Նոր կարգեր և կանոններ՝ Հայկյան մարդասիրական ճեմարանի կառավարման և առաջնորդության վերաբերյալ

Գրականություն

Աշխատանքը ներկայացնում է 2013 թվականի երկրորդ կիսամյակում հրատարակված նոր գրքերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվական ցանկ, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարանների մասնագետներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և այլ շահագրգիռ անձանց ծանոթացնել տվյալ ժամանակահատվածում հասանելի նոր գրականությանը։ Այն կարող է ընդգրկել տարբեր գիտությունների, հումանիտար և հասարակագիտական ոլորտների, գեղարվեստական գրականության, մշակույթի, արվեստի, կրթության, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության և այլ բնագավառների հրատարակություններ՝ ներկայացնելով դրանց վերաբերյալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալները։ Նման տեղեկատվական ցանկերը կարևոր դեր են կատարում նոր հրատարակությունների մասին տեղեկության արագ տարածման և գրադարանային-տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպման գործում։ Ցանկում գրքերի մատենագիտական նկարագրությունը հնարավորություն է տալիս նույնականացնել յուրաքանչյուր հրատարակություն, պարզել դրա հեղինակային, հրատարակչական և ծավալային տվյալները և անհրաժեշտության դեպքում օգտագործել այն հետագա ուսումնագիտական աշխատանքի համար։ Աշխատանքը արժեքավոր է նաև որպես որոշակի ժամանակաշրջանի գրահրատարակչական գործընթացի արտացոլում, քանի որ նոր հրատարակությունների ամբողջությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակահատվածում գիտական, կրթական, մշակութային և հասարակական թեմաների նկատմամբ առկա հետաքրքրությունների մասին։ Տեղեկատվական ցանկի համակարգված բնույթը նպաստում է գրականության որոնման գործընթացի պարզեցմանը և տարբեր թեմատիկ ուղղություններով աղբյուրների արագ հայտնաբերմանը։ Այն կարող է օգտագործվել ինչպես գրադարանների համալրման և մատենագիտական սպասարկման, այնպես էլ գիտական հետազոտությունների, ուսումնական աշխատանքների և ընթերցանության համար անհրաժեշտ գրականության ընտրության նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հանդես է գալիս որպես 2013 թվականի երկրորդ կիսամյակի նոր գրքային արտադրանքի վերաբերյալ կողմնորոշիչ մատենագիտական աղբյուր, որը միավորում է տվյալ ժամանակաշրջանի նոր հրատարակությունների մասին տեղեկատվությունը և նպաստում դրանց հասանելիությանն ու արդյունավետ օգտագործմանը։ Հայաստանի ազգային գրադարանի մատենագիտական նյութերում «Նոր գրքեր» շարքը ներկայացվում է որպես տեղեկատվական ցանկերի ձևաչափով հրատարակվող մատենագիտական աշխատանք, այդ թվում՝ նախորդ տարիների երկրորդ կիսամյակների համար։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարավերջի և 21-րդ դարասկզբի անգլոամերիկյան արձակում անհատի արժեհամակարգի ձևավորման, փոփոխության և դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կին գրողների ստեղծագործությունների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում գրական հերոսի աշխարհընկալումն է, նրա բարոյական ընտրությունները, ինքնության որոնումը և այն արժեքային սկզբունքները, որոնց միջոցով անհատը կառուցում է իր հարաբերությունները ընտանիքի, հասարակության, մշակութային միջավայրի և սեփական ներաշխարհի հետ։ Քննության են առնվում ազատության, պատասխանատվության, արժանապատվության, սիրո, ընտանիքի, ինքնուրույնության, մասնագիտական ինքնաիրացման, սոցիալական արդարության և անձնական երջանկության վերաբերյալ պատկերացումները՝ բացահայտելով դրանց փոխակերպումները ժամանակակից հասարակական ու մշակութային փոփոխությունների պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կին կերպարների ինքնության ձևավորմանը, հասարակության կողմից սահմանվող դերերի և անհատական ձգտումների միջև առաջացող հակասություններին, ինչպես նաև ավանդական ու նոր արժեքների բախմանը։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են սոցիալական միջավայրը, ընտանեկան հարաբերությունները, սերնդային տարբերությունները, մշակութային պատկանելությունը և հասարակական ակնկալիքները ազդում հերոսների որոշումների ու վարքագծի վրա։ Կարևորվում են նաև անձնական և հանրային տարածքների փոխհարաբերությունները, մարդու ինքնաճանաչման գործընթացը, ներքին հակասությունները և կյանքի տարբեր փուլերում արժեքային առաջնահերթությունների վերանայումը։ Համեմատական մոտեցմամբ հնարավոր է բացահայտել բրիտանական և ամերիկյան արձակում առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև տարբեր հեղինակների կողմից անհատի արժեքային աշխարհի ներկայացման գեղարվեստական եղանակները։ Ուսումնասիրվում են պատմողական տեսանկյունը, կերպարակերտման միջոցները, խորհրդանիշները, ներքին մենախոսությունը, լեզվաոճական առանձնահատկությունները և այլ գեղարվեստական հնարքներ, որոնց միջոցով արտահայտվում են հերոսների հոգեբանական ու բարոյական որոնումները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ժամանակակից արձակը դիտարկել որպես հասարակության արժեքային փոփոխությունները արտացոլող մշակութային տարածք, որտեղ անհատի ինքնությունը ձևավորվում է անձնական փորձառության և սոցիալական իրականության փոխազդեցությամբ։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից անգլոամերիկյան գրականության, կին հեղինակների ստեղծագործական ժառանգության, գրական կերպարի արժեբանական ուսումնասիրության և անհատի ու հասարակության հարաբերությունների գեղարվեստական արտացոլման առանձնահատկությունների բացահայտման համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է պետական իշխանության հանրային իրավական պատասխանատվության ինստիտուտի համակողմանի ուսումնասիրությանը ժամանակակից իրավական համակարգերում՝ ընդգծելով դրա տեսական հիմքերը, իրավական բովանդակությունը և գործնական կիրառման առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են պետական մարմինների և պաշտոնատար անձանց պատասխանատվության սահմանադրաիրավական մեխանիզմները, իրավական վերահսկողության ձևերը և հաշվետվողականության ապահովման գործիքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատասխանատվության ինստիտուտի կենսագործման խնդիրներին՝ ներառյալ դատական պաշտպանության արդյունավետությունը, վարչական վերահսկողության սահմանները և հանրային իշխանության գործողությունների օրինականության երաշխիքները։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է իրավունքի գերակայության, մարդու իրավունքների պաշտպանության և պետական իշխանության սահմանափակման սկզբունքների փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեսական և համեմատական իրավական վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով բացահայտել պետական պատասխանատվության համակարգի կատարելագործման ուղիները ժամանակակից իրավական պետության պայմաններում։

Ինֆորմատիկա

Գրքում ներկայացվում է տարածաշրջանային գազատար համակարգերի զարգացման օպտիմալ նախագծման համար մաթեմատիկական մոդելների մշակումն, ուսումնասիրվել են մոդելավորման տեսական հիմքերը, առաջադրանքների օպտիմալացումն ու համակարգային մոտեցումները, դիտարկվում են գազի փոխադրամիջոցի կառուցվածքային, տեխնիկական և տնտեսական պարամետրերը, վերլուծվում են մատակարարման հոսքերի բաշխման և ճնշման կարգավորման խնդիրները՝ ապահովելով ցանցի արդյունավետ աշխատանքը և էներգախնայողությունը, կիրառվում են թվային և ալգորիթմային մեթոդներ՝ մոդելների վավերացման և փորձարկման համար, ներկայացվում են մաթեմատիկական մոդելների ծրագրային իրականացման մեթոդները և արդյունքների վերլուծությունը, առաջարկվում են օգտագործման ուղեցույցներ՝ տարբեր սցենարներում էներգետիկ, ֆինանսական և տեխնիկական ռեսուրսների օպտիմալ բաշխման համար, աշխատանքը համադրում է տեսական մաթեմատիկայի, համակարգային մոդելավորման և կիրառական էներգետիկ ինժեներիայի մոտեցումները՝ նպաստելով տարածաշրջանային գազատար ենթակառուցվածքների նախագծման և զարգացման արդյունավետության բարձրացմանը։

Պատմություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է XIX-XX դարերի ընթացքում Իրանական Ադրբեջան տարածաշրջանի բնակչության էթնիկ ինքնության ձևավորման և փոփոխության պատմական գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն հարցն է, թե պատմական, քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային ինչ գործոնների ազդեցությամբ է ձևավորվել տեղի բնակչության ինքնության ընկալումը, ինչպես են փոխվել ինքնանույնականացման ձևերը և ինչ դեր են ունեցել լեզուն, մշակույթը, կրոնը, տեղական պատկանելության գիտակցությունը և քաղաքական գործընթացները այդ զարգացումներում։ Աշխատությունը թեման դիտարկում է երկարատև պատմական ժամանակահատվածում՝ հնարավորություն տալով հետևելու ինքնության ձևավորման տարբեր փուլերին և դրանց փոխկապակցվածությանը տարածաշրջանում տեղի ունեցած լայնածավալ քաղաքական փոփոխությունների հետ։ XIX դարի ընթացքում Իրանի պետական համակարգի, վարչական կառուցվածքի, սոցիալական հարաբերությունների և տարածաշրջանային քաղաքականության փոփոխությունները ստեղծել են այն միջավայրը, որտեղ բնակչության տեղական, կրոնական, լեզվական և ավելի լայն քաղաքական ինքնությունները կարող էին փոխկապակցվել և վերաիմաստավորվել։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է լեզվի և մշակույթի դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ լեզվական պատկանելությունը, գրական ավանդույթները, բանավոր մշակույթը, պատմական հիշողությունը և կրթական միջավայրը կարող են էական դեր ունենալ էթնիկ ինքնագիտակցության ձևավորման գործում։ Միաժամանակ աշխատանքը կարող է անդրադառնալ Իրանի պետական քաղաքականության, վարչական կենտրոնացման, կրթական համակարգի, մամուլի և քաղաքական շարժումների ազդեցությանը բնակչության ինքնանույնականացման գործընթացների վրա։ XX դարի առաջին կեսի իրադարձությունները, սահմանադրական շարժումը, տարածաշրջանային քաղաքական ակտիվությունը, խորհրդային ազդեցության տարածումը հարակից տարածքներում և հետագա քաղաքական վերափոխումները ստեղծել են նոր պայմաններ, որոնցում էթնիկ և տարածքային ինքնության գաղափարները ստացել են նոր բովանդակություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել նաև XX դարի երկրորդ կեսին, երբ արդիականացման գործընթացները, քաղաքայնացումը, կրթության տարածումը, զանգվածային հաղորդակցության զարգացումը և պետական քաղաքականության փոփոխությունները նոր ազդեցություններ են ունեցել ինքնության ձևավորման վրա։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է էթնիկ ինքնությունը որպես փոփոխվող և բազմաշերտ պատմական երևույթ դիտարկելը․ այն չի սահմանափակվում միայն լեզվական կամ ծագումնաբանական պատկանելությամբ, այլ ներառում է սոցիալական հիշողություն, մշակութային ինքնագիտակցություն, տարածաշրջանային պատկանելություն, քաղաքական դիրքորոշումներ և հասարակական ինքնընկալում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև տարբեր պատմական փուլերում նույն բնակչության նկատմամբ կիրառված անվանումներին և ինքնանույնականացման փոփոխություններին՝ դրանք դիտարկելով տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու սոցիալական համատեքստում։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տարբերակել ինքնության ձևավորումը պետական կամ քաղաքական վերնախավերի կողմից առաջադրված գաղափարներից և հասարակության ներսում գոյություն ունեցող ինքնընկալման իրական ձևերից։ Աշխատանքը արժեքավոր է Իրանի պատմության, Հարավային Կովկասի և հարակից տարածաշրջանների էթնոքաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար, քանի որ ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են ազգային պետության կառուցումը, տարածաշրջանային հակամարտությունները, լեզվամշակութային քաղաքականությունը և արդիականացման գործընթացները ներգործել էթնիկ ինքնության վրա։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ազգագրագետներին, քաղաքագետներին, իրանագետներին, սոցիոլոգներին, տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների մասնագետներին և էթնիկ ինքնության ձևավորման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։ Աշխատությունը հատկապես օգտակար է այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ Իրանական Ադրբեջանի բնակչության ինքնության պատմական զարգացման բարդ ու բազմագործոն ընթացքը և այն կապել XIX-XX դարերի Իրանի ու հարակից տարածաշրջանների քաղաքական, հասարակական և մշակութային փոփոխությունների հետ։

Lեզվաբանություն

Լեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայերենի, անգլերենի և ռուսերենի բայական համակարգերում դիմավոր ձևերի զուգադրական և տիպաբանական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում երեք լեզուներում բայի քերականական կարգերի արտահայտման միջոցները, դիմավորման առանձնահատկությունները և բայական ձևերի կառուցվածքային ու գործառական բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դեմքի, թվի, ժամանակի, եղանակի և այլ քերականական իմաստների ձևաբանական ու շարահյուսական դրսևորումներին։ Վերլուծվում են լեզուների բայական համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ հաշվի առնելով դրանց կառուցվածքային և տիպաբանական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև դիմավոր բայաձևերի կիրառությունը նախադասության կառուցվածքում, դրանց կապը ենթակայի հետ և տարբեր լեզուներում համապատասխան քերականական հարաբերությունների արտահայտման եղանակները։ Զուգադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ բացահայտելու երեք լեզուների բայական համակարգերի կառուցվածքային օրինաչափությունները և տիպաբանական փոխհարաբերությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել համեմատական լեզվաբանության, հայերենի, անգլերենի և ռուսերենի քերականության, ինչպես նաև օտար լեզուների դասավանդման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։