Պառլամենտական հանձնաժողովների իրավական կարգավիճակը (իրավահամեմատական վերլուծություն Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի օրինակով)

Biology

Աշխատությունը նվիրված է բջջային ազդանշանային գործընթացներում և սպիտակուցների քայքայման կարգավորման մեջ ներգրավված ֆերմենտների նկատմամբ ազդեցություն ունեցող նոր ցածրամոլեկուլային արգելակիչների հայտնաբերման և կենսաբանական հատկությունների ուսումնասիրման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում p38 միտոգենով ակտիվացվող պրոտեին կինազն է՝ որպես բջջի տարբեր արտաքին և ներքին ազդակներին արձագանքող ազդանշանային համակարգերի կարևոր բաղադրիչ, ինչպես նաև պրոտեինազները, որոնք մասնակցում են սպիտակուցների սահմանափակ ճեղքմանը, վերափոխմանը և բազմաթիվ ֆիզիոլոգիական գործընթացների կարգավորմանը։ Քննվում է փոքր մոլեկուլների և թիրախային ֆերմենտների փոխազդեցության ընտրողականության նշանակությունը, քանի որ արդյունավետ արգելակիչների ուսումնասիրության ժամանակ կարևոր է տարբերակել նպատակային ազդեցությունը այլ ֆերմենտների նկատմամբ հնարավոր ոչ ընտրողական ազդեցություններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում թեկնածու միացությունների կենսաբանական ակտիվության համեմատական գնահատմանը, կառուցվածքի և ակտիվության միջև հնարավոր կապերի բացահայտմանը և առավել հեռանկարային նյութերի ընտրության ընդհանուր սկզբունքներին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել կենսաքիմիական, բջջային և հաշվարկային մոտեցումներ՝ գնահատելու ֆերմենտային ակտիվության փոփոխությունները, բջջային ազդանշանային պատասխանները և ուսումնասիրվող միացությունների ազդեցության առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում p38-ով պայմանավորված ազդանշանային ուղիների դերի ուսումնասիրությունը բջջային սթրեսային և բորբոքային պատասխաններում, ինչպես նաև պրոտեինազների գործունեության փոփոխությունների կենսաբանական նշանակության պարզաբանումը։ Դիտարկվում են նաև ցածրամոլեկուլային արգելակիչների ընտրողականության, կենսաբանական հասանելիության և հնարավոր անցանկալի ազդեցությունների հետ կապված ընդհանուր գիտական խնդիրները, որոնք կարևոր են հետագա նախակլինիկական ուսումնասիրությունների հեռանկարները գնահատելու համար։ Նման հետազոտությունները հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու ֆերմենտային կարգավորման մեխանիզմները և բացահայտելու կենսաբանական ակտիվությամբ օժտված նոր միացությունների ուսումնասիրման ուղղությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, ֆերմենտաբանության և դեղաբանական հետազոտությունների մոտեցումները՝ կենտրոնանալով թիրախային ֆերմենտների ակտիվության ընտրողական կարգավորման գիտական հիմքերի վրա։

Chemistry

Քիմիական գիտությունների և քիմիական տեխնոլոգիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մեթանի օքսիդացման ռեակցիայի կինետիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ոչ իզոթերմային պայմաններում՝ երկսեկցիոն հոսքային ռեակտորի կիրառմամբ։ Քննության են առնվում մեթանի օքսիդացման ֆիզիկաքիմիական հիմունքները, ռեակցիայի ընթացքի վրա ազդող հիմնական գործոնները և գազաֆազային օքսիդացման գործընթացների կինետիկական օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեակտորի տարբեր հատվածներում ջերմաստիճանի փոփոխություններին, ռեակցիոն խառնուրդի բաղադրությանը, գազերի հոսքի արագությանը և ռեակցիայի զարգացման պայմաններին։ Վերլուծվում են մեթանի օքսիդացման հնարավոր շղթայական մեխանիզմները, միջանկյալ ակտիվ մասնիկների առաջացման և փոխակերպման գործընթացները, ինչպես նաև ջերմաստիճանային և կոնցենտրացիոն գործոնների ազդեցությունը ռեակցիայի արագության վրա։ Քննարկվում են երկսեկցիոն հոսքային ռեակտորի կառուցվածքային և գործառնական առանձնահատկությունները, ջերմային ռեժիմների կարգավորման հնարավորությունները և տարբեր հատվածներում ընթացող քիմիական գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են փորձարարական տվյալների կինետիկական մշակման, ռեակցիայի արագության գնահատման, մաթեմատիկական մոդելավորման և ոչ իզոթերմային պայմաններում օքսիդացման գործընթացի արդյունավետության որոշման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ջերմության առաջացման և փոխանցման գործընթացներին, ռեակցիայի կայուն ընթացքի ապահովմանը, ինչպես նաև ստացված օրինաչափությունների կիրառական նշանակությանը գազային վառելիքների օքսիդացման և քիմիական ռեակտորների աշխատանքային պայմանների օպտիմալացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական քիմիայի, քիմիական կինետիկայի, այրման գործընթացների, քիմիական ռեակտորների նախագծման և գազաֆազային ռեակցիաների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Religion

Քրիստոնեական աստվածաբանական և աստվածաշնչագիտական գրականությանն առնչվող ժողովածու է, որի հիմնական նպատակն է մեկտեղել Սուրբ Գրքի տարբեր վկայությունները՝ ներկայացնելով աստվածաշնչյան ուսմունքի հիմնարար դրույթները, կրոնական ճշմարտությունները և քրիստոնեական հավատքի գաղափարական հիմքերը։ Աշխատությունն իր բնույթով կրոնագիտական և ուսուցողական նշանակություն ունեցող երկ է, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու աստվածաշնչյան տեքստերում արտահայտված գաղափարների փոխկապակցվածությունը, դրանց աստվածաբանական բովանդակությունը և նշանակությունը քրիստոնեական աշխարհայացքի ձևավորման գործում։ Սուրբ Գրքի վկայությունների հավաքումն ու համակարգումը քրիստոնեական գրականության մեջ կարևոր ավանդույթ է, քանի որ այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս տարբեր աստվածաշնչյան հատվածների միջոցով բացահայտելու հավատքի հիմնարար սկզբունքները, աստվածային հայտնության գաղափարը և Հին ու Նոր Կտակարանների միջև առկա գաղափարական կապերը։ Ժողովածուի բովանդակային ուղղվածությունը կապված է աստվածաշնչյան հեղինակության, Աստծո գոյության և նախախնամության, արարչագործության, մարդկային բնության, մեղքի ու փրկության, աստվածային ողորմության, արդարության և հավիտենական կյանքի քրիստոնեական ընկալման հետ։ Այսպիսի ժողովածուներում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն այն վկայությունները, որոնք ներկայացնում են Հիսուս Քրիստոսի աստվածային և փրկագործական առաքելությունը, նրա ուսուցումները, մարդկության փրկության խորհուրդը, հավատքի և բարոյական կյանքի փոխհարաբերությունը։ Աստվածաշնչյան վկայությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին տարբեր գրքերի ու հատվածների միջոցով հետևելու միևնույն գաղափարների զարգացմանը և հասկանալու քրիստոնեական դավանանքի միասնականությունը։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև քրիստոնեական բարոյագիտության հիմնարար հարցերը՝ սերը, ներողամտությունը, խոնարհությունը, հավատարմությունը, արդարությունը, ողորմածությունը, համբերությունը և մերձավորի նկատմամբ պատասխանատվությունը։ Այս արժեքները ներկայացվում են ոչ միայն որպես կրոնական պատվիրաններ, այլև որպես մարդու անհատական և հասարակական կյանքի կազմակերպման բարոյական հիմքեր։ Սուրբ Գրքի վկայությունների հավաքման մեթոդը կարևոր նշանակություն ունի նաև կրոնական կրթության և աստվածաբանական գիտելիքների յուրացման համար։ Տարբեր հատվածների համադրությունը նպաստում է աստվածաշնչյան գաղափարների համակողմանի ընկալմանը, կրոնական հարցերի շուրջ խորհրդածությանը և հավատքի վերաբերյալ գիտակցված դիրքորոշման ձևավորմանը։ Նման աշխատությունները կարող են ծառայել որպես ուսումնաօժանդակ նյութ հոգևոր կրթության, անձնական ընթերցանության, քարոզչական գործունեության և աստվածաշնչյան ուսումնասիրությունների համար։ Գրական և մեթոդական առումով ժողովածուի կարևոր առանձնահատկությունը աստվածաշնչյան նյութի ընտրության ու համակարգման սկզբունքն է։ Առանձին վկայությունները դիտարկվում են որպես ավելի լայն գաղափարական ամբողջության բաղադրիչներ, ինչի շնորհիվ ընթերցողը հնարավորություն է ստանում համադրելու տարբեր հատվածներ և բացահայտելու դրանց միջև գոյություն ունեցող թեմատիկ ու իմաստային կապերը։ Այս մոտեցումը նպաստում է Սուրբ Գրքի բովանդակության ավելի խորքային ընկալմանը և աստվածաբանական մտածողության զարգացմանը։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի XIX դարի հայ կրոնական գրականության և սփյուռքահայ տպագրական մշակույթի պատմության մեջ։ Զմյուռնիան այդ ժամանակաշրջանում հայ համայնքային, կրթական և մշակութային կյանքի նշանակալի կենտրոններից էր, որտեղ զարգանում էին հայերեն գրքի հրատարակությունը, դպրոցական կրթությունը և հոգևոր-կրոնական գրականության տարածումը։ Գուլիելմոս Գրիֆիտի տպարանում լույս տեսած այս ծավալուն հրատարակությունը վկայում է հայերեն կրոնական գրականության նկատմամբ շարունակական հետաքրքրության և քրիստոնեական գիտելիքը հայ ընթերցողին հասանելի դարձնելու ձգտման մասին։ Այն արտացոլում է նաև հայ համայնքների՝ ազգային լեզվով հոգևոր կրթությունը զարգացնելու, Սուրբ Գրքի ուսումնասիրությունը խրախուսելու և քրիստոնեական արժեքները հաջորդ սերունդներին փոխանցելու մշակութային ձգտումը։ Գիրքը կարևոր մատենագիտական և պատմամշակութային արժեք ունի հայ աստվածաբանական գրականության, աստվածաշնչագիտության, կրոնական կրթության և XIX դարի Զմյուռնիայի հայ տպագրական գործունեության ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, աստվածաշնչագետների, հայագետների, կրոնագետների, հոգևորականների, մանկավարժների և քրիստոնեական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես Սուրբ Գրքի գաղափարական ժառանգության համակարգման ու տարածման հայերեն գրավոր ավանդույթի կարևոր նմուշ։

Linguistics

Գրաբարի դարձվածաբանություն-ը լեզվաբանական և հայերենագիտության բնույթի ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է գրաբարի՝ հին հայերենի դարձվածքային համակարգի վերլուծությանը՝ բացահայտելով կայուն արտահայտությունների, բառակապակցությունների և դարձվածքների կառուցվածքը, ծագումը և իմաստային զարգացումը, աշխատությունում ներկայացվում են գրաբարի դարձվածքների հիմնական տեսակները՝ բիբլիական, եկեղեցական, պատմական և ժողովրդական ծագում ունեցող արտահայտություններ, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը միջնադարյան գրականության մեջ, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դարձվածքների իմաստափոխությանը ժամանակի ընթացքում և դրանց անցմանը աշխարհաբար հայերեն, միաժամանակ վերլուծվում է գրաբարի դարձվածաբանության դերը հայ գրական լեզվի ձևավորման, ոճական հարստացման և մշակութային հիշողության պահպանման գործում, աշխատությունը ցույց է տալիս, որ դարձվածքային համակարգը ոչ միայն լեզվական երևույթ է, այլ նաև պատմամշակութային տեղեկատվության կարևոր շերտ, որն արտացոլում է միջնադարյան հայ հասարակության մտածողությունը, պատկերային աշխարհը և արժեքային համակարգը։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի նահանգի բուսական աշխարհին՝ ներկայացնելով տարածաշրջանի բնական միջավայրի և բուսականության ուսումնասիրությանն առնչվող հարցեր։ Այն կարևոր նյութ է Հայաստանի պատմական տարածքների բնաշխարհագրական առանձնահատկությունների, բույսերի տարածվածության և տեղական բուսական պաշարների վերաբերյալ պատկերացում կազմելու համար։ Բուսականությունը սերտորեն կապված է տեղանքի աշխարհագրական դիրքի, բարձրությունների տարբերության, կլիմայական պայմանների, հողի հատկությունների և ջրային ռեսուրսների հետ, ուստի նման ուսումնասիրությունները կարող են նպաստել տվյալ տարածաշրջանի բնության բազմազանության ճանաչմանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում բուսաբանության, բնագիտության և աշխարհագրության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար, ինչպես նաև օգտակար աղբյուր կարող է լինել Երևանի նահանգի բնագիտական ժառանգությունն ուսումնասիրելիս։ Այն հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու հայ բնագիտական մտքի զարգացման պատմությանը և բնության ուսումնասիրության նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը XIX դարում։ Գիրքը արժեքավոր է նաև Հայաստանի պատմական բնաշխարհի վերաբերյալ գրավոր աղբյուրների հավաքածուների համար՝ որպես տարածաշրջանային բուսականության թեմային նվիրված առանձին աշխատություն։ Այն կարող է օգտագործվել պատմական բնագիտական գրականության, տեղական բնության նկարագրությունների և Հայաստանի բուսական աշխարհի ուսումնասիրման մեթոդների զարգացման վերաբերյալ հետազոտություններում։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է ազգայնության գաղափարին և այն սկզբունքներին, որոնց միջոցով ձևավորվում ու պահպանվում է ազգային ինքնությունը։ Այն անդրադառնում է ազգի՝ որպես պատմական, մշակութային և հասարակական ընդհանրության ընկալմանը՝ կարևորելով լեզվի, պատմական հիշողության, ավանդույթների, մշակույթի և ընդհանուր արժեքների դերը։ Ազգայնության գաղափարը դիտարկվում է նաև անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունների շրջանակում՝ բացահայտելով, թե ինչպես է ազգային պատկանելությունը ներգործում մարդու ինքնագիտակցության, հասարակական պատասխանատվության և հավաքական կյանքի վրա։ Նման տեսական աշխատությունները կարևոր էին 19-րդ դարի ազգային զարթոնքի ժամանակաշրջանում, երբ տարբեր ժողովուրդների մտավորական շրջանակներում քննարկվում էին ազգային ինքնորոշման, մշակութային ինքնուրույնության և հասարակական համախմբման հարցերը։ Հայ իրականության մեջ այս թեման առանձնահատուկ նշանակություն ուներ լեզվի պահպանման, կրթության զարգացման, պատմական ժառանգության արժևորման և ազգային կյանքի կազմակերպման տեսանկյունից։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ժամանակաշրջանի հասարակական-քաղաքական մտածողությունը, ազգի և ազգային պատկանելության վերաբերյալ պատկերացումները, ինչպես նաև ազգային գաղափարների ձևավորման ու տարածման գործընթացները։