Նոր գրքեր: Հայաստան: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1973, թիվ 2)

Экономика

Սարքավորումների նախագծման և արտադրության կապիտալ ներդրումների հաշվարկը տնտեսական և ինժեներական գործընթաց է, որի նպատակն է գնահատել այն ֆինանսական միջոցների ընդհանուր ծավալը, որոնք անհրաժեշտ են նոր սարքավորումների մշակման, նախագծման, ձեռքբերման, տեղադրման և շահագործման մեկնարկի համար։ Այս հաշվարկը կարևոր փուլ է արտադրական նախագծերի իրականացման ժամանակ, քանի որ այն թույլ է տալիս գնահատել նախագծի տնտեսական արդյունավետությունը և ներդրումների վերադարձելիությունը։ Կապիտալ ներդրումները սովորաբար ներառում են մի քանի հիմնական բաղադրիչներ՝ նախագծման և հետազոտական աշխատանքների ծախսեր, սարքավորումների ձեռքբերման արժեք, տեղափոխման և մոնտաժի ծախսեր, շինարարական և ենթակառուցվածքային աշխատանքներ, ինչպես նաև փորձարկման և գործարկման ծախսեր։ Հաշվարկի ընթացքում հաշվի են առնվում նաև անուղղակի ծախսերը, ինչպիսիք են վարչական ծախսերը, լիցենզիաները և հնարավոր ռիսկերի համար նախատեսված պահուստային միջոցները։ Կապիտալ ներդրումների գնահատման համար օգտագործվում են տարբեր տնտեսական մեթոդներ, օրինակ՝ զուտ ներկա արժեքի (NPV), ներքին եկամտաբերության նորմայի (IRR) և վերադարձման ժամկետի հաշվարկները, որոնք օգնում են որոշել նախագծի շահութաբերությունը և ֆինանսական կենսունակությունը։ Ճիշտ կատարված հաշվարկը թույլ է տալիս նվազեցնել ֆինանսական ռիսկերը, արդյունավետ բաշխել ռեսուրսները և ապահովել արտադրության կայուն զարգացում։ Այս գործընթացը հատկապես կարևոր է արդյունաբերական ձեռնարկությունների համար, որտեղ սարքավորումների ճիշտ ընտրությունն ու ներդրումների օպտիմալացումը ուղղակիորեն ազդում են արտադրողականության և մրցունակության վրա։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է տարածական-պատկերային, լաբիրինթոսային տիպի առաջադրանքների կատարման ընթացքում հետազոտվող անձանց հոգեֆիզիոլոգիական վիճակի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում մարդու տարածական կողմնորոշման, տեսողական տեղեկատվության մշակման, ուշադրության կենտրոնացման, աշխատանքային հիշողության, որոշումների ընդունման և շարժողական արձագանքների փոխկապակցված գործունեությունն է։ Լաբիրինթոսային կառուցվածքով առաջադրանքները դիտարկվում են որպես ճանաչողական գործունեության համալիր մոդել, որի պայմաններում անհրաժեշտ է ընկալել տարածական հարաբերությունները, մտովի ձևավորել հնարավոր շարժման ուղղությունները, ընտրել համապատասխան տարբերակը և վերահսկել առաջադրանքի կատարման ընթացքը։ Քննվում են տարբեր բարդության ճանաչողական ծանրաբեռնվածության պայմաններում հոգեֆիզիոլոգիական ցուցանիշների հնարավոր փոփոխությունները և դրանց կապը առաջադրանքի կատարման արագության, ճշգրտության ու սխալների բնույթի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կենտրոնական նյարդային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակին, ուշադրության կայունությանը, հոգեկան աշխատանքի արդյունավետությանը և անհատական արձագանքման առանձնահատկություններին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու առաջադրանքի կատարման վարքային արդյունքները ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների հետ և այդ կերպ ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու տարածական խնդրի լուծման ընթացքում մարդու ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունների մասին։ Կարևորվում է նաև հոգնածության, հուզական լարվածության և ճանաչողական ծանրաբեռնվածության ազդեցության գնահատումը, քանի որ առաջադրանքի բարդացման կամ երկարատև կատարման պայմաններում դրանք կարող են անդրադառնալ ուշադրության և գործունեության արդյունավետության վրա։ Անհատական տարբերությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածական մտածողության և հոգեֆիզիոլոգիական արձագանքների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Նման աշխատանքները կարևոր են ճանաչողական հոգեֆիզիոլոգիայի տեսանկյունից և կարող են նպաստել մարդու օպերատորական գործունեության, ուսուցման գործընթացների ու տարբեր ինտելեկտուալ առաջադրանքների կատարման առանձնահատկությունների ավելի խորքային ըմբռնմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական մոտեցումները՝ տարածական-պատկերային գործունեության ընթացքում ճանաչողական գործընթացների և օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի փոխազդեցությունը գնահատելու նպատակով։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Ունամունոյի փիլիսոփայական արձակի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով նրա ստեղծագործություններում արտահայտված աշխարհայացքային, բարոյագիտական և գոյաբանական գաղափարների, ինչպես նաև դրանց գեղարվեստական մարմնավորման առանձնահատկությունների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են մարդու, կյանքի, մահվան, ազատության, պատասխանատվության, բարու և չարի, ճշմարտության ու մարդկային գոյության իմաստի վերաբերյալ հարցադրումները, որոնք արձակում ստանում են ոչ միայն գաղափարական, այլև գեղարվեստական արտահայտություն։ Հեղինակը դիտարկում է այն եղանակները, որոնց միջոցով փիլիսոփայական մտորումները միահյուսվում են պատմողական կառուցվածքին, կերպարների հոգեբանական զարգացմանը, երկխոսություններին և հեղինակային խոսքին՝ ստեղծելով գրական տեքստի բազմաշերտ իմաստային համակարգ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փիլիսոփայական գաղափարների և գեղարվեստական ձևի փոխհարաբերությանը, քանի որ ստեղծագործությունների արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն դրանցում առաջադրված գաղափարներով, այլև այդ գաղափարների յուրօրինակ գեղարվեստական ներկայացմամբ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հեղինակի արձակի ներքին տրամաբանությունը, կերպարների աշխարհընկալման առանձնահատկությունները և անհատի ու հասարակության հարաբերությունների վերաբերյալ նրա մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նաև փիլիսոփայական գրականության և գրական փիլիսոփայության փոխազդեցության ուսումնասիրության համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է արձակ ստեղծագործությունը դառնալ մարդկային գոյության բարդ հարցերի քննության միջոց։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, փիլիսոփաներին, մշակութաբաններին, արևելագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և գրականության ու փիլիսոփայության հարակից ուղղությունների ուսանողներին։

История

Սեբեոսի աշխատությունը նկարագրում է Բյուզանդիայի, Պարսկաստանի և արաբական նվաճումների ժամանակաշրջանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանի քաղաքական իրավիճակին այդ մեծ պատմական փոփոխությունների ընթացքում։ Հիմնական բովանդակությունը․ Հայաստանի քաղաքական վիճակը Հայաստանի ներքին և արտաքին քաղաքական զարգացումները 6–7-րդ դարերում։ Բյուզանդիա–Պարսկաստան հակամարտություն Երկու մեծ տերությունների պատերազմները և դրանց ազդեցությունը Հայաստանի վրա։ Արաբական նվաճումները Արաբների առաջխաղացումը և տարածաշրջանային ուժերի փոփոխությունը։ Հայ իշխանական դասի դերակատարումը Նախարարների և ղեկավարների մասնակցությունը քաղաքական իրադարձություններին։ Կրոնական և հասարակական կյանք Քրիստոնեական համայնքի դիրքը և եկեղեցու ազդեցությունը։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական միության միջև հարաբերությունների զարգացման միտումների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ «Արևելյան գործընկերություն» ծրագրի շրջանակներում՝ ընդգծելով քաղաքական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ համագործակցության հիմնական ուղղությունները։ Վերլուծվում են ՀՀ-ԵՄ հարաբերությունների էվոլյուցիան, ասոցացման գործընթացների առանձնահատկությունները, իրավական և կառավարման բարեփոխումների ազդեցությունը եվրոպական ինտեգրման խորացման վրա, ինչպես նաև էներգետիկ, առևտրային և վիզային քաղաքականության ոլորտներում համագործակցության զարգացումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային անվտանգության, ժողովրդավարական ինստիտուտների ամրապնդման և տնտեսական արդիականացման գործընթացներում ԵՄ-ի դերակատարությանը։ Ուսումնասիրությունը նաև գնահատում է «Արևելյան գործընկերություն» նախաձեռնության արդյունավետությունը և դրա սահմանափակումները՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական մարտահրավերները և Հայաստանի բազմավեկտոր արտաքին քաղաքականությունը։ Աշխատությունը ներկայացնում է վերլուծական եզրակացություններ և հնարավոր զարգացման սցենարներ՝ ՀՀ-ԵՄ հարաբերությունների խորացման և երկարաժամկետ համագործակցության ամրապնդման տեսանկյունից։

Философия

Այս աշխատությունը վերաբերում է XIX դարի հայ փիլիսոփայական մտքի պատմափիլիսոփայական հայեցակարգերի ուսումնասիրությանը՝ մեթոդաբանական վերլուծության տեսանկյունից՝ ընդգծելով հայ հասարակական-փիլիսոփայական մտածողության ձևավորման օրինաչափությունները, գաղափարական ուղղությունները և եվրոպական փիլիսոփայական հոսանքների ազդեցությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել XIX դարի հայ փիլիսոփաների և հասարակական մտավորականների մոտ ձևավորված պատմության փիլիսոփայական ընկալումները՝ պատմության ընթացքի իմաստի, ժողովրդի դերի, առաջընթացի գաղափարի և ազգային ինքնության ձևավորման համատեքստում։ Ուսումնասիրվում են այն հիմնական հայեցակարգերը, որոնք կապված են լուսավորականության, ռոմանտիզմի և ազգային-ազատագրական գաղափարախոսությունների հետ, ինչպես նաև դրանց արտացոլումը հայ մտավոր միջավայրում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մեթոդաբանական մոտեցումների վերլուծությանը՝ ինչպես են XIX դարի հայ մտածողները մեկնաբանել պատմական գործընթացները՝ կիրառելով թե՛ աստվածաբանական, թե՛ ռացիոնալ-փիլիսոփայական և պատմական-համեմատական մեթոդներ։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է հայ փիլիսոփայական մտքի կապը ռուսական և եվրոպական դպրոցների հետ՝ ցույց տալով գաղափարական փոխազդեցությունների և տեղայնացման գործընթացները։ Միաժամանակ վերլուծվում է պատմափիլիսոփայական հայեցակարգերի դերը ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և մշակութային վերածննդի գործընթացներում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ փիլիսոփայության պատմության համար՝ նպաստելով XIX դարի գաղափարական ժառանգության համակարգված և մեթոդաբանորեն հիմնավորված վերաիմաստավորմանը։