Ողնաշարի գոտկային հատվածի միջողնային աճառների ճողվածքների կլինիկական ընթացքի առանձնահատկություններն ու դրանց վիրաբուժական մոտեցումները

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հիմնական դպրոցներում ներառական կրթության կազմակերպման և կառավարման գործընթացների ուսումնասիրմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով բոլոր սովորողների համար հավասար կրթական հնարավորությունների ապահովմանը, կրթական միջավայրի հարմարեցմանը և կառավարման արդյունավետ մեխանիզմների ձևավորմանը։ Քննության են առնվում ներառական կրթության տեսական և կազմակերպական հիմքերը, դրա հիմնական սկզբունքները, նպատակները և ժամանակակից կրթական համակարգում ունեցած նշանակությունը։ Ներկայացվում են դպրոցական կառավարման այն առանձնահատկությունները, որոնք պայմանավորված են սովորողների կրթական կարիքների բազմազանությամբ և պահանջում են ուսումնական, դաստիարակչական ու կազմակերպական գործընթացների համապատասխանեցում ներառական մոտեցումներին։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում դպրոցի տնօրինության, ուսուցիչների, ուսուցչի օգնականների, հատուկ մանկավարժների, հոգեբանների և կրթական գործընթացում ներգրավված այլ մասնագետների համագործակցությանը։ Կարևորվում է նաև ծնողների մասնակցությունը, քանի որ ընտանիքի և դպրոցի արդյունավետ փոխգործակցությունը կարող է էական նշանակություն ունենալ սովորողի կրթական և սոցիալական ներառման համար։ Անդրադարձ է կատարվում կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող սովորողների ուսուցման կազմակերպմանը, նրանց անհատական կարիքների գնահատմանը, համապատասխան մանկավարժական աջակցության տրամադրմանը և ուսումնական գործընթացում լիարժեք մասնակցության պայմանների ստեղծմանը։ Ուսումնասիրվում են դպրոցի ներքին կառավարման, աշխատանքների պլանավորման, մասնագիտական թիմերի գործունեության համակարգման, կրթության որակի վերահսկման և արդյունքների գնահատման խնդիրները։ Ներառական միջավայրի ձևավորումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առանձին սովորողների աջակցության միջոց, այլև որպես ամբողջ դպրոցական մշակույթի զարգացման գործընթաց, որի հիմքում ընկած են հավասարության, փոխադարձ հարգանքի, մասնակցության և խտրականության բացառման սկզբունքները։ Քննության են առնվում նաև այն կազմակերպական և մասնագիտական դժվարությունները, որոնք կարող են առաջանալ ներառական կրթության իրականացման ընթացքում՝ կապված մանկավարժների պատրաստվածության, համապատասխան ռեսուրսների հասանելիության, դպրոցական ենթակառուցվածքների, մեթոդական աջակցության և տարբեր կառույցների միջև համագործակցության հետ։ Կարևորվում է ուսուցիչների շարունակական մասնագիտական զարգացման և ներառական մանկավարժության վերաբերյալ գիտելիքների ու կարողությունների կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Հայաստանի կրթական համակարգի օրինակով վերլուծվում են համապատասխան քաղաքականության և դպրոցական իրական պրակտիկայի փոխկապակցվածությունը, կառավարման առկա մոտեցումները և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել դպրոցներում առավել ճկուն և սովորողակենտրոն կառավարման համակարգերի ձևավորմանը, մասնագիտական համագործակցության ամրապնդմանը և յուրաքանչյուր երեխայի կրթական գործընթացում արդյունավետ մասնակցության պայմանների բարելավմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել դպրոցների տնօրենների, ուսուցիչների, հատուկ մանկավարժների, հոգեբանների, կրթության կազմակերպիչների, կրթության կառավարման մասնագետների, հետազոտողների և մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Քաղաքագիտություն

Եվրոպական գործընթացների քաղաքական վերլուծություն-ը քաղաքագիտական և միջազգային հարաբերությունների ուղղվածությամբ աշխատություն է, որը ուսումնասիրում է Եվրոպայում ընթացող քաղաքական, ինստիտուցիոնալ և ինտեգրացիոն գործընթացները՝ ընդգրկելով ինչպես պատմական զարգացումները, այնպես էլ ժամանակակից քաղաքական համակարգերի փոխակերպումները, աշխատությունում վերլուծվում են Եվրոպական միության ձևավորման և ընդլայնման փուլերը, անդամ պետությունների միջև քաղաքական ու տնտեսական համագործակցության մեխանիզմները, ինչպես նաև եվրոպական կառավարման ինստիտուտների գործառույթները և որոշումների կայացման գործընթացները, միաժամանակ քննարկվում են տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրները, միգրացիոն քաղաքականությունը, ժողովրդավարական կառավարման մարտահրավերները և գլոբալ քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը Եվրոպայի վրա, հատուկ ուշադրություն է դարձվում եվրոպական ինտեգրման հաջողությունների և հակասությունների համեմատական վերլուծությանը, աշխատությունը նպատակ ունի ձևավորելու համակարգված պատկերացում եվրոպական քաղաքական գործընթացների տրամաբանության և դրանց միջազգային նշանակության մասին։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ցածր էներգասպառմամբ ստատիկ օպերատիվ հիշողության սարքերի հիմնական տարրերի մշակման, սխեմատեխնիկական նախագծման և համակարգչային մոդելավորման խնդիրներին։ Հետազոտության առանցքում հիշողության բջիջների, ընթերցման և գրանցման հանգույցների, հասցեավորման ու կառավարման շղթաների այնպիսի կառուցվածքների ձևավորումն է, որոնք հնարավորություն են տալիս նվազեցնել էներգիայի սպառումը՝ պահպանելով տեղեկատվության հուսալի պահպանումը և համակարգի պահանջվող արագագործությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ստատիկ հիշողության բջիջների աշխատանքի ֆիզիկական և սխեմատեխնիկական սկզբունքներին, տրանզիստորային կառուցվածքների փոխազդեցությանը և տարբեր աշխատանքային ռեժիմներում դրանց էլեկտրական բնութագրերի փոփոխությանը։ Քննվում են տեղեկատվության պահպանման, ընթերցման և գրանցման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց ընթացքում առաջացող էներգետիկ կորուստների հիմնական աղբյուրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ստատիկ և դինամիկ էներգասպառման հարաբերակցության ուսումնասիրությունը, քանի որ ինտեգրալ սխեմաների մասշտաբների փոքրացման պայմաններում արտահոսքի հոսանքները և այլ պարազիտային երևույթները կարող են էական ազդեցություն ունենալ հիշողության ընդհանուր էներգաարդյունավետության վրա։ Մոդելավորման միջոցով հնարավոր է գնահատել տարբեր սխեմատեխնիկական լուծումների աշխատանքը՝ համեմատելով դրանց արագագործությունը, կայունությունը, սպառվող հզորությունը և տեխնոլոգիական պարամետրերի փոփոխությունների նկատմամբ զգայունությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սնուցման լարման նվազեցման հնարավորություններին և դրա ազդեցությանը հիշողության բջջի կայունության ու տվյալների հուսալի պահպանման վրա։ Հետազոտվում են նաև ընթերցման և գրանցման գործողությունների ընթացքում առաջացող ժամանակային ուշացումները, ազդանշանների մակարդակները և հիշողության հանգույցների փոխազդեցությունը։ Կարևորվում է սխեմաների աշխատանքի գնահատումը տեխնոլոգիական շեղումների և աշխատանքային պայմանների փոփոխության դեպքում, քանի որ ժամանակակից միկրոէլեկտրոնային համակարգերում նախագծված տարրերի հուսալիությունը պետք է պահպանվի հնարավոր պարամետրային տատանումների պայմաններում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ շարժական, ներկառուցված և այլ էներգախնայող թվային համակարգերում կիրառվող հիշողության ենթահամակարգերի կատարելագործման համար։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ միավորում է միկրոէլեկտրոնիկայի, թվային սխեմատեխնիկայի, կիսահաղորդչային սարքերի և ավտոմատացված նախագծման մոտեցումները՝ նպաստելով ինտեգրալ հիշողության տարրերի էներգասպառման նվազեցման, աշխատանքի կայունության բարձրացման և նախագծման արդյունավետ մեթոդների զարգացմանը։

Պատմություն

Նյութում դիտարկվում է, թե ինչպես էր գործում Առաջին Հանրապետության խորհրդարանը՝ որպես նորաստեղծ պետականության հիմնական օրենսդիր մարմին, և ինչ դեր էին խաղում տարբեր քաղաքական կուսակցությունները պետական կյանքի կազմակերպման մեջ։ Հիմնական բովանդակություն Խորհրդարանի ձևավորում և գործունեություն (1918–1920) Ներկայացվում է Հայաստանի օրենսդիր իշխանության կառուցվածքը, նիստերի կազմակերպումը և հիմնական քաղաքական որոշումները։ Քաղաքական կուսակցություններ Նյութը անդրադառնում է այդ շրջանում գործող հիմնական քաղաքական ուժերին՝ նրանց գաղափարախոսություններին, ազդեցությանը և պայքարին պետական իշխանության համար։ Քաղաքական բազմակարծություն և մարտահրավերներ Քննարկվում է կուսակցությունների միջև առկա հակասությունները, ինչպես նաև արտաքին և ներքին դժվարությունները, որոնց պայմաններում ձևավորվում էր պետական համակարգը։ Նյութի գաղափարը Նյութը ցույց է տալիս, որ 1918–1920 թվականներին Հայաստանը փորձում էր ստեղծել ժողովրդավարական կառավարման համակարգ՝ հիմնված խորհրդարանական սկզբունքների վրա, սակայն բախվում էր քաղաքական անկայունության և պետականության ամրապնդման խնդիրներին։

Գրականություն

Գրքում ներկայացվում է պատանիների համար նախատեսված նոր հրատարակված գրականության ինֆորմացիոն և համառոտ ցուցակ, որը ընդգրկում է տարբեր ժանրերի՝ գեղարվեստական, գիտելիքային, գիտամանկավարժական և զվարճալի գրականություն, տրամադրվում են գրքերի վերաբերյալ տեղեկատվություն՝ հեղինակ, հրատարակչություն, թեմատիկ ուղղվածություն և նպատակային տարիքի համար, նշվում են գրական գործերի հիմնական գաղափարներն ու արժեքները, ներկայացվում են ընթերցողին հետաքրքրող գաղափարների, խնդիրների և ստեղծագործական մոտեցումների նկարագրությունը, ցուցակը նպատակ ունի խթանել ընթերցանությունը, զարգացնել պատկերացումներ, ստեղծագործական մտածողություն և քննադատական ընկալում, այն ծառայում է որպես օգտակար ուղեցույց գրադարանավարների, ուսուցիչների, ծնողների և պատանիների համար՝ հեշտացնելով նոր գրականության հայտնաբերումը, ընտրությունը և ընթերցման հարմարեցումը համապատասխան տարիքի համար, գիրքը համադրում է կրթական, մշակութային և տեղեկատվական մոտեցումները՝ նպաստելով պատանիների ընթերցողական հետաքրքրությունների և գրագիտության զարգացմանը։

Մշակույթ

Այս հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության պարբերաբար կազմվող մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել ՀԽՍՀ-ում և դրանից դուրս լույս տեսած այն գրքերը, հոդվածները, ժողովածուները, պարբերականների նյութերը և այլ հրապարակումները, որոնք առնչվում են Հայաստանի մշակութային ու արվեստային կյանքին։ Այն ոչ թե մեկ թեմայի շուրջ ստեղծված հեղինակային մենագրություն է, այլ տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի աշխատանք, որը հետազոտողին հնարավորություն է տալիս կողմնորոշվել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ ստեղծված գրականության հոսքի մեջ։ Նման տեղեկատուների կարևորությունը հատկապես մեծ է գիտական աշխատանքի, գրականագիտական և արվեստաբանական ուսումնասիրությունների, գրադարանային-տեղեկատու գործունեության և թեմատիկ մատենագիտությունների կազմման համար, քանի որ դրանք մեկտեղում և համակարգում են բազմաթիվ առանձին հրապարակումների մասին bibliographic տվյալներ։ Հրատարակության բովանդակության մեջ կարող են ընդգրկվել գրականության, կերպարվեստի, թատրոնի, երաժշտության, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի, մշակութային հաստատությունների գործունեության և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ նյութեր։ Այդպիսի կառուցվածքը թույլ է տալիս դիտարկել տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքը ոչ միայն առանձին արվեստի ճյուղերի, այլև դրանց փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Մատենագիտական նկարագրությունների միջոցով ընթերցողը կարող է պարզել ստեղծագործության կամ հոդվածի հեղինակին, վերնագիրը, հրատարակության տվյալները, թեմատիկ ուղղությունը և անհրաժեշտության դեպքում գտնել սկզբնաղբյուրը համապատասխան գրադարանային ֆոնդում։ Հրատարակության առանձնահատկությունն այն է, որ այն ունի ընթացիկ տեղեկատուի բնույթ։ Այսինքն՝ նպատակը տվյալ ժամանակահատվածում նոր լույս տեսած գրականության մասին հնարավորինս օպերատիվ տեղեկատվություն տրամադրելն է։ Այդպիսի աշխատանքները կարևոր են հատկապես այն միջավայրում, որտեղ գրականության և արվեստի վերաբերյալ հրապարակումները մեծաթիվ են և ցրված տարբեր հրատարակչություններում, պարբերականներում ու ժողովածուներում։ Դրանք թույլ են տալիս պարբերաբար հետևել գիտական և մշակութային մտքի զարգացմանը և հետագայում կազմել ավելի ընդգրկուն հետադարձ մատենագիտական ցուցակներ։ Հրատարակությունը կարելի է դիտարկել նաև որպես ՀԽՍՀ մշակութային կյանքի փաստագրական աղբյուր։ Ներառված մատենագիտական նյութերի ամբողջությունը հնարավորություն է տալիս հետագայում ուսումնասիրել, թե տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի որ ոլորտներն էին առավել ակտիվորեն ուսումնասիրվում, ինչ թեմաներ էին առաջնային, ինչ հեղինակների և ստեղծագործությունների նկատմամբ էր մեծ հետաքրքրություն ձևավորվում։ Այս իմաստով մատենագիտական տեղեկատուն արժեքավոր է ոչ միայն որպես գրականության որոնման գործիք, այլև որպես ժամանակաշրջանի մշակութային գիտական հետաքրքրությունների ցուցիչ։ Հատկապես կարևոր է դրա նշանակությունը գրադարանների և գիտական հաստատությունների համար։ Մատենագիտական համակարգված տեղեկատվությունը կարող է օգտագործվել գրադարանային ֆոնդերի համալրման, թեմատիկ ցուցահանդեսների կազմակերպման, մատենագիտական հարցումների սպասարկման, գիտական հետազոտությունների գրականության ցանկերի կազմման և հետագա մատենագիտական բազաների ստեղծման նպատակով։ Նման աշխատանքների միջոցով գրադարանային տեղեկատվությունը վերածվում է կազմակերպված գիտելիքի՝ ընթերցողին խնայելով տարբեր աղբյուրներում անհրաժեշտ նյութերի ինքնուրույն որոնման զգալի ժամանակ և ջանք։ Աշխատանքի գիտական արժեքը մեծանում է նաև այն պատճառով, որ հին մատենագիտական տեղեկատուները կարող են այսօր օգտագործվել որպես պատմական աղբյուր՝ խորհրդային շրջանի հայկական մշակութային և արվեստագիտական հրատարակչական գործընթացն ուսումնասիրելու համար։ Դրանք հնարավորություն են տալիս վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակությունների շրջանակը, հետևել գիտական ուղղությունների զարգացմանը և հայտնաբերել այնպիսի նյութեր, որոնք ժամանակակից էլեկտրոնային կատալոգներում կարող են դժվար հասանելի լինել։ Ընդհանուր առմամբ, այս հրատարակությունը կարելի է բնութագրել որպես մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ ընթացիկ գրականության համակարգված տեղեկատու, որի հիմնական արժեքը ոչ թե առանձին ստեղծագործության բովանդակային վերլուծության, այլ համապատասխան գրականության բացահայտման, դասակարգման, մատենագիտական նկարագրման և հետազոտողին հասանելի դարձնելու մեջ է։ Այն կարևոր տեղեկատվական հենք է ստեղծում Հայաստանի մշակույթի և արվեստի պատմության, գրականագիտության, արվեստագիտության, թանգարանագիտության և գրադարանագիտության ուսումնասիրությունների համար։