О факторизации мероморфных матриц-функций

Экономика

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում աշխատուժի միգրացիայի պետական կարգավորման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով արտաքին և ներքին աշխատանքային միգրացիայի սոցիալ-տնտեսական ազդեցությունները և դրանց կառավարման ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել աշխատուժի արտահոսքի և ներհոսքի պատճառները, գնահատել դրանց ազդեցությունը ազգային աշխատաշուկայի, զբաղվածության մակարդակի և տնտեսական զարգացման վրա, ինչպես նաև առաջարկել պետական քաղաքականության կատարելագործման հնարավոր ուղիներ։ Ուսումնասիրվում են միգրացիոն գործընթացների կարգավորման հիմնական գործիքները՝ օրենսդրական դաշտը, վիզային և աշխատանքային թույլտվությունների համակարգերը, սոցիալական ապահովության մեխանիզմները և միջազգային համագործակցության ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև աշխատուժի արտագաղթի պատճառներին՝ տնտեսական հնարավորությունների սահմանափակում, աշխատավարձերի անհամաչափություն, տարածաշրջանային անհավասար զարգացում, ինչպես նաև վերադարձի միգրացիայի խոչընդոտներ։ Աշխատությունը դիտարկում է պետական քաղաքականության դերը միգրացիոն հոսքերի կարգավորման, հայրենադարձության խթանման և աշխատաշուկայի կայունացման գործընթացներում։ Միաժամանակ վերլուծվում են միջազգային փորձերը և դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում՝ արդյունավետ միգրացիոն կառավարման համակարգ ձևավորելու նպատակով։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսական քաղաքականության և սոցիալական կառավարման ոլորտներում՝ նպաստելով աշխատուժի միգրացիայի ավելի արդյունավետ և հավասարակշռված պետական կարգավորման մեխանիզմների մշակմանը։

Педагогика

Այս հրատարակությունը Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի գիմնազիական դասարաններ ընդունվելու կարգը և ուսումնական ծրագրերը ներկայացնող պատմական-կրթական աղբյուր է, որը կարևոր տեղեկություններ է տալիս Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջանում գործող այս նշանավոր կրթական հաստատության կառուցվածքի, ընդունելության պահանջների և ուսումնառության բովանդակության մասին։ Լազարյան ինստիտուտը Մոսկվայում գործող հայկական ծագմամբ կրթական հաստատություն էր, որը հիմնադրվել էր 1815 թվականին և գործել է մինչև 1919 թվականը։ Սկզբնական շրջանում այն միջնակարգ կրթական հաստատություն էր, իսկ հետագայում վերածվեց ավելի լայն կրթական համակարգի, որտեղ համատեղվում էին գիմնազիական և արևելագիտական մասնագիտական ուսուցումը։ Հրատարակության բովանդակային նշանակությունը հատկապես կապված է գիմնազիական դասարան ընդունվելու համար նախատեսված գիտելիքների և պահանջների համակարգման հետ։ Նման կանոնակարգերը սահմանում էին, թե ինչ պատրաստվածություն պետք է ունենար դիմորդը, ինչ առարկաներից էր անհրաժեշտ քննություն հանձնել և ինչ մակարդակի գիտելիքներ էին ակնկալվում ընդունվելու պահին։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու ժամանակի միջնակարգ կրթության չափորոշիչների, ուսումնական առարկաների կառուցվածքի և կրթական գործընթացի կազմակերպման մասին։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն վերաբերում է ոչ միայն ընդհանուր կրթությանը, այլև այն հաստատությանը, որի հիմնական մասնագիտացումը արևելյան լեզուների և արևելագիտության ոլորտն էր։ Լազարյան ինստիտուտում արևելյան լեզուների նկատմամբ ուշադրությունը ժամանակի ընթացքում դարձավ հաստատության հիմնական տարբերակիչ առանձնահատկություններից մեկը։ Դասավանդվում էին հայերեն, արաբերեն, պարսկերեն և թուրքերեն լեզուներ ու գրականություններ, իսկ հաստատությունը հետագայում դարձավ նաև Ռուսաստանում արևելագիտության կարևոր կենտրոններից մեկը։ Գիմնազիական կրթությունը, սակայն, չէր սահմանափակվում արևելյան լեզուներով։ Հաստատության դասընթացը ընդհանուր առմամբ մոտ էր կայսրության գիմնազիական ծրագրերին, և դրա շրջանավարտները 1835 թվականից ստանում էին գիմնազիայի շրջանավարտների իրավունքներ։ Հետագայում կրթական կառուցվածքը մի քանի անգամ փոփոխվեց․ 1848 թվականից հաստատությունը համատեղում էր ընդհանուր միջնակարգ՝ գիմնազիական դասարանների, և բարձրագույն մասնագիտական՝ հատուկ դասարանների կրթությունը։ Հետևաբար այս փաստաթուղթը կարևոր է ոչ միայն ընդունելության տեխնիկական կանոնները հասկանալու, այլև այն կրթական համակարգի կառուցվածքը վերականգնելու համար, որի շրջանակում պատրաստվում էին ապագա ուսուցիչներ, թարգմանիչներ, պետական ծառայողներ և արևելագիտության մասնագետներ։ Լազարյան ինստիտուտի առանձնահատկություններից էր նաև հայկական կրթական և մշակութային գործառույթների համադրումը ռուսական կայսերական կրթական համակարգի հետ։ Հաստատությունը կապված էր Մոսկվայի հայկական համայնքի հետ և երկար ժամանակ կարևոր դեր էր կատարում հայ երիտասարդների կրթության գործում։ Գիմնազիական դասարաններում հայ աշակերտների համար նախատեսվում էր նաև հայոց լեզվի և Հայ Առաքելական եկեղեցու կրոնական ուսուցում, ինչը ցույց է տալիս, որ ընդհանուր կայսերական կրթական ծրագրի շրջանակում պահպանվում էին ազգային և դավանական կրթության առանձին բաղադրիչներ։ Ուսումնական ծրագրերի տեսանկյունից փաստաթուղթը արժեքավոր է նրանով, որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի կրթության բովանդակային առաջնահերթությունները։ Դպրոցական կրթության մեջ կարևոր դեր ունեին լեզուները, գրականությունը, պատմությունը, աշխարհագրությունը, մաթեմատիկական և բնական գիտությունները, ինչպես նաև դասական կրթությանը բնորոշ այլ առարկաներ։ Այս առարկաների համադրությունը ցույց է տալիս, որ հաստատությունը ձգտում էր ապահովել ոչ միայն մասնագիտական, այլև լայն ընդհանուր կրթություն։ Միաժամանակ արևելյան լեզուների նկատմամբ հատուկ ուշադրությունը ապագա շրջանավարտներին տալիս էր այնպիսի մասնագիտական պատրաստվածություն, որը հատկապես կարևոր էր Ռուսաստանի և Հարավային Կովկասի վարչական, դիվանագիտական ու մշակութային միջավայրում։ Հրատարակության պատմական արժեքը մեծանում է նաև այն պատճառով, որ այն ներկայացնում է կրթական կանոնակարգը ոչ թե հետագա պատմաբանի մեկնաբանությամբ, այլ ժամանակաշրջանին մոտ սկզբնաղբյուրային ձևով։ Այսպիսի փաստաթղթերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպիսի պահանջներ էր պաշտոնապես սահմանում հաստատությունը դիմորդների համար և ինչ գիտելիքներ էր ակնկալում կրթության հաջորդ աստիճան անցնող աշակերտներից։ Դրանք նաև կարող են օգտագործվել կրթական պատմության, դպրոցական ծրագրերի զարգացման և Ռուսական կայսրության կրթական քաղաքականության ուսումնասիրության ժամանակ։ Լազարյան ինստիտուտի գործունեությունը սերտորեն կապված էր նաև արևելագիտության զարգացման հետ։ Հաստատությունում դասավանդել են այնպիսի հայտնի գիտնականներ և մանկավարժներ, ինչպիսիք են Վ. Ա. Գորդլևսկին, Ֆ. Ե. Կորշը, Ա. Ե. Կրիմսկին, Վ. Ֆ. Միլլերը, Ստեփան Նազարյանը և Ն. Օ. Էմինը։ Հաստատության գրադարանը ներառում էր պատմության, աշխարհագրության, լեզվաբանության և արևելագիտության հարուստ հավաքածուներ, այդ թվում՝ արժեքավոր ձեռագրեր։ Հրատարակության մատենագիտական հետքերը վկայում են, որ այն առանձին ընդգրկված է Լազարյանների ընտանիքին և ինստիտուտին նվիրված գրքային հավաքածուներում։ Նույն թեմատիկ շարքում պահպանվել են նաև ինստիտուտի ուսանողների ընդունելության, հատուկ դասարանների քննությունների և ուսուցման վերաբերյալ այլ կանոնակարգեր, ինչը հնարավորություն է տալիս այս հրատարակությունը դիտարկել ավելի լայն փաստաթղթային համալիրի շրջանակում։ Ընդհանուր առմամբ, այս աղբյուրը կարևոր է 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի կրթական համակարգի, Լազարյան ինստիտուտի պատմության, հայ կրթական և մշակութային կյանքի, ինչպես նաև արևելագիտական կրթության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հատկապես օգտակար լինել կրթության պատմությամբ, հայ-ռուսական մշակութային կապերով, Լազարյան ինստիտուտի գործունեությամբ, հայագիտությամբ և արևելագիտության պատմությամբ զբաղվող պատմաբաններին, մանկավարժներին, գրականագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Право

Այս աշխատությունը նվիրված է գործարարական հարաբերություններին մասնակցող իրավաբանական անձանց կազմակերպաիրավական ձևերի ուսումնասիրությանը և դրանց իրավական կարգավորման առանձնահատկություններին։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է իրավաբանական անձը՝ որպես քաղաքացիական շրջանառության ինքնուրույն սուբյեկտ, որը կարող է ունենալ իրավունքներ և պարտականություններ, կնքել պայմանագրեր և իրականացնել տնտեսական գործունեություն։ Հեղինակը անդրադառնում է կազմակերպաիրավական հիմնական ձևերին՝ սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններ, բաժնետիրական ընկերություններ, արտադրական կոոպերատիվներ, պետական և համայնքային ձեռնարկություններ, ինչպես նաև ոչ առևտրային կազմակերպություններ՝ հիմնադրամներ և հասարակական միավորումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում յուրաքանչյուր ձևի կառավարման կառուցվածքին, պատասխանատվության սահմաններին, կապիտալի ձևավորման առանձնահատկություններին և շահույթի բաշխման կարգին։ Գրքում քննարկվում են նաև իրավաբանական անձանց գրանցման, վերակազմակերպման և լուծարման իրավական ընթացակարգերը։ Վերլուծվում է կազմակերպաիրավական ձևերի ընտրության ազդեցությունը բիզնեսի արդյունավետության, ռիսկերի կառավարման և գործարար հարաբերությունների զարգացման վրա։ Աշխատությունը համադրում է տեսական իրավական հիմքերը և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով իրավաբանների, տնտեսագետների, ձեռնարկատերերի և ուսանողների համար։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեական հավատքի հիմնարար հարցերից մեկին՝ Քրիստոսին հավատալու իմաստին, էությանը և նշանակությանը։ Այն անդրադառնում է Հիսուս Քրիստոսի հանդեպ հավատի՝ որպես քրիստոնյայի հոգևոր կյանքի առանցքային հիմքի ընկալմանը՝ բացահայտելով, որ հավատալը միայն Քրիստոսի գոյությունն ընդունելը կամ Նրա մասին պատմական տեղեկություններ իմանալը չէ, այլ նաև Նրա ուսմունքը ճանաչելը, ընդունելը և սեփական կյանքում դրա սկզբունքներով առաջնորդվելը։ Գրքի բովանդակության առանցքում քրիստոնեական հավատի, վստահության, նվիրվածության և հոգևոր համոզմունքի փոխկապակցվածությունն է, ինչպես նաև Քրիստոսի անձի ու փրկագործական առաքելության նշանակությունը հավատացյալի համար։ Այն ընթերցողին ուղղորդում է խորհելու հավատի ներքին և արտաքին դրսևորումների, Աստծո հանդեպ վստահության, հոգևոր պատասխանատվության և քրիստոնեական կյանքի բարոյական հիմքերի շուրջ։ Հատուկ կարևորություն ունի հավատքի և գործերի հարաբերության գաղափարը՝ ընդգծելով, որ ճշմարիտ քրիստոնեական համոզմունքը պետք է արտահայտվի մարդու վարքագծում, բարոյական ընտրություններում և մերձավորների հանդեպ վերաբերմունքում։ Աշխատությունն ունի կրոնական-ուսուցողական բնույթ և կարող է ծառայել որպես քրիստոնեական դավանանքի հիմնադրույթները պարզաբանող ընթերցանության նյութ՝ նպաստելով հավատքի գիտակցված ընկալմանը, հոգևոր ինքնաքննությանը և կրոնական գիտելիքների խորացմանը։ Այն արժեքավոր է նաև հայ կրոնական մտքի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես քրիստոնեական հավատքի հիմնահարցերը հայերենով ներկայացնելու և հավատացյալների շրջանում աստվածաբանական ու բարոյական գիտելիքներ տարածելու ավանդույթի արտահայտություն։

Сельское хозяйство

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում վարկավորման համակարգի ներկա վիճակի, զարգացման խնդիրների և ֆինանսական աջակցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են գյուղատնտեսական արտադրողների ֆինանսավորման առանձնահատկությունները, վարկային ռեսուրսների հասանելիության մակարդակը, գյուղացիական տնտեսությունների և ագրոբիզնեսի առջև ծառացած ֆինանսական խոչընդոտները, ինչպես նաև վարկավորման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղիները։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են գյուղատնտեսական վարկերի պայմանները, տոկոսադրույքների ազդեցությունը, պետական աջակցության ծրագրերի դերը, ֆինանսական կառույցների և գյուղատնտեսական արտադրողների փոխհարաբերությունները։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև գյուղատնտեսության կայուն զարգացման, ներդրումների խթանման և ոլորտի մրցունակության բարձրացման համար անհրաժեշտ ֆինանսատնտեսական լուծումներին։ Այն արժեքավոր աղբյուր է տնտեսագետների, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների, ֆինանսական կառույցների ներկայացուցիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով Հայաստանի ագրարային հատվածի ֆինանսավորման հիմնախնդիրների ավելի խորքային ուսումնասիրմանը։

История

Այս աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմության ամենածանր ու ողբերգական էջերից մեկին՝ Հայոց ցեղասպանություն։ Գիրքը նպատակ ունի ներկայացնել ցեղասպանության առաջացման պատճառները, ընթացքը և հետևանքները՝ հիմնվելով պատմական փաստերի և աղբյուրների վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է Օսմանյան կայսրությունում հայերի վիճակին մինչև 1915 թվականը՝ ցույց տալով քաղաքական, ազգային և կրոնական հակասությունները, որոնք աստիճանաբար հանգեցրին զանգվածային բռնություններին։ Աշխատության մեջ մանրամասն ներկայացվում են տեղահանությունները, կոտորածները և հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված համակարգված քաղաքականությունը։ Գրքում քննարկվում են մի շարք կարևոր հարցեր․ ցեղասպանության պատմական և քաղաքական նախադրյալները Օսմանյան իշխանությունների վարած քաղաքականությունը տեղահանությունների և զանգվածային սպանությունների ընթացքը միջազգային արձագանքը և մեծ տերությունների դիրքորոշումը ցեղասպանության հետևանքները հայ ժողովրդի համար Հեղինակը օգտագործում է տարբեր աղբյուրներ՝ արխիվային փաստաթղթեր, վկայություններ, դիվանագիտական հաղորդագրություններ, ինչը թույլ է տալիս ներկայացնել համակողմանի և փաստարկված ուսումնասիրություն։ Աշխատությունը նաև փորձում է գնահատել ցեղասպանության ազդեցությունը հայ ժողովրդի հետագա պատմության, սփյուռքի ձևավորման և ազգային ինքնության վրա։