Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1975, թիվ 7)

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի պատմական մայրաքաղաքների՝ Արմավիրի, Արտաշատի և Դվինի հնագիտական ու պատմամշակութային ժառանգության պահպանության և թանգարանացման ճարտարապետական կազմակերպման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել բազմաշերտ պատմական միջավայրերի պահպանման, ներկայացման և ժամանակակից հասարակության համար հասանելի դարձնելու այնպիսի մոտեցումներ, որոնք միաժամանակ կապահովեն հուշարձանների իսկության պահպանումը և դրանց հանրային ու կրթական օգտագործման հնարավորությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են երեք պատմական կենտրոնների ձևավորման առանձնահատկությունները, քաղաքաշինական կառուցվածքը, հնագիտական շերտերը, պահպանված կառույցներն ու դրանց տարածական փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ նման հնագիտական տարածքները ներկայացնում են ոչ թե մեկ առանձին հուշարձան, այլ պատմական քաղաքային միջավայրի ամբողջական համալիր, որի պահպանությունը պահանջում է տարածքային, քաղաքաշինական, ճարտարապետական և լանդշաֆտային փոխկապակցված լուծումներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պահպանության սկզբունքների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ հնագիտական մնացորդների ամրակայումը, կոնսերվացումը, պաշտպանությունը բնական և մարդածին վնասակար ազդեցություններից, ինչպես նաև պատմական միջավայրի տեսողական ամբողջականության պահպանումը։ Թանգարանացման տեսանկյունից հետազոտվում են հնագիտական նյութի և ճարտարապետական մնացորդների ցուցադրման, այցելուների երթուղիների կազմակերպման, տեղեկատվական և կրթական ենթակառուցվածքների տեղադրման, բացօթյա թանգարանային միջավայրի ձևավորման և տարածքի ֆունկցիոնալ գոտևորման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նոր ճարտարապետական միջամտությունների և պահպանվող հուշարձանների փոխհարաբերությանը, քանի որ ժամանակակից կառույցները պետք է ապահովեն անհրաժեշտ ծառայությունները՝ չխաթարելով պատմական միջավայրի արժեքն ու ընկալելիությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև այցելուների սպասարկման կենտրոնների, ցուցադրական տաղավարների, տեղեկատվական կետերի, դիտահարթակների, քայլուղիների, հանգստի գոտիների և ինժեներական ենթակառուցվածքների տեղադրման սկզբունքները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տարածքի լանդշաֆտային կազմակերպմանը, քանի որ հնագիտական հուշարձանների ընկալումը մեծապես պայմանավորված է բնական միջավայրի և պահպանված պատմական կառույցների փոխհարաբերությամբ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև միջազգային փորձը և մշակութային ժառանգության պահպանության ժամանակակից սկզբունքները՝ դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի հնագիտական տարածքների պայմաններում գնահատելու նպատակով։ Արմավիրի, Արտաշատի և Դվինի համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու յուրաքանչյուր հուշարձանային տարածքի առանձնահատկությունները և մշակելու տարբերակված ճարտարապետական մոտեցումներ։ Միաժամանակ ընդհանուր սկզբունքների կիրառումը կարող է նպաստել Հայաստանի հնագիտական ժառանգության պահպանության և ներկայացման միասնական մեթոդաբանական հիմքի ձևավորմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել պատմական մայրաքաղաքների պահպանության, վերականգնման, թանգարանացման և զբոսաշրջային ներուժի կազմակերպված օգտագործման ծրագրերի մշակման ժամանակ։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել հուշարձանների ֆիզիկական պահպանությանը, դրանց գիտական ու կրթական արժեքի բացահայտմանը և հանրության համար պատմական միջավայրի առավել հասկանալի ու գրավիչ ներկայացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, հնագետներին, մշակութային ժառանգության մասնագետներին, թանգարանագետներին, քաղաքաշինարարներին, վերականգնողներին, մշակութաբաններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է ուրեոթելիկ և ոչ ուրեոթելիկ արգինազների դերի համակողմանի ուսումնասիրությանը պոլիամինների կենսասինթեզի գործընթացում՝ ընդգծելով արգինինի նյութափոխանակության կենտրոնական տեղը բջջային կենսաքիմիական ուղիներում։ Վերլուծվում են արգինազ ֆերմենտների իզոֆորմները, դրանց արտահայտման առանձնահատկությունները տարբեր հյուսվածքներում և օրգանիզմներում, ինչպես նաև նրանց մասնակցությունը օրնիտինի ձևավորմանը՝ որպես պոլիամինների (պուտրեսցին, սպերմիդին, սպերմին) կենսասինթեզի նախանյութի։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուրեոթելիկ և ոչ ուրեոթելիկ օրգանիզմներում ազոտի փոխանակության տարբերություններին, ֆերմենտային կարգավորման մեխանիզմներին և նյութափոխանակային հոսքերի վերահսկման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է պոլիամինների կենսաբանական դերը՝ բջջային աճի, տարբերակման, ԴՆԹ-ի կայունության և սթրեսային պատասխանների կարգավորման գործընթացներում։ Աշխատությունը ներկայացնում է փորձարարական և տեսական տվյալների համադրություն՝ բացահայտելով արգինազների ֆունկցիոնալ նշանակությունը կենսասինթետիկ ուղիների կարգավորման և բջջային հոմեոստազի պահպանման մեջ։

Literature

Հրատարակությունը ներկայացնում է արձակ և չափածո ստեղծագործությունների ժողովածու, որն ընդգրկում է գեղարվեստական խոսքի երկու հիմնական ձևերը։ Արձակ և չափածո երկերի համատեղ ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ծանոթանալու գրական արտահայտման տարբեր եղանակներին՝ պատումային շարադրանքից մինչև բանաստեղծական խոսք։ Այս ձևաչափը նպաստում է գրական լեզվի, ոճական առանձնահատկությունների, պատկերավորման միջոցների և ստեղծագործական արտահայտչամիջոցների բազմազանության բացահայտմանը։ Ժողովածուն կարելի է դիտարկել որպես 19-րդ դարի հայ գրական միջավայրում արձակի և պոեզիայի տարածման ու ընթերցողական մշակույթի զարգացմանն առնչվող տպագիր նյութ։ Թեև առանձին ստեղծագործությունների հեղինակների, վերնագրերի և թեմաների վերաբերյալ տեղեկություններ չեն ներկայացվում, հրատարակությունն ինքնին արժեք ունի որպես ժամանակաշրջանի գրական արտադրանքի նմուշ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գեղարվեստական գրականության պատմությամբ, գրական ժողովածուների ձևավորմամբ և Սանկտ Պետերբուրգի հայ տպագրական գործունեությամբ զբաղվող ուսումնասիրողների համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է XVIII դարում հայ բառարանագրության զարգացման պատմությանը՝ ուսումնասիրելով այդ ժամանակաշրջանի բառարանների ստեղծման նախադրյալները, նպատակները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և նշանակությունը հայոց լեզվի ուսումնասիրման ու պահպանման գործում։ Գրքում ներկայացվում է XVIII դարի հայ մտավոր և մշակութային միջավայրը, որի պայմաններում զարգանում էին լեզվաբանական ուսումնասիրությունները, թարգմանական գործունեությունը, տպագրությունը և կրթական կենտրոնների աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ ժամանակաշրջանում ստեղծված և գործածված հայերեն բառարաններին, դրանց հեղինակներին, կազմման սկզբունքներին և բառային նյութի ընտրության առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բառարանների տեսակները, դրանց լեզվական կառուցվածքը, բառահոդվածների կազմակերպումը, բառերի բացատրության եղանակները, հոմանիշների և համարժեքների ներկայացումը, ինչպես նաև հայերեն բառապաշարի տարբեր շերտերի արտացոլումը։ Հեղինակը դիտարկում է հայ բառարանագրության կապը այլ լեզուների բառարանագրական ավանդույթների հետ՝ անդրադառնալով հատկապես այն դեպքերին, երբ հայերեն բառարանները կազմվել են թարգմանական կամ երկլեզու սկզբունքներով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բառարաններում պահպանված լեզվական նյութի պատմական արժեքին, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու XVIII դարի հայերենի բառապաշարը, բառակազմական գործընթացները, տերմինաբանությունը և լեզվական փոփոխությունները։ Ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում է նաև բառարանագրության դերը հայ կրթական և մշակութային կյանքի զարգացման գործում, քանի որ բառարանները ծառայել են ոչ միայն լեզվի բառապաշարի գրանցմանը, այլև ուսուցման, թարգմանության և գիտելիքի տարածման նպատակներին։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ XVIII դարը կարևոր փուլ էր հայ բառարանագրական ավանդույթի զարգացման մեջ և հետագա լեզվաբանական ուսումնասիրությունների համար ձևավորեց արժեքավոր գիտական ու գործնական հիմք։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, հայագետների, բառարանագիրների, գրականագետների, պատմաբանների, թարգմանիչների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայոց լեզվի պատմությամբ և հայկական բառարանագրական ժառանգությամբ։

Law

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է իրավական մշակույթի ձևավորման արդի հիմնահարցերին և զարգացման հիմնական միտումներին՝ ընդգծելով հասարակության իրավագիտակցության մակարդակի բարձրացման, իրավունքի գերակայության հաստատման և իրավական պետության ինստիտուցիոնալ ամրապնդման գործընթացները։ Աշխատությունը վերլուծում է իրավական մշակույթի կառուցվածքային բաղադրիչները՝ ներառյալ իրավական գիտելիքները, իրավական արժեքները, վարքագծային նորմերը և իրավական ինստիտուտների նկատմամբ հասարակական վստահությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից մարտահրավերներին՝ թվայնացման ազդեցությանը իրավական հարաբերությունների վրա, տեղեկատվական հասարակության պայմաններում իրավական իրազեկվածության փոփոխությանը, ինչպես նաև գլոբալիզացիայի հետևանքով իրավական համակարգերի փոխազդեցությանը։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է իրավական կրթության դերը իրավական մշակույթի ձևավորման գործում՝ ընդգծելով դպրոցական և բարձրագույն կրթության համակարգերի, ինչպես նաև հանրային իրազեկման ծրագրերի նշանակությունը։ Աշխատությունը կարևոր է իրավաբանների, քաղաքագետների և պետական կառավարման մասնագետների համար՝ նպաստելով իրավական մշակույթի զարգացման ժամանակակից ուղղությունների և արդյունավետ քաղաքականությունների մշակմանը։

History

Այս գիրքը ներկայացնում է Սովետական ժողովրդի Հայրենական մեծ պատերազմին նվիրված գրականության մատենագիտական ցանկ՝ ընդգրկելով տարբեր բնույթի հրատարակություններ, պատմական ուսումնասիրություններ, փաստաթղթային աղբյուրներ, հուշագրություններ և գիտական աշխատություններ։ Այն ծառայում է որպես տեղեկատվական ուղեցույց պատմաբանների, հետազոտողների, ուսանողների, գրադարանավարների և թեմայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ հեշտացնելով համապատասխան գրականության որոնումն ու ընտրությունը։ Գրքում համակարգված կերպով ներկայացված աղբյուրները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել պատերազմի ռազմական, քաղաքական, հասարակական և մշակութային տարբեր կողմերը, ինչպես նաև ծանոթանալ այդ ժամանակաշրջանին վերաբերող բազմազան հրապարակումներին։ Այն կարող է օգտակար լինել ինչպես գիտահետազոտական և կրթական նպատակներով, այնպես էլ պատմական մատենագիտական աշխատանքի և տեղեկատվական որոնումների ընթացքում։