Ավելին Պատմություն բաժնում

    Տեսնել բոլորը arrow_right_alt

    Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր

    Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժին
    Օնլայն

    Մշակույթ

    Պայմանական լեզվի որոնումները հայ նորագույն թատրոնում (1920-ական թվականներ)

    Աշխատությունը նվիրված է 1920-ական թվականներին հայ նորագույն թատրոնում տեղի ունեցած գեղարվեստական և ձևային կարևոր փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով բեմական արտահայտչամիջոցների նորացմանն ու պայմանական թատերական լեզվի ձևավորմանը։ Հետազոտությունը դիտարկում է այն ժամանակաշրջանը, երբ հայ թատրոնը ձգտում էր հաղթահարել ավանդական բեմական մտածողության սահմանափակումները և ստեղծել ժամանակակից թատերական արտահայտչաձևեր։ Այդ որոնումները կապված էին ոչ միայն բեմադրական նոր սկզբունքների, այլև դերասանական խաղի, բեմանկարչության, տարածության, շարժման, ռիթմի, խոսքի և թատերական նշանի վերաիմաստավորման հետ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պայմանականության և իրապաշտության փոխհարաբերության քննությունը, քանի որ 20-րդ դարի սկզբի թատրոնում այդ երկու գեղագիտական սկզբունքների հակադրությունը դարձել էր բեմարվեստի զարգացման առանցքային խնդիրներից մեկը։ Հետազոտության համատեքստում պայմանական թատրոնը ներկայացվում է որպես այնպիսի գեղարվեստական համակարգ, որտեղ բեմը պարտադիր չէ, որ կրկնօրինակի իրականությունը․ այն կարող է ստեղծել ինքնուրույն գեղարվեստական աշխարհ՝ նշանների, շարժումների, դիմակների, խորհրդանշական ձևերի, պայմանական դեկորների և դերասանական արտահայտչականության միջոցով։ Այս տեսանկյունից կարևոր է դառնում նաև դերասանի դերի վերափոխումը․ դերասանը ոչ միայն կերպարի հոգեբանական ապրումների կրող է, այլև բեմական գործողության ակտիվ ստեղծող, որը կարող է օգտագործել մարմնի պլաստիկան, շարժումը, խոսքի ռիթմը և հանդիսատեսի հետ անմիջական հարաբերությունը։ Աշխատությունը հայ թատրոնի զարգացումը դիտարկում է ժամանակի եվրոպական և ռուսական թատերական փորձի ընդհանուր համապատկերում, որտեղ առանձնահատուկ նշանակություն ունեին նորարարական ռեժիսուրան, պայմանական բեմականությունը և դերասանի խաղի վերաիմաստավորումը։ Այս համատեքստում կարևոր տեսական հենակետերից են այնպիսի թատերական ուղղություններն ու դպրոցները, որոնք հակադրվում էին բեմական իրականության պարզ պատրանքի ստեղծմանը և ձգտում էին ընդգծել թատրոնի պայմանական, խաղային ու գեղարվեստական բնույթը։ 1920-ական թվականների հայ թատրոնի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես էին այդ ընդհանուր գեղագիտական գործընթացները յուրացվում հայկական մշակութային միջավայրում և ինչպիսի առանձնահատուկ դրսևորումներ էին ստանում տեղական բեմարվեստում։ Հետազոտության արժեքը նաև այն է, որ այն հայ նորագույն թատրոնի պատմությունը ներկայացնում է ոչ միայն առանձին ներկայացումների կամ թատերական գործիչների գործունեության նկարագրության միջոցով, այլև թատրոնի լեզվի ձևավորման և գեղարվեստական մտածողության փոփոխության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել թատերագետների, արվեստաբանների, ռեժիսորների, դերասանների, բեմանկարիչների, մշակույթի պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև թատերական արվեստն ուսումնասիրող ուսանողների և հետազոտողների համար։ Այն հատկապես կարևոր է հայ թատրոնի արդիականացման գործընթացը, 1920-ականների մշակութային միջավայրը և բեմական արտահայտչամիջոցների նորարարական որոնումները հասկանալու համար։ Աշխատանքը Վասիլի Գևորգյանի գիտական հետազոտությունն է, որը ներկայացվել է որպես գիտությունների թեկնածուի աստիճանի հայցման ատենախոսություն և պաշտպանվել է 2003 թվականին ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտում:

    Թարմացվել է՝ 2026-09-16
    Պայմանական լեզվի որոնումները հայ նորագույն թատրոնում (1920-ական թվականներ)
    Օնլայն

    Լեզվաբանություն

    Պրոյեկտիվ մեթոդների գիտակիրառական առանձնահատկությունների համակարգումը

    Այս գիրքը ուսումնասիրում է պրոյեկտիվ մեթոդների գիտակիրառական առանձնահատկությունների համակարգումը՝ ներկայացնելով դրանց կիրառությունը հոգեբանական ախտորոշման և անհատական առանձնահատկությունների վերլուծության մեջ։ Գրքում քննարկվում են պրոյեկտիվ թեստերի հիմնական տեսակները՝ նկարչական, պատմողական և ասոցիատիվ մեթոդներ, ինչպես նաև դրանց տեսական հիմքերը հոգեվերլուծության և անձի հոգեբանության շրջանակներում։ Հեղինակը անդրադառնում է տվյալների մեկնաբանման սկզբունքներին, մեթոդների վավերականության և հուսալիության հարցերին, ինչպես նաև դրանց կիրառման սահմանափակումներին գիտական և կլինիկական հետազոտություններում։ Նյութում ներկայացվում են նաև պրոյեկտիվ մեթոդների կիրառման օրինակներ հոգեբանական խորհրդատվության, կրթության և կազմակերպչական հոգեբանության ոլորտներում։ Գիրքը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական մոտեցումները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ այս մեթոդների կիրառական արժեքը և գիտական քննարկումների շրջանակը։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-18
    Պրոյեկտիվ մեթոդների գիտակիրառական առանձնահատկությունների համակարգումը
    Օնլայն

    Փիլիսոփայություն

    Փիլիսոփայական ճառեր

    Այս աշխատությունը փիլիսոփայական մտքի և իմաստասիրական խորհրդածությունների ժողովածու է, որի հիմնական ուղղվածությունը մարդու, աշխարհի, բնության, գիտելիքի, բարոյականության և մարդկային գոյության հիմնարար հարցերի քննությունն է։ Փիլիսոփայական ճառերի ձևաչափը հնարավորություն է տալիս տարբեր թեմաներ ներկայացնելու ինքնուրույն, բայց գաղափարապես փոխկապակցված դատողությունների միջոցով՝ ընթերցողին ներգրավելով բանական որոնումների, քննադատական մտածողության և աշխարհայացքային հարցադրումների մեջ։ Աշխատության ընդհանուր բովանդակային շրջանակը կապված է իմաստասիրության՝ որպես իրականության ճանաչողության, մարդկային կյանքի իմաստի բացահայտման և ճշմարտության որոնման գիտակարգի հետ։ Փիլիսոփայությունը դիտարկվում է որպես մտավոր գործունեության այն ձևը, որը մարդուն հնարավորություն է տալիս դուրս գալու առօրյա պատկերացումների սահմաններից, քննելու երևույթների պատճառներն ու հետևանքները և ձևավորելու հիմնավորված դատողություններ։ Այս մոտեցմամբ իմաստասիրությունը ոչ միայն տեսական գիտելիքի ոլորտ է, այլև մարդու ինքնաճանաչման, բարոյական կողմնորոշման և հոգևոր զարգացման կարևոր միջոց։ Աշխատության գաղափարական շրջանակում առանձնահատուկ նշանակություն ունի բանականության և գիտելիքի խնդիրը։ Մարդկային ճանաչողությունը ենթադրում է շրջապատող աշխարհի ուսումնասիրություն, երևույթների միջև կապերի բացահայտում և ճշմարտության նկատմամբ մշտական ձգտում։ Փիլիսոփայական մտածողությունը մարդուն սովորեցնում է չբավարարվել մակերեսային բացատրություններով, կասկածի տակ դնել չհիմնավորված համոզմունքները և յուրաքանչյուր հարց դիտարկել տրամաբանական ու քննադատական մոտեցմամբ։ Գիտելիքի ձեռքբերումը ներկայացվում է որպես շարունակական գործընթաց, որի ընթացքում մարդը զարգացնում է վերլուծական կարողությունները, ընդլայնում մտահորիզոնը և ավելի խորությամբ հասկանում սեփական գոյության ու աշխարհի փոխհարաբերությունները։ Կարևոր թեմատիկ ուղղություններից է մարդու բնության և մարդկային կյանքի իմաստի ուսումնասիրությունը։ Փիլիսոփայական մտածողության մեջ մարդը դիտարկվում է միաժամանակ որպես բնության մաս, բանական էակ և բարոյական ընտրության ունակ անհատ։ Նրա գոյությունը կապված է ազատության, պատասխանատվության, պարտքի, երջանկության, բարության և արդարության հիմնարար հարցերի հետ։ Մարդու արժանապատվությունը պայմանավորված է ոչ միայն մտավոր կարողություններով, այլև բարոյական ինքնագիտակցությամբ և սեփական գործողությունների համար պատասխանատվություն կրելու պատրաստակամությամբ։ Այս տեսանկյունից փիլիսոփայությունը նպաստում է անհատի ինքնուրույն դատողության և բարոյական հասունության ձևավորմանը։ Աշխատության կարևոր գաղափարական ոլորտներից է նաև բարոյագիտությունը՝ որպես մարդու վարքի և հասարակական հարաբերությունների սկզբունքների ուսումնասիրություն։ Բարոյականությունը դիտարկվում է որպես անհատական և հասարակական կյանքի կազմակերպման անհրաժեշտ հիմք։ Առաքինությունը, խոհեմությունը, արդարությունը, չափավորությունը, ազնվությունը և մարդասիրությունը ներկայացվում են որպես մարդկային համակեցության կարևոր արժեքներ։ Փիլիսոփայական դատողությունների միջոցով բացահայտվում է անձնական շահերի և հասարակական պարտքի, ազատության և պատասխանատվության, անհատական երջանկության և ընդհանուր բարօրության փոխհարաբերությունը։ Այս հարցադրումները փիլիսոփայական գրականությանը հաղորդում են ոչ միայն տեսական, այլև գործնական նշանակություն՝ ընթերցողին մղելով սեփական վարքի և համոզմունքների վերանայման։ Բնության և տիեզերքի վերաբերյալ փիլիսոփայական հարցերը ևս կազմում են իմաստասիրական մտածողության կարևոր ոլորտներից մեկը։ Աշխարհի կառուցվածքի, բնական երևույթների, պատճառահետևանքային կապերի և մարդու՝ բնության մեջ ունեցած տեղի ուսումնասիրությունը նպաստում է գիտական աշխարհայացքի ձևավորմանը։ Բնության ճանաչումը դիտարկվում է որպես բանականության կիրառման կարևորագույն ուղղություն, իսկ գիտական մտածողությունը՝ որպես իրականությունը հասկանալու և հիմնավորված եզրակացությունների հանգելու միջոց։ Այսպիսի մոտեցումը կապում է փիլիսոփայական գիտելիքը բնագիտության և այլ գիտակարգերի հետ՝ ընդգծելով տարբեր ոլորտների փոխլրացնող նշանակությունը։ Փիլիսոփայական ճառերի ժանրային առանձնահատկությունն այն է, որ բարդ գաղափարները ներկայացվում են թեմատիկորեն կազմակերպված դատողությունների, բացատրությունների և մտավոր քննարկումների միջոցով։ Ճառը հնարավորություն է տալիս հեղինակին հանգամանորեն զարգացնելու որևէ հարց, ներկայացնելու տարբեր տեսակետներ և ձևավորելու տրամաբանական եզրակացություն։ Այս ժանրում կարևոր դեր ունեն հասկացությունների ճշգրտությունը, փաստարկների հաջորդականությունը, տրամաբանական կապերը և մտքի հետևողական զարգացումը։ Միաժամանակ փիլիսոփայական շարադրանքը կարող է զուգակցվել բարոյական ու դաստիարակչական նպատակադրումների հետ՝ գիտելիքի փոխանցումը կապելով ընթերցողի անձնական և հասարակական կատարելագործման գաղափարի հետ։ Պատմամշակութային առումով աշխատությունը կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի հայ փիլիսոփայական և մտավոր գրականության զարգացման համատեքստում։ Այդ ժամանակաշրջանում հայ իրականության մեջ մեծանում էր հետաքրքրությունը եվրոպական փիլիսոփայական մտքի, գիտական հայտնագործությունների և լուսավորական գաղափարների նկատմամբ։ Հայ մտավորականները ձգտում էին համաշխարհային իմաստասիրական ժառանգությունը ներկայացնել մայրենի լեզվով՝ զարգացնելով հայերեն գիտական ու փիլիսոփայական եզրաբանությունը և ընդլայնելով ազգային մտավոր կյանքի թեմատիկ սահմանները։ Այս գործընթացում առանձնահատուկ դեր է ունեցել Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանությունը, որի անդամները նշանակալի ներդրում են կատարել փիլիսոփայական, պատմագիտական, լեզվաբանական, աստվածաբանական և գիտական գրականության ստեղծման ու տարածման գործում։ Միաբանության հրատարակչական գործունեությունը նպաստել է հայ ընթերցողին եվրոպական մտավոր ավանդույթներին հաղորդակից դարձնելուն և հայերենը գիտական ու փիլիսոփայական մտքի արտահայտման զարգացած միջոց դարձնելուն։ Այս հրատարակությունը ներկայացնում է այդ մտավոր միջավայրի հետաքրքրությունների լայն շրջանակը և հայերեն իմաստասիրական գրականության զարգացման ընթացքը։ Այն արժեքավոր է հայ փիլիսոփայության պատմության, Մխիթարյան միաբանության գիտական ժառանգության, 19-րդ դարի լուսավորական մտածողության և հայերեն փիլիսոփայական լեզվի ձևավորման ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփայության պատմաբաններին, հայագետներին, մշակութաբաններին, մտավոր պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հին հայերեն գրականության մասնագետներին։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է մարդու և աշխարհի վերաբերյալ հիմնարար հարցերի շուրջ մտածելու, տարբեր գաղափարական մոտեցումներ ճանաչելու և քննադատական մտածողություն զարգացնելու հնարավորությամբ։ Այն ներկայացնում է իմաստասիրությունը որպես գիտելիքի, ինքնաճանաչման և բարոյական կատարելագործման միասնություն՝ ընդգծելով, որ մարդու մտավոր հասունությունը ձևավորվում է հարցադրումներ անելու, ճշմարտությունը որոնելու, սեփական համոզմունքները քննելու և գիտելիքը կյանքի իմաստավորման ու հասարակական բարօրության ծառայեցնելու միջոցով։

    Թարմացվել է՝ 2026-11-11
    Փիլիսոփայական ճառեր
    Օնլայն

    Ինֆորմատիկա

    Общая и теоретическая информатика

    Общая и теоретическая информатика աշխատությունը համակարգչային գիտության տեսական հիմքերին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ինֆորմատիկայի ընդհանուր հասկացությունները, տեղեկատվության ձևավորման, կոդավորման և մշակման հիմնական սկզբունքները, այն անդրադառնում է ալգորիթմների տեսությանը, հաշվարկելիության և բարդության գաղափարներին, ֆորմալ լեզուներին և ավտոմատների տեսությանը, ինչպես նաև տվյալների կառուցվածքների և ծրագրավորման տեսական հիմքերին, գիրքը բացատրում է, թե ինչպես են ձևավորվում հաշվարկային մոդելները և ինչ սահմանափակումներ ունեն տարբեր ալգորիթմներ, միաժամանակ ընդգծելով ինֆորմացիայի չափման, փոխանցման և պահպանման մաթեմատիկական հիմքերը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ինչպես ծրագրավորողների, այնպես էլ համակարգչային գիտության տեսաբանների համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-10
    Общая и теоретическая информатика
    Օնլայն

    Լեզվաբանություն

    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն, լեզվաբանություն: Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն: Ազգագրություն: Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, թիվ 5)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է տեղեկատվական ցանկ՝ նոր գրքերի և հրատարակությունների մասին տարբեր հասարակական և մարդաբանական գիտական ոլորտներում, ներառյալ հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ՝ գրականագիտություն և լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն։ Աշխատությունը նպատակ ունի ընթերցողին և հետազոտողին ապահովել համակարգված տեղեկություններ նոր լույս տեսած գրականության և մասնագիտական նյութերի վերաբերյալ, նշելով հեղինակի, հրատարակման տարեթիվը, հրատարակչությունը և հիմնական թեմաները։ Նյութերը դասակարգված են ըստ գիտական ոլորտների, ինչը հնարավորություն է տալիս հեշտ կողմնորոշվել և ընտրություն կատարել հետագա ուսումնասիրման կամ կիրառման համար։ Հաշվետվությունը կարևոր է գիտնականների, ուսանողների, գրադարանավարների և ոլորտների հետազոտողների համար՝ նպաստելով գիտելիքների արդիականացմանը և գիտական տեղեկատվության արդյունավետ տարածմանը։

    Թարմացվել է՝ 2026-08-23
    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն, լեզվաբանություն: Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն: Ազգագրություն: Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, թիվ 5)
    Օնլայն

    Պատմություն

    Սովետական Հայաստանի արդյունաբերությունը 40 տարում։ (Հանձնարարական բիբլիոգրաֆիա)

    Այս հանձնարարական բիբլիոգրաֆիական աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի արդյունաբերության զարգացման քառասունամյա ընթացքի ուսումնասիրությանը և այդ ժամանակաշրջանի վերաբերյալ գրականության ու աղբյուրների համակարգմանը։ Գրքում ներկայացվում են հանրապետության արդյունաբերական ոլորտի ձևավորման, ընդլայնման և կառուցվածքային փոփոխությունների վերաբերյալ նյութեր՝ ընդգրկելով արդյունաբերության հիմնական ճյուղերը, արտադրական կարողությունների աճը, արդյունաբերական ձեռնարկությունների զարգացումը և տնտեսական քաղաքականության ազդեցությունը։ Աշխատությունը նպատակ ունի ընթերցողին ուղղորդել տվյալ թեմայի վերաբերյալ կարևորագույն գրականության, փաստաթղթերի և հետազոտությունների ուսումնասիրության հարցում՝ առանձնացնելով արդյունաբերական զարգացման տարբեր փուլերին վերաբերող աղբյուրները։ Բիբլիոգրաֆիան կարող է օգտակար լինել Հայաստանի խորհրդային շրջանի տնտեսական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, պատմաբանների, տնտեսագետների, ուսանողների և արդյունաբերության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես տեղեկատվական և որոնողական արժեքավոր ուղեցույց։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-04
    Սովետական Հայաստանի արդյունաբերությունը 40 տարում։ (Հանձնարարական բիբլիոգրաֆիա)