Особенности послеоперационного периода при лапароскопических вмешательствах у больных гормонально-метаболической патологией

Կենսաբանություն

Նկարագրություն՝ Աշխատությունը նվիրված է զանգակածաղկազգիների՝ Campanulaceae Juss. ընտանիքի համակողմանի ուսումնասիրությանը Կովկասի տարածքում։ Այն կարևոր բուսաբանական հետազոտություն է, որն ընդգրկում է ընտանիքի ներկայացուցիչների համակարգաբանությունը, տեսակային կազմը, տարածվածությունը, ձևաբանական առանձնահատկությունները, էկոլոգիական կապերը և աշխարհագրական տարածման օրինաչափությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կովկասյան ֆլորայի համար բնորոշ և էնդեմիկ տեսակներին, ինչպես նաև տարբեր ցեղերի ու տեսակների միջև համակարգաբանական հարաբերություններին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Կովկասի բուսական աշխարհի ուսումնասիրության համար, քանի որ տվյալ տարածաշրջանը զանգակածաղկազգիների տեսակային բազմազանության և էնդեմիզմի կարևոր կենտրոններից է։ Հետազոտության հիմքում ընկած են երկարատև բուսաբանական ուսումնասիրություններ և ընտանիքի առանձին ներկայացուցիչների վերաբերյալ նախկինում կատարված աշխատանքների ընդհանրացումը։ Հեղինակ Մարինե Էդգարի Օհանեսյանը ընտանիքի մշակումը կատարել է նաև «Կովկասի ֆլորայի կոնսպեկտի» համար, իսկ այդ աշխատանքը հիմք է հանդիսացել նրա դոկտորական ատենախոսության համար, որը պաշտպանվել է 1996 թվականին Երևանում։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրությունում բուլղար ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարի արտացոլմանը հայկական մամուլում 19-րդ դարի 40-70-ական թվականներին՝ ուսումնասիրելով հայկական պարբերականների վերաբերմունքը բուլղարական ազգային շարժման և դրա կարևորագույն իրադարձությունների նկատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այդ ժամանակաշրջանի հայկական մամուլի հրապարակումները, դրանցում բուլղար ժողովրդի քաղաքական, ազգային և սոցիալական խնդիրների ներկայացման եղանակները, ինչպես նաև բուլղարական ազատագրական պայքարի նկատմամբ ձևավորված հասարակական ընկալումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Օսմանյան կայսրության ժողովուրդների ազգային շարժումների փոխկապակցվածությանը և այն հանգամանքին, թե ինչպես էին հայկական պարբերականները լուսաբանում կայսրության ներսում տեղի ունեցող քաղաքական ու հասարակական փոփոխությունները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն բուլղարական ազգային-ազատագրական շարժման առանձին դրվագներ, այլև 19-րդ դարի հայկական մամուլի հասարակական-քաղաքական դերակատարությունը, տեղեկատվական գործառույթը և ազգային խնդիրների նկատմամբ նրա դիրքորոշումները։ Աշխատության մեջ կարող են քննության առնվել նաև հայ և բուլղար ժողովուրդների պատմական ճակատագրերի ընդհանրությունները, ազգային ինքնագիտակցության աճը, ազատագրական գաղափարների տարածումը և Օսմանյան կայսրության տարբեր ժողովուրդների քաղաքական շարժումների նկատմամբ հայկական հասարակական շրջանակների հետաքրքրությունը։ Հետազոտությունը արժեքավոր է հայկական մամուլի պատմության, հայ-բուլղարական պատմամշակութային կապերի, Օսմանյան կայսրության ազգային շարժումների և 19-րդ դարի հասարակական-քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կուսակցական առաջնորդության ինստիտուտի ձևավորման, զարգացման և քաղաքական համակարգում դրա դերակատարության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են քաղաքական առաջնորդության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, կուսակցական լիդերության էությունը, առաջնորդների քաղաքական գործառույթները և նրանց ազդեցությունը կուսակցությունների կազմակերպական կառուցվածքի, գաղափարական ուղղվածության ու գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի անկախացումից հետո բազմակուսակցական համակարգի ձևավորման առանձնահատկություններին, կուսակցական առաջնորդների ընտրության և առաջադրման մեխանիզմներին, ներքին ժողովրդավարության զարգացմանը և կուսակցությունների կառավարման գործընթացներին։ Ուսումնասիրվում են առաջնորդի անձնական հեղինակության, քաղաքական փորձի, հաղորդակցական կարողությունների և կազմակերպչական հմտությունների նշանակությունը կուսակցական գործունեության արդյունավետության և հասարակական աջակցության ձևավորման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում կուսակցական առաջնորդության ինստիտուցիոնալացման հիմնախնդիրներին, առաջնորդակենտրոն քաղաքական կազմակերպությունների առանձնահատկություններին, կուսակցությունների ներսում իշխանության բաշխմանը և քաղաքական էլիտաների ձևավորման գործընթացներին։ Կարևորվում են կուսակցական առաջնորդության և ժողովրդավարական քաղաքական մշակույթի փոխհարաբերությունները, քաղաքական մրցակցության պայմաններում առաջնորդների դերակատարությունը, ինչպես նաև կուսակցական համակարգի կայունության և զարգացման վրա ազդող ինստիտուցիոնալ ու հասարակական գործոնները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, քաղաքական սոցիոլոգիայի հետազոտողների, պետական կառավարման մասնագետների, պատմաբանների, դասախոսների և հասարակական-քաղաքական գործընթացներն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Ֆիզիկա

Աշխատությունը ներկայացնում է «Հաղորդիչներ և կիսահաղորդիչներ» թեմային վերաբերող հանձնարարական գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ, որը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և հետազոտողների համար որպես ուսումնական և տեղեկատվական ուղեցույց։ Այն ընդգրկում է ինչպես դասական, այնպես էլ ժամանակակից գիտական աղբյուրներ, որոնք վերաբերում են նյութերի էլեկտրական հատկություններին, էլեկտրոնային կառուցվածքին և կիրառական ֆիզիկային։ Գրքում համակարգված կերպով ներկայացված են այն աշխատությունները, որոնք լուսաբանում են հաղորդիչների էլեկտրահաղորդականության մեխանիզմները, մետաղների և համաձուլվածքների հատկությունները, ինչպես նաև կիսահաղորդիչների էներգետիկ գոտիների կառուցվածքը և դրանց կիրառությունները էլեկտրոնային սարքավորումներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոէլեկտրոնիկայի, սենսորային տեխնոլոգիաների և ինտեգրալ սխեմաների զարգացման վերաբերյալ գրականությանը։ Մատենագիտական ցանկը դասակարգված է ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ տեսական հիմունքներ, փորձարարական հետազոտություններ և կիրառական տեխնոլոգիաներ, ինչը հեշտացնում է տեղեկատվության որոնումը և օգտագործումը ուսումնական գործընթացում։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է ֆիզիկայի և ինժեներական մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ նպաստելով նյութագիտության և էլեկտրոնիկայի հիմնարար գիտելիքների խորացմանը։

Մանկավարժություն

Այս աշխատությունը նվիրված է ֆիզիկական կուլտուրայի արտադասարանական պարապմունքների կազմակերպման և անցկացման մեթոդիկային՝ ուսումնասիրելով դպրոցականների ֆիզիկական ակտիվության արդյունավետ կազմակերպման, շարժողական կարողությունների զարգացման և առողջ ապրելակերպի ձևավորման հիմնական մոտեցումները։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են արտադասարանական ֆիզիկական գործունեության նպատակներն ու խնդիրները, դրա կազմակերպման ձևերը, բովանդակությունը և մանկավարժական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների տարիքային և ֆիզիկական առանձնահատկությունների հաշվառմանը, քանի որ պարապմունքների բովանդակությունն ու ծանրաբեռնվածությունը պետք է համապատասխանեն երեխաների զարգացման մակարդակին և ֆիզիկական հնարավորություններին։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել սպորտային խմբակները, շարժական խաղերը, մարզական միջոցառումները, մրցումները, զբոսաշրջային և առողջարարական միջոցառումները, ինչպես նաև ֆիզիկական վարժությունների այլ կազմակերպված ձևերը։ Աշխատությունը ներկայացնում է ֆիզիկական վարժությունների ընտրության, դրանց հաջորդականության, ծանրաբեռնվածության չափավորման և պարապմունքների կառուցվածքի կազմակերպման մեթոդական սկզբունքները։ Կարևորվում է նաև սովորողների հետաքրքրությունների և անհատական նախասիրությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ արտադասարանական գործունեության արդյունավետությունը մեծապես կախված է երեխաների ակտիվ մասնակցությունից և դրական մոտիվացիայից։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ֆիզիկական դաստիարակության և կրթական գործընթացի փոխկապակցվածությունը․ ճիշտ կազմակերպված արտադասարանական պարապմունքները կարող են նպաստել ոչ միայն ուժի, արագության, դիմացկունության, ճկունության և ճարպկության զարգացմանը, այլև կարգապահության, համագործակցության, պատասխանատվության և թիմային աշխատանքի հմտությունների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև անվտանգության կանոններին, վնասվածքների կանխարգելմանը, պարապմունքների հիգիենիկ պայմաններին և մանկավարժական վերահսկողության մեթոդներին։ Կարևոր է նաև ֆիզիկական պատրաստվածության արդյունքների պարբերական գնահատումը, որի միջոցով հնարավոր է հետևել սովորողների առաջընթացին և անհրաժեշտության դեպքում փոփոխել պարապմունքների բովանդակությունն ու ծանրաբեռնվածությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչների, մարզիչների, մանկավարժների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների և դպրոցական ֆիզիկական դաստիարակության կազմակերպմամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Այն արժեքավոր է հատկապես դպրոցականների ազատ ժամանակի նպատակային օգտագործման, նրանց շարժողական ակտիվության բարձրացման և ֆիզիկական դաստիարակության շարունակականությունն ապահովելու տեսանկյունից։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է պետական սեփականության վրա հիմնված ձեռնարկությունների ապապետականացման գործընթացի կառավարման տնտեսական, կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ շուկայական հարաբերությունների անցման պայմաններում։ Հետազոտության առանցքում պետական սեփականության կառուցվածքի փոփոխության, մասնավոր հատվածի ձևավորման, ձեռնարկությունների կառավարման նոր մեխանիզմների ներդրման և սեփականության իրավունքի վերափոխման գործընթացների փոխկապակցվածությունն է։ Ապապետականացումը դիտարկվում է որպես ավելի լայն տնտեսական վերափոխումների բաղադրիչ, որը կարող է ներառել ոչ միայն սեփականության փոխանցում մասնավոր սուբյեկտներին, այլև պետական մասնակցության ձևերի փոփոխություն, կառավարման ապակենտրոնացում, մրցակցային միջավայրի զարգացում և ձեռնարկությունների տնտեսական ինքնուրույնության ընդլայնում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անցումային տնտեսության պայմաններում համապատասխան քաղաքականության նպատակների, սկզբունքների և իրականացման մեխանիզմների ձևավորմանը։ Քննվում են պետական ձեռնարկությունների գնահատման, վերակազմակերպման և կառավարման արդյունավետության խնդիրները, ինչպես նաև այն չափանիշները, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել սեփականության կառուցվածքի փոփոխության տնտեսական հետևանքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական կառավարման մարմինների դերը՝ իրավական և կազմակերպական միջավայրի ձևավորման, գործընթացների համակարգման, պետական գույքի կառավարման և իրականացվող ծրագրերի վերահսկման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ապապետականացման սոցիալական հետևանքներին՝ զբաղվածության, աշխատաշուկայի, ձեռնարկությունների սոցիալական պարտավորությունների և բնակչության տարբեր խմբերի տնտեսական հնարավորությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրվում է մրցակցային միջավայրի ձևավորման նշանակությունը, քանի որ սեփականության ձևի փոփոխությունն ինքնին չի երաշխավորում արտադրողականության կամ կառավարման արդյունավետության բարձրացում, եթե համապատասխան շուկաներում բացակայում են մրցակցային պայմանները և արդյունավետ ինստիտուցիոնալ կարգավորումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել ապապետականացման և սեփականաշնորհման տարբեր ձևերն ու դրանց կիրառման առանձնահատկությունները՝ ուշադրություն դարձնելով սեփականության իրավունքի հստակեցմանը, ներդրումային միջավայրին և կորպորատիվ կառավարման մեխանիզմների ձևավորմանը։ Հայաստանի տնտեսական վերափոխումների փորձը դիտարկվում է հետխորհրդային համակարգից շուկայական տնտեսության անցման ընդհանուր գործընթացների համատեքստում՝ առանձնացնելով ազգային տնտեսության կառուցվածքային և կառավարչական առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս գնահատել պետական ձեռնարկությունների վերափոխումը ոչ միայն որպես սեփականության ձևի փոփոխություն, այլև որպես տնտեսական կառավարման համակարգի ինստիտուցիոնալ վերակառուցման գործընթաց՝ կապված պետության, մասնավոր հատվածի և շուկայի միջև գործառույթների ու պատասխանատվության նոր հարաբերակցության ձևավորման հետ։