Նոր գրքեր: Տեխնիկա: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги: Техника (1986, Июль, №7)

History

Գիրքը պատմական աշխատություն է՝ նվիրված Կոստանդնուպոլսի գրավմանը օսմանյան զորքերի կողմից 1453 թվականին, որը նշանակալի իրադարձություն էր Բյուզանդական կայսրության պատմության և միջնադարյան աշխարհի քաղաքական զարգացումների մեջ։ Այն ներկայացնում է քաղաքի պաշարման և գրավման պատմական հանգամանքները, բյուզանդական կայսրության վերջին շրջանի իրավիճակը, օսմանյան սուլթան Մեհմեդ Երկրորդի ռազմական արշավանքը և Կոստանդնուպոլսի անկման հետևանքները։ Պատմական պատումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու միջնադարյան ռազմական գործողությունների, քաղաքի պաշտպանական համակարգի և տարածաշրջանի քաղաքական վերափոխումների մասին։ Այս իրադարձությունը կարևոր նշանակություն ունեցավ Արևելյան Միջերկրականի պատմության, Բյուզանդական կայսրության ավարտի և Օսմանյան պետության հզորացման տեսանկյունից։ Հրատարակությունը լույս է տեսել 1869 թվականին Թեոդոսիայում՝ Խալիպյան ուսումնարանի տպարանում, և բաղկացած է 21 էջից։ Իր փոքրածավալությամբ այն պատկանում է պատմական թեմաներով հանրամատչելի գրականության շարքին և կարող էր ծառայել որպես ուսումնական կամ տեղեկատու նյութ՝ պատմական իրադարձության մասին հիմնական գիտելիքներ փոխանցելու համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում միջնադարյան պատմության, Կոստանդնուպոլսի պատմության և 19-րդ դարի հայերեն պատմական հրատարակությունների ուսումնասիրության համար։

Religion

Գիրքը ներառում է աստվածաշնչյան Սաղմոսների ժողովածուն, որն առանձնահատուկ նշանակություն ունի քրիստոնեական հավատքի, աղոթքի և հոգևոր կյանքի ձևավորման մեջ։ Սաղմոսները հոգևոր երգերի ու աղոթքների բանաստեղծական ամբողջություն են, որոնցում արտահայտվում են մարդու հավատը, Աստծո հանդեպ վստահությունը, երախտագիտությունը, ապաշխարությունը, փառաբանությունը և օգնության ակնկալիքը։ Դրանցում ներկայացված են մարդկային հոգեվիճակների բազմազան դրսևորումներ՝ ուրախություն, վիշտ, փորձություն, մեղքի գիտակցում, մխիթարության որոնում և աստվածային արդարության հանդեպ հույս։ Սաղմոսների լեզուն հարուստ է պատկերավոր արտահայտություններով, խորհրդանշական պատկերներով, կրկնություններով և աղոթական դիմումներով, որոնք հաղորդում են դրանց հոգևոր խորություն ու գրական արտահայտչականություն։ Դավթին ավանդաբար վերագրվող սաղմոսները կարևոր տեղ են զբաղեցնում Հին Կտակարանի կրոնական ու բանաստեղծական ժառանգության մեջ։ Հայ քրիստոնեական ավանդության մեջ դրանք լայնորեն կիրառվել են եկեղեցական արարողությունների, ժամերգությունների և անձնական աղոթքի ժամանակ՝ դառնալով հավատացյալների հոգևոր դաստիարակության և կրոնական մտորումների միջոց։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու աստվածաշնչյան աղոթքի ավանդույթին, կրոնական պոեզիայի առանձնահատկություններին և մարդու հոգևոր աշխարհի աստվածաշնչյան ընկալմանը։ Այն արժեքավոր է հայերեն կրոնական գրականության, աստվածաշնչագիտության, աստվածաբանության և հայ եկեղեցական մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Political Science

Աշխատանքը նվիրված է Ղարաբաղյան հակամարտության շրջանակում զսպման քաղաքականության և ռազմավարության ուսումնասիրությանը՝ հակամարտության զարգացման, կողմերի փոխհարաբերությունների և տարածաշրջանային անվտանգության համակարգի համատեքստում։ Հետազոտության հիմքում «զսպման» հասկացությունն է՝ որպես հակառակորդի գործողությունները կանխելու կամ սահմանափակելու նպատակով քաղաքական, դիվանագիտական, ռազմական, տնտեսական և այլ միջոցների համակցություն։ Աշխատանքը կարող է դիտարկել, թե ինչպես են ուժերի հարաբերակցությունը, ռազմական ներուժը, արտաքին դերակատարների ներգրավվածությունը և միջազգային միջնորդական գործընթացները ազդել հակամարտության դինամիկայի վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հակամարտության պատմական և քաղաքական նախադրյալների ներկայացումը։ Ղարաբաղյան հակամարտությունը ձևավորվել է Խորհրդային Միության վերջին տարիներին սրված ազգային-քաղաքական հակասությունների պայմաններում և հետագայում վերածվել լայնածավալ զինված հակամարտության։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո հակամարտությունը ձեռք բերեց միջազգային անվտանգության խնդիրների բնույթ՝ ներգրավելով ոչ միայն անմիջական կողմերին, այլև տարածաշրջանային և միջազգային մի շարք դերակատարների։ Այս համատեքստում զսպման քաղաքականության ուսումնասիրությունը պահանջում է հաշվի առնել ինչպես տեղային, այնպես էլ տարածաշրջանային ուժերի փոխազդեցությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել ռազմական զսպման դերը։ Ռազմական ներուժը հակամարտող կողմերի համար կարող է ծառայել որպես հակառակորդի գործողությունները սահմանափակելու միջոց, սակայն դրա արդյունավետությունը կախված է ուժերի հարաբերակցությունից, ռազմական տեխնոլոգիաներից, զորքերի պատրաստվածությունից, ռազմավարական հաղորդակցությունից և արտաքին աջակցության հնարավորություններից։ Միաժամանակ ռազմական զսպումը կարող է ունենալ երկակի բնույթ․ այն կարող է նվազեցնել լայնածավալ գործողությունների հավանականությունը, բայց ուժերի հարաբերակցության փոփոխության կամ փոխադարձ սպառնալիքների աճի դեպքում կարող է նաև նպաստել լարվածության սրմանը։ Առանձին նշանակություն ունի քաղաքական և դիվանագիտական զսպման ուսումնասիրությունը։ Միջազգային միջնորդությունը, բանակցային գործընթացները, հրադադարի պահպանման մեխանիզմները և միջազգային կազմակերպությունների ներգրավվածությունը կարող են դիտարկվել որպես հակամարտության ռազմական էսկալացիան սահմանափակելու միջոցներ։ Այս տեսանկյունից կարևոր է ուսումնասիրել այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով արտաքին դերակատարները փորձել են կանխել լայնածավալ ռազմական գործողությունների վերսկսումը և կողմերին պահել բանակցային գործընթացի շրջանակում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև տարածաշրջանային տերությունների դերակատարությանը։ Հարավային Կովկասում ուժերի հարաբերակցության վրա ազդել են հարևան պետությունների ռազմաքաղաքական շահերը, տնտեսական կապերը, էներգետիկ և տրանսպորտային նախագծերը և անվտանգության համակարգերը։ Այդ պատճառով Ղարաբաղյան հակամարտության զսպման մեխանիզմները չեն կարող ամբողջությամբ ուսումնասիրվել միայն հակամարտության անմիջական կողմերի հարաբերությունների շրջանակում։ Կարևոր է նաև հաշվի առնել արտաքին ռազմական և քաղաքական աջակցության ազդեցությունը։ Զենքի մատակարարումները, ռազմական համագործակցությունը, դիվանագիտական աջակցությունը և ռազմավարական գործընկերությունները կարող են փոխել կողմերի գնահատականները սեփական հնարավորությունների և հակառակորդի ներուժի վերաբերյալ։ Այդ հանգամանքը կարող է ազդել ինչպես զսպման արդյունավետության, այնպես էլ հակամարտության ուժային հավասարակշռության վրա։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է զսպման և էսկալացիայի փոխհարաբերության բացահայտումը։ Զսպման ռազմավարության արդյունավետությունը մեծապես կախված է հակառակորդի կողմից ազդանշանների ճիշտ ընկալումից։ Եթե կողմերից մեկը մյուսի գործողությունները ընկալում է որպես պաշտպանական, սահմանափակող կամ կանխարգելիչ, հնարավոր է պահպանել հարաբերական կայունություն։ Սակայն նույն գործողությունները կարող են ընկալվել որպես ագրեսիվ կամ նախահարձակ և հանգեցնել փոխադարձ սպառնալիքների ուժեղացման։ Այդ պատճառով ռազմավարական հաղորդակցությունը, վստահության միջոցները և ճգնաժամային իրավիճակներում կապի մեխանիզմները կարևոր բաղադրիչներ են։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև միջազգային իրավունքի դերը։ Ղարաբաղյան հակամարտության վերաբերյալ միջազգային մոտեցումները ներառում են տարածքային ամբողջականության, ժողովուրդների ինքնորոշման, ուժի չկիրառման և վեճերի խաղաղ կարգավորման սկզբունքների տարբեր մեկնաբանություններ։ Այս սկզբունքների փոխհարաբերությունը երկար ժամանակ եղել է բանակցային գործընթացի առանցքային խնդիրներից մեկը։ Հետևաբար զսպման քաղաքականության իրավական և դիվանագիտական սահմանների ուսումնասիրությունը կարևոր է հակամարտության կարգավորման հնարավոր մեխանիզմները հասկանալու համար։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել հրադադարի պահպանման խնդրին։ Հրադադարը կարող է դիտարկվել որպես ժամանակավոր զսպման մեխանիզմ, որը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել ռազմական գործողությունների ինտենսիվությունը և պայմաններ ստեղծել բանակցությունների համար։ Սակայն դրա երկարաժամկետ արդյունավետությունը կախված է վերահսկման, փոխադարձ վստահության և խախտումների արձագանքման գործուն մեխանիզմների առկայությունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև հակամարտության տարբեր փուլերում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը զսպման ռազմավարությունների վրա։ Ռազմական տեխնոլոգիաների զարգացումը, սպառազինությունների ձեռքբերումը, տնտեսական հնարավորությունների տարբերությունները և արտաքին դաշնակիցների քաղաքականությունը կարող են փոխել նախկին հավասարակշռությունը։ Այդ պատճառով զսպումը ստատիկ երևույթ չէ և պահանջում է կողմերի կարողությունների ու ռազմավարական նպատակների շարունակական վերագնահատում։ Աշխատանքի կիրառական նշանակությունը կապված է հակամարտությունների կանխարգելման և անվտանգության քաղաքականության մշակման հետ։ Ղարաբաղյան հակամարտության օրինակով զսպման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը կարող է օգնել հասկանալու, թե ինչ պայմաններում են աշխատում ռազմական և ոչ ռազմական զսպման գործիքները, ինչ գործոններ են նպաստում դրանց արդյունավետությանը և որոնք կարող են հանգեցնել դրանց ձախողմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը Ղարաբաղյան հակամարտության զսպումը դիտարկում է որպես բազմաշերտ գործընթաց, որտեղ փոխկապակցված են ռազմական ուժը, դիվանագիտությունը, միջազգային միջնորդությունը, տարածաշրջանային ուժերի շահերը, միջազգային իրավունքը և ռազմավարական հաղորդակցությունը։ Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հակամարտության դինամիկան ուսումնասիրել ոչ միայն ռազմական գործողությունների, այլև դրանց կանխարգելման, սահմանափակման և քաղաքական կառավարման տեսանկյունից։

Political Science

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ընդհանուր ժողովի վեցերորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ որպես 19-րդ դարի արևմտահայ համայնքի ազգային կառավարման և հասարակական կյանքի պատմական վավերագիր։ Այն պահպանում է ժողովի աշխատանքների ընթացքի, քննարկումների և մասնակիցների արտահայտած դիրքորոշումների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Արձանագրությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նիստի կազմակերպական կառուցվածքը, ժողովական ընթացակարգերը, հարցերի ներկայացման ու քննարկման ձևերը և ազգային ներկայացուցչական մարմնի գործունեության առանձնահատկությունները։ Ազգային ընդհանուր ժողովի նման փաստաթղթերը կարևոր են Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի ինքնակառավարման համակարգի, ազգային հաստատությունների դերակատարության և համայնքային խնդիրների լուծման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Դրանք նաև արժեքավոր նյութ են ժամանակաշրջանի պաշտոնական լեզվի, վարչական տերմինաբանության և հասարակական հաղորդակցության մշակույթի բացահայտման տեսանկյունից։ Ատենագրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու ազգային կառավարման մարմնի գործունեության առանձին փուլերը և վերակազմելու արևմտահայ համայնքի կազմակերպական կյանքի պատմական ընթացքը՝ նպաստելով հայոց հասարակական-քաղաքական պատմության ավելի ամբողջական ուսումնասիրությանը։

Culture

Մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի այս հրատարակությունը նախատեսված է Հայկական ՍՍՀ-ի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության մասին ընթացիկ և համակարգված տեղեկություններ ներկայացնելու համար։ Ցանկում ընդգրկվում են մշակույթի, մշակութային-լուսավորական աշխատանքի, արվեստագիտության, թանգարանագիտության, պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանության, գրադարանագիտության ու մատենագիտության վերաբերյալ նյութեր։ Ներկայացվում են հայերեն և ռուսերեն գրքեր, պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածներ և ոլորտին առնչվող այլ հրատարակություններ։ Նյութերը դասակարգվում են թեմատիկ բաժիններով, իսկ մատենագիտական նկարագրությունները հնարավորություն են տալիս արագ կողմնորոշվել համապատասխան մասնագիտական գրականության մեջ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նոր հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկատվության պարբերական ներկայացումը, որը հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներում հրատարակվող գրականությանը։ Տեղեկատուն նաև նպաստում է գիտական և մասնագիտական աղբյուրների որոնման, ընտրության ու համակարգման աշխատանքներին։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Economics

Գիրքը ներկայացնում է բջջային հեռախոսների մարքեթինգի առանձնահատկությունները՝ ընդգրկելով տեխնոլոգիական ոլորտի բարձր մրցակցային միջավայրում ապրանքների դիրքավորման, վաճառքների խթանման և սպառողական պահանջարկի ձևավորման հիմնական մոտեցումները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են սմարթֆոնների շուկայի կառուցվածքը, բրենդային ռազմավարությունները, արտադրողների միջև մրցակցությունը և նորարարությունների ազդեցությունը սպառողների ընտրության վրա։ Հեղինակը վերլուծում է շուկայի սեգմենտավորումը, թիրախային լսարանի սահմանումը, գնագոյացման քաղաքականությունը, արտադրանքի կյանքի ցիկլի կառավարումը և մարքեթինգային կոմունիկացիաների գործիքները։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային մարքեթինգին, սոցիալական մեդիայի ազդեցությանը, ինֆլուենսեր մարքեթինգին և սպառողների վարքագծի ուսումնասիրությանը տեխնոլոգիական արտադրանքների նկատմամբ։ Քննարկվում են նաև նոր մոդելների թողարկման ռազմավարությունները, բրենդի արժեքի ձևավորումը և հաճախորդների հավատարմության ապահովման մեխանիզմները։ Գիրքը նախատեսված է մարքեթինգով, բիզնես կառավարմամբ և տեխնոլոգիական ոլորտի տնտեսությամբ հետաքրքրվող ուսանողների, մասնագետների և հետազոտողների համար՝ համադրելով տեսական գիտելիքներն ու գործնական օրինակները։