Оптимизация системы мониторинга за важнейшими кишечными инфекциями, как составная часть эпидемиологического надзора (на примере Республики Армения)

Математика

Краткий курс высшей математики աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի համառոտ ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է հիմնական տեսական և գործնական գաղափարների արագ յուրացման համար՝ ընդգրկելով անալիզի, գծային հանրահաշվի, անալիտիկ երկրաչափության և դիֆերենցիալ հավասարումների հիմունքները, այն բացատրում է սահմանների, ածանցյալների և ինտեգրալների հիմնական սկզբունքները, մատրիցների և վեկտորների հետ աշխատանքը, ինչպես նաև պարզ դիֆերենցիալ հավասարումների լուծման մեթոդները, գիրքը կառուցված է այնպես, որ համադրի խիստ տեսական նյութը և բազմաթիվ օրինակներ ու վարժություններ, որոնք օգնում են զարգացնել մաթեմատիկական մտածողություն և կիրառական խնդիրների լուծման հմտություններ, միաժամանակ ծառայելով որպես արագ կողմնորոշման աղբյուր ուսանողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են տեխնիկական, ինժեներական և բնական գիտություններ։

История

Պատմագիտական և ուսումնական բնույթի աշխատություն է, որը նպատակ ունի ընթերցողին ներկայացնելու մարդկության պատմական զարգացման ընդհանուր ընթացքը՝ հնագույն քաղաքակրթությունների ձևավորումից մինչև հետագա պատմական ժամանակաշրջաններ։ Երկի հիմնական գաղափարական ուղղվածությունը համաշխարհային պատմության իրադարձությունների, ժողովուրդների, պետությունների և քաղաքակրթությունների զարգացման համակարգված ներկայացումն է՝ բացահայտելով մարդկային հասարակության ձևավորման, քաղաքական կազմակերպման, մշակութային առաջընթացի և պատմական փոփոխությունների հիմնական օրինաչափությունները։ Համաշխարհային պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու տարբեր ժողովուրդների և հասարակությունների անցած ուղին, նրանց միջև ձևավորված քաղաքական, տնտեսական, մշակութային ու կրոնական հարաբերությունները, ինչպես նաև այն իրադարձություններն ու գործընթացները, որոնք էական ազդեցություն են ունեցել մարդկության ընդհանուր պատմական ճակատագրի վրա։ Աշխատության բովանդակային շրջանակը ենթադրում է պատմական գիտելիքների ներկայացում ժամանակագրական և թեմատիկ հաջորդականությամբ՝ անդրադառնալով հին քաղաքակրթությունների առաջացմանը, առաջին պետական կազմավորումներին, հասարակական հարաբերությունների զարգացմանը, խոշոր կայսրությունների ձևավորմանն ու անկմանը, պատերազմներին, նվաճումներին, կրոնների տարածմանը և մշակութային փոխազդեցություններին։ Պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ են նաև քաղաքական կառավարման ձևերի փոփոխությունները, հասարակական կառուցվածքի վերափոխումները, գիտության և արվեստի զարգացումը, առևտրական կապերի ընդլայնումը և ժողովուրդների միջև փոխհարաբերությունների ձևավորումը։ Նման պատմագիտական շարադրանքը համաշխարհային անցյալը ներկայացնում է ոչ միայն որպես իրադարձությունների ու տարեթվերի հաջորդականություն, այլև որպես փոխկապակցված գործընթացների ամբողջություն, որտեղ յուրաքանչյուր քաղաքակրթություն և պատմական ժամանակաշրջան իր ներդրումն ունի մարդկության ընդհանուր մշակութային ժառանգության ձևավորման գործում։ Աշխատության կարևոր գաղափարական նշանակություններից է պատմական հիշողության և պատմական գիտակցության ձևավորումը։ Անցյալի իրադարձությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հասարակությունների զարգացման պատճառահետևանքային կապերը, հասկանալու քաղաքական և սոցիալական փոփոխությունների նախադրյալները և գնահատելու մշակութային ժառանգության նշանակությունը ժամանակակից աշխարհի ձևավորման գործում։ Համաշխարհային պատմության ներկայացումը նաև նպաստում է ժողովուրդների պատմական փորձի համեմատական ընկալմանը՝ ցույց տալով, որ տարբեր հասարակություններ, ունենալով առանձնահատուկ զարգացման ուղիներ, միաժամանակ մասնակցել են մարդկության ընդհանուր քաղաքակրթական գործընթացին։ Գրական և մեթոդական տեսանկյունից այսպիսի ձեռնարկներին բնորոշ են տեղեկատվական շարադրանքը, պատմական փաստերի հաջորդական ներկայացումը, հիմնական իրադարձությունների առանձնացումը և պատմական նյութի ուսուցողական կազմակերպումը։ Դրանք կարևոր դեր են ունեցել պատմության՝ որպես գիտական և կրթական առարկայի տարածման, պատմական գիտելիքների համակարգման և սովորողների աշխարհայացքի ձևավորման գործում։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը նշանակալի է XIX դարի հայ կրթական մտքի զարգացման համատեքստում, երբ հայ մտավորականության շրջանում մեծանում էր հետաքրքրությունը աշխարհիկ գիտությունների, համընդհանուր պատմության, աշխարհագրության և հասարակագիտական առարկաների նկատմամբ։ Համաշխարհային պատմության ուսուցումը կարևոր պայման էր համարվում կրթված անհատի ձևավորման համար, քանի որ այն հայ ընթերցողին հնարավորություն էր տալիս ազգային պատմությունը դիտարկելու ավելի լայն՝ համաշխարհային պատմական զարգացումների շրջանակում։ Էջմիածնի հետ կապված այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ եկեղեցական ու կրթական կենտրոնների գործունեության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ Մայր Աթոռը կարևոր դեր է ունեցել հայերեն գրավոր մշակույթի, ուսումնական գրականության և գիտելիքի տարածման գործում։ Այն արտացոլում է պատմական գիտելիքների տարածման և հայ ընթերցողին համաշխարհային քաղաքակրթությունների պատմությանը հաղորդակից դարձնելու ձգտումը։ Գիրքը կարևոր է հայ պատմագիտական մտքի, XIX դարի կրթական համակարգի, պատմության դասավանդման ավանդույթների և հայ գրքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է պատմաբանների, մանկավարժների, հայագետների, մշակութաբանների, ինչպես նաև համաշխարհային պատմությամբ և քաղաքակրթությունների զարգացման օրինաչափություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես պատմական գիտելիքի տարածման և կրթական մտածողության զարգացման կարևոր վկայություն։

Литература

Եղիշե Չարենցը իր ժամանակի գրաքննադատության նշանակետում-ը գրականագիտական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Եղիշե Չարենցի ստեղծագործական գործունեության ընկալումը իր ժամանակի գրաքննադատության և գրական քննարկումների շրջանակում՝ բացահայտելով այն հակասական գնահատականները, որոնք ուղեկցել են նրա պոեզիային և գաղափարական դիրքորոշումներին, աշխատությունում ներկայացվում են տարբեր գրաքննադատական մոտեցումներ, որոնք ձևավորվել են Չարենցի ստեղծագործությունների շուրջ՝ ընդգրկելով ինչպես դրական գնահատականներ, այնպես էլ քննադատական և գաղափարական հակադրություններ, միաժամանակ դիտարկվում է ժամանակի հասարակական-քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը գրական գնահատականների ձևավորման վրա, հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրաքննադատության և ստեղծագործական ազատության հարաբերությանը, ինչպես նաև այն փաստին, թե ինչպես են գաղափարական սահմանափակումներն ազդել Չարենցի ստեղծագործական ընկալման վրա, աշխատությունը նպատակ ունի ցույց տալու Չարենցի գրական կերպարի պատմական ընկալման էվոլյուցիան և նրա տեղը հայ գրական քննադատության համակարգում։

Биология

Учебник «Геоботаника» посвящён изучению растительного покрова Земли как сложной системы растительных сообществ и их взаимодействия с окружающей средой. В книге рассматриваются закономерности распределения растительности и её структура на разных уровнях. Основные темы включают: Понятие растительного сообщества (фитоценоза) Структура и состав растительных сообществ Динамика растительности (смена и сукцессии) Классификация растительных сообществ Влияние экологических факторов на растительный покров Географическое распределение растительности Учебник является важным источником для студентов-биологов, экологов и геоботаников, так как формирует системное понимание растительного мира в природных условиях.

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Յաքուփ Քադրի Քարաօսմանօղլուի արձակի գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրությամբ քեմալական գաղափարախոսության արտացոլմանը նրա ստեղծագործություններում։ Հետազոտության շրջանակում գրողի արձակը դիտարկվում է Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման, հասարակական վերափոխումների և ազգային ինքնության կառուցման պատմաքաղաքական համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է այն գաղափարները, արժեքներն ու հասարակական պատկերացումները, որոնք գրական կերպով արտահայտում են հանրապետականացման, աշխարհիկացման, ազգային պետության ձևավորման և հասարակության արդիականացման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն եղանակներին, որոնց միջոցով գաղափարախոսական դրույթները վերածվում են գեղարվեստական նյութի՝ արտահայտվելով կերպարների, նրանց փոխհարաբերությունների, հակասությունների, աշխարհայացքի և վարքագծի միջոցով։ Կարևորվում է նաև գրողի վերաբերմունքը ավանդական և նորացող հասարակության հակադրությանը, քանի որ այդ հակադրության միջոցով ներկայացվում են Թուրքիայի սոցիալական ու մշակութային փոփոխությունների բարդությունները։ Արձակ ստեղծագործությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև անհատի և պետության, ավանդույթի և արդիականության, գյուղի և քաղաքի, կրթության և հասարակական առաջընթացի փոխհարաբերությունները։ Աշխատանքը միաժամանակ անդրադառնում է այն հարցին, թե ինչպես է գրականությունը դառնում տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական գաղափարների արտահայտման միջոց և ինչպիսի գեղարվեստական ձևերով է հեղինակը ներկայացնում ազգային վերափոխման գործընթացը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել թուրքագիտությամբ, գրականագիտությամբ, պատմությամբ և քաղաքական գաղափարների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են Թուրքիայի Հանրապետության վաղ շրջանի մշակութային ու գրական զարգացումներով։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է տիտանի ալյումինիդների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ ռուտիլից ալյումինաթերմային վերականգնման եղանակի կիրառմամբ։ Ներկայացվում են հումքային նյութերի ընտրության, տեխնոլոգիական գործընթացի կազմակերպման և ռեակցիոն պայմանների օպտիմալացման սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով ստանալ բարձր որակի միջմետաղական միացություններ՝ բարելավված ֆիզիկամեխանիկական և ջերմակայուն հատկություններով։ Քննարկվում են ալյումինաթերմային վերականգնման մեխանիզմները, գործընթացի ջերմադինամիկական և կինետիկական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ստացված նյութերի կառուցվածքային, քիմիական և մեխանիկական բնութագրերի գնահատման արդյունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեխնոլոգիայի արդյունավետության, արտադրական կիրառելիության և ժամանակակից արդյունաբերության, հատկապես ավիատիեզերական, մեքենաշինական և բարձր ջերմաստիճանային նյութերի արտադրության ոլորտներում դրա հեռանկարներին։ Գիրքը նախատեսված է նյութագիտության, մետալուրգիայի, քիմիական տեխնոլոգիայի ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։