմնական ուղիները և հիվանդության տարածման վրա ազդող անասնապահական, բնապահպանական ու կազմակերպական պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրապետության տարբեր մարզերում խոշոր եղջերավոր կենդանիների տուբերկուլյոզի տարածվածության հնարավոր տարբերություններին, հիվանդության հայտնաբերման հաճախականությանը և անասնագլխաքանակի վարակվածության գնահատմանը։ Վերլուծվում են կենդանիների պահվածքի, կերակրման, անասնապահական տնտեսությունների սանիտարահիգիենիկ պայմանների և կենդանիների տեղաշարժի ազդեցությունները վարակի տարածման գործընթացների վրա։ Քննարկվում են տուբերկուլյոզի ախտորոշման, անասնաբուժական հսկողության, վարակված կենդանիների հայտնաբերման և հիվանդության կանխարգելման կազմակերպական ու մեթոդաբանական խնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել տուբերկուլինային ախտորոշման, լաբորատոր հետազոտությունների և համաճարակաբանական տվյալների վիճակագրական մշակման կիրառման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում վարակի բնական օջախների, կենդանիների տարբեր տարիքային խմբերի ընկալունակության և անասնապահական տնտեսությունների միջև վարակի տարածման հնարավոր գործոններին։ Կարևորվում է խոշոր եղջերավոր կենդանիների տուբերկուլյոզի՝ որպես կենդանիներից մարդուն փոխանցվող հիվանդության, հանրային առողջապահական նշանակությունը և անասնաբուժական ու բժշկական ծառայությունների համագործակցությունը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Հայաստանի Հանրապետությունում տուբերկուլյոզի անասնահամաճարակաբանական իրավիճակի գնահատմանը, վերահսկողության միջոցառումների կատարելագործմանը և անասնապահական տնտեսությունների կենսաբանական անվտանգության բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել անասնաբուժության, անասնահամաճարակաբանության, վարակաբանության, անասնապահության և հանրային առողջապահության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։