Նոր գրքեր : Հայաստան : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Հոկտեմբեր, թիվ 10)

Այլ առարկաներ

Մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է հայ նշանավոր երգիչների և կատարողական արվեստի ճանաչված ներկայացուցիչների վերաբերյալ գրականության համակարգված ներկայացմանը։ Այն ներառում է տարբեր ժամանակաշրջանների հայ երգիչների կյանքին, ստեղծագործական գործունեությանը, բեմական ուղուն և երաժշտական ժառանգությանը վերաբերող գրքերի, հոդվածների, կենսագրական ուսումնասիրությունների, հուշագրությունների, մամուլի հրապարակումների և այլ նյութերի մատենագիտական տվյալներ։ Ներկայացված աղբյուրները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել առանձին կատարողների մասնագիտական կայացումը, նրանց երգացանկը, կատարողական ոճը, համերգային գործունեությունը և ներդրումը հայկական երաժշտական մշակույթի զարգացման գործում։ Ուշադրություն է դարձվում ինչպես անհատ կատարողների ստեղծագործական ժառանգությանը, այնպես էլ նրանց գործունեության պատմամշակութային միջավայրին և հայկական կատարողական դպրոցի ձևավորման ու զարգացման գործընթացներին։ Մատենագիտական գրառումների համակարգումը հեշտացնում է անհրաժեշտ աղբյուրների որոնումը և հնարավորություն է տալիս բացահայտել տարբեր տարիներին տվյալ կատարողների մասին հրատարակված նյութերը։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես տեղեկատու աղբյուր հայկական երաժշտության, երգարվեստի և կատարողական արվեստի պատմության ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև նպաստել համապատասխան գրականության ընտրությանը հետազոտական և կրթական աշխատանքներում։ Այն կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, արվեստաբանների, մատենագետների, գրադարանավարների, ուսանողների, հետազոտողների և հայ կատարողական արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գրականություն

«Դիսպերսիա» անվանումը սովորաբար գիտական ոլորտում նշանակում է տարածում կամ տարաբնույթ բաղադրիչների բաժանում, հատկապես ֆիզիկայում՝ լույսի կամ ալիքների վարքի նկարագրման համատեքստում։ Գրական ստեղծագործության դեպքում նման վերնագիրը հաճախ կիրառվում է փոխաբերական իմաստով՝ մատնանշելով մտքերի, զգացմունքների կամ փորձառությունների տարածում, տարրալուծում կամ բազմակողմանիություն։ Այդ պատճառով այն կարող է ընկալվել որպես խորհրդանշական վերնագիր ունեցող ստեղծագործություն, որտեղ կարևոր դեր ունի իմաստային խորությունը և պատկերային մտածողությունը։ Եթե գործը գեղարվեստական է, ապա այն հավանաբար կառուցված է ներքին մտորումների, հոգեբանական վիճակների և գաղափարական շերտերի վրա, որտեղ «դիսպերսիան» կարող է արտահայտել մարդու ներաշխարհի բեկբեկվածությունը կամ իրականության բազմաշերտ ընկալումը։ Եթե այն գիտահանրամատչելի կամ ակադեմիական բնույթի է, ապա կենտրոնը կարող է լինել ֆիզիկական կամ մաթեմատիկական երևույթների բացատրությունը՝ հատկապես ալիքների, օպտիկայի կամ համակարգային վարքի շրջանակում։

Գրականություն

Գիրքը կապված է Նաթ Փինքերթոնի կերպարի հետ, որը հայտնի է դետեկտիվ և արկածային գրականության ավանդույթում։ Փինքերթոնի անունը կապվում է հետաքննությունների, հանցագործությունների բացահայտման, գաղտնիքների բացահայտման և վտանգավոր իրավիճակներում ճշմարտությունը գտնելու թեմաների հետ։ Այսպիսի գրականությունը սովորաբար կառուցվում է առեղծվածային դեպքերի, հետապնդումների, անսպասելի շրջադարձերի և հերոսների հնարամտության շուրջ՝ ընթերցողին ներգրավելով իրադարձությունների զարգացման և հանգուցալուծման ընթացքի մեջ։ Նման ստեղծագործությունները կարևոր տեղ են զբաղեցրել հանրամատչելի ընթերցանության մշակույթում՝ տարածելով դետեկտիվ պատմությունների, արկածային սյուժեների և անհատական հետախուզության թեմաները։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայերեն տպագիր գրականության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես հայ ընթերցողական միջավայրում տարածված արտասահմանյան գրական կերպարի և հանրամատչելի ժանրերի ներկայացման օրինակ։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրքի պատմությամբ, թարգմանական գրականությամբ, դետեկտիվ ժանրի զարգացմամբ և հայ ընթերցողական մշակույթով հետաքրքրվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

Մշակույթ

Նշված պահանջը վերաբերում է այն պիեսների համակարգված ցանկերին, որոնք գրվել կամ բեմադրվել են հայերեն լեզվով և պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում ստացել են թույլտվություն ներկայացվելու Կովկասյան տարածաշրջանի թատերական բեմերում՝ հատկապես XIX դարի վերջից մինչև XX դարի սկիզբը գործող գրաքննական համակարգի պայմաններում։ Այդ ժամանակաշրջանում Կովկասը գտնվում էր Ռուսական կայսրության վարչական վերահսկողության ներքո, և ցանկացած թատերական ստեղծագործություն, անկախ ազգային պատկանելությունից, ենթարկվում էր նախնական գրաքննության՝ քաղաքական, բարոյական և գաղափարական համապատասխանության գնահատման նպատակով։ Հայերեն պիեսները, որոնք անցել էին այդ գործընթացը, ընդգրկում էին ինչպես դասական դրամատուրգիայի գործեր, այնպես էլ նոր ձևավորվող ազգային թատերարվեստի ստեղծագործություններ, որոնք հաճախ արտացոլում էին սոցիալական խնդիրներ, ազգային ինքնության հարցեր, ընտանեկան հարաբերություններ և պատմական թեմաներ։ Հատուկ ուշադրություն էր դարձվում այն ստեղծագործություններին, որոնք չէին պարունակում քաղաքականորեն վտանգավոր համարվող գաղափարներ կամ ուղղակի քննադատություն պետական կառավարման համակարգի նկատմամբ, ինչի արդյունքում որոշ պիեսներ ստանում էին պաշտոնական թույլտվություն՝ բեմադրվելու Թիֆլիսում, Բաքվում, Երևանում և Կովկասի այլ մշակութային կենտրոններում։ Այս գործընթացը նպաստել է հայ թատրոնի զարգացմանը, մասնագիտական թատերական խմբերի ձևավորմանը և ազգային մշակույթի հանրային տարածմանը, միաժամանակ ձևավորելով գրաքննության ազդեցության տակ գտնվող ստեղծագործական միջավայր, որտեղ հեղինակները հաճախ ստիպված էին հաշվի առնել պետական սահմանափակումները իրենց ստեղծագործական ազատության նկատմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, այդ ցանկերը արտացոլում են ոչ միայն թատերական արվեստի զարգացումը, այլև Կովկասի բազմազգ մշակութային դաշտում պետական վերահսկողության և ազգային ստեղծագործության փոխազդեցությունը։

Մանկավարժություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մանկավարժական բուհերում «Ձեռնարկատիրական գործունեության հիմունքներ» դասընթացի մոդելավորման և ուսուցման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են ձեռնարկատիրական կրթության տեսական հիմքերը, ուսումնական ծրագրերի կառուցման սկզբունքները և ապագա մանկավարժների համար անհրաժեշտ տնտեսական ու գործարար կարողությունների ձևավորման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է դասընթացի բովանդակության կառուցվածքը, ուսուցման ինտերակտիվ և գործնական մեթոդները՝ ներառյալ դեպքի ուսումնասիրությունները, նախագծային ուսուցումը, սիմուլյացիոն խաղերը և թիմային աշխատանքը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև կրթական միջավայրի կազմակերպման խնդիրները, ուսանողների մոտ ձեռնարկատիրական մտածողության զարգացման ուղիները և գնահատման արդյունավետ համակարգերի կիրառումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բարձրագույն մանկավարժական կրթության արդիականացմանը, աշխատաշուկայի պահանջներին համապատասխան մասնագիտական հմտությունների ձևավորմանը և կրթական նորարարությունների ներդրմանը։ Գիրքը նախատեսված է մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, մեթոդիստների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ գործնական մեթոդական լուծումներ ձեռնարկատիրական կրթության ոլորտում։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության (ՓՄՁ) պետական աջակցության հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով այդ հատվածի դերը տնտեսական աճի, զբաղվածության ստեղծման և մրցակցային միջավայրի զարգացման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է ՓՄՁ ոլորտի զարգացման հիմնական պայմանները, պետական քաղաքականության գործիքները և դրանց արդյունավետությունը տնտեսության տարբեր ճյուղերում։ Գրքում դիտարկվում են աջակցության հիմնական ձևերը՝ հարկային արտոնություններ, վարկային և երաշխիքային ծրագրեր, սուբսիդիաներ, ինովացիոն և արտահանման խթանման միջոցառումներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական ծրագրերի հասանելիությանը, դրանց հասցեականությանը և իրական ազդեցությանը ձեռնարկությունների կայուն զարգացման վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև ՓՄՁ զարգացման խոչընդոտները՝ ֆինանսավորման սահմանափակումներ, վարչական բեռ, շուկաների սահմանափակ հասանելիություն և կառավարման հմտությունների պակաս։ Համեմատական վերլուծությամբ ներկայացվում է միջազգային փորձը՝ զարգացած և անցումային տնտեսություններում կիրառվող աջակցության մոդելների օրինակներով։ Աշխատությունը ընդգծում է արդյունավետ պետական աջակցության համակարգի ձևավորման անհրաժեշտությունը՝ որպես ձեռնարկատիրության զարգացման, տնտեսական դիվերսիֆիկացման և մրցունակության բարձրացման կարևոր նախապայման։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների և ձեռնարկատիրության ոլորտի հետազոտողների համար։