Պատմաաշխարհագրական Սիրիայի հայ համայնքը 16-18-րդ դդ.

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է Հյուսիսային Հայաստանի պղնձի հանքաքարի արդյունահանման և պղնձաձուլական արտադրության զարգացման տնտեսագիտական հիմնահարցերի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են հանքարդյունաբերության զարգացման տնտեսական նախադրյալները, հումքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները, արտադրական հզորությունների ձևավորումն ու ընդլայնումը, ինչպես նաև արդյունահանման և վերամշակման կազմակերպման տնտեսական մեխանիզմները։ Հեղինակը քննարկում է արտադրության ծախսերի նվազեցման, ներդրումների արդյունավետության բարձրացման, տեխնոլոգիական արդիականացման, արտադրողականության աճի և ոլորտի մրցունակության ապահովման հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքավայրերի շահագործման տնտեսական գնահատմանը, պղնձաձուլական ձեռնարկությունների զարգացման հեռանկարներին, տարածաշրջանային արդյունաբերական քաղաքականությանը և ոլորտի ազդեցությանը երկրի տնտեսական զարգացման վրա։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, լեռնահանքային արդյունաբերության մասնագետների, արտադրության կազմակերպմամբ զբաղվող ղեկավարների, հետազոտողների, ուսանողների և բնական պաշարների արդյունավետ կառավարման ու արդյունաբերական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Կենսաբանություն

Учебник «Общая ботаника с основами геоботаники» посвящён базовым вопросам ботаники и основам геоботаники — науки о растительных сообществах и их распределении в природе. В книге рассматриваются: Строение растительной клетки и тканей Морфология и анатомия высших растений Физиологические процессы у растений Основы систематики растительного мира Структура и динамика растительных сообществ Влияние экологических факторов на растительность Учебник объединяет классическую ботанику и экологический подход, помогая понять растения не только как организмы, но и как часть экосистем.

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ռեկուրսիվ կամ ռեկուրենտ հավասարումների ուսումնասիրությանը, որոնք մաթեմատիկայում և կիրառական գիտություններում օգտագործվում են հաջորդականությունների անդամների միջև կախվածությունները նկարագրելու համար։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն հավասարություններն են, որոնցում հաջորդականության տվյալ անդամը որոշվում է նախորդ անդամների կամ նախորդ մի քանի անդամների միջոցով։ Այսպիսի հավասարումները կարևոր գործիք են ինչպես տեսական մաթեմատիկայում, այնպես էլ ալգորիթմների, թվային մեթոդների, հավանականությունների տեսության և տարբեր մաթեմատիկական մոդելների ուսումնասիրության ժամանակ։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել ռեկուրենտ հավասարումների տարբեր դասեր, դրանց լուծման եղանակները և սկզբնական պայմանների դերը ստացվող հաջորդականության միարժեք որոշման հարցում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ռեկուրենտ կապերի վերլուծությունը, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է բացահայտել հաջորդականությունների կառուցվածքը, աճի կամ նվազման օրինաչափությունները և անդամների միջև երկարաժամկետ կախվածությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ինչպես պարզ գծային, այնպես էլ ավելի բարդ կառուցվածք ունեցող ռեկուրենտ հավասարումներ՝ դրանց լուծման, վերափոխման և հատկությունների հետազոտման նպատակով։ Կարևոր է նաև ռեկուրենտ հավասարումների և մաթեմատիկական ինդուկցիայի միջև կապը, քանի որ հաջորդականությունների հատկությունների ապացուցման և ընդհանուր օրինաչափությունների հիմնավորման ժամանակ այդ մեթոդները հաճախ փոխկապակցված են։ Աշխատության տեսական արդյունքները կարող են կիրառվել հաջորդականությունների և թվային կառուցվածքների ուսումնասիրության, հաշվողական խնդիրների լուծման և բարդ գործընթացների մաթեմատիկական նկարագրման մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, դիսկրետ մաթեմատիկայի և մաթեմատիկական անալիզի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է ռեկուրենտ հավասարումների տեսական հիմքերի և լուծման հնարավոր մեթոդների հետազոտություն՝ նպաստելով դրանց կառուցվածքի, հատկությունների և կիրառական նշանակության ավելի խորքային ընկալմանը։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Սմբատ Սպարապետի «Տարեգիրք»-ին՝ որպես միջնադարյան հայկական պատմագրության կարևոր աղբյուրի, որը ներկայացնում է XII–XIII դարերի Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքական, ռազմական և հասարակական կյանքի իրադարձությունները՝ հեղինակի՝ պետական գործչի և ռազմական առաջնորդի անմիջական դիտարկումների հիման վրա։ Smbat Sparapet Chronicle Գրքում վերլուծվում է տարեգրության պատմական արժեքը՝ ընդգծելով նրա դերը որպես ոչ միայն պատմական իրադարձությունների արձանագրություն, այլ նաև քաղաքական մտածողության և պետական կառավարման ընկալումների արտացոլում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Կիլիկյան Հայաստանի և շրջակա պետությունների՝ խաչակիրների, Բյուզանդիայի և հարևան իսլամական իշխանությունների միջև հարաբերություններին, ինչպես նաև ռազմական արշավների, դաշինքների և հակամարտությունների մանրամասն նկարագրություններին։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև Սմբատ Սպարապետի պատմագրական ոճը, աղբյուրների օգտագործման առանձնահատկությունները և միջնադարյան հայ պատմագրության ընդհանուր ավանդույթների հետ նրա կապը։ Վերլուծվում է «Տարեգիրք»-ի լեզվական և կառուցվածքային առանձնահատկությունը՝ որպես ժամանակագրական և դեպքային պատմության համադրություն, որը թույլ է տալիս վերականգնել տվյալ շրջանի քաղաքական իրականության բազմաշերտ պատկերը։ Գրքի նպատակն է ցույց տալ այս տարեգրության գիտական և պատմագիտական արժեքը՝ որպես Կիլիկյան Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության առաջնային աղբյուր։

Ինֆորմատիկա

Աշխատանքը նվիրված է տարողություններում պահվող հեղուկ արտադրանքների հաշվառման և բաշխման գործընթացների ավտոմատացված համակարգերի նախագծման չափագիտական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ձևավորել այն տեսական, մեթոդական և տեխնիկական մոտեցումները, որոնք ապահովում են հեղուկների քանակի չափման, հաշվառման, վերահսկման և կառավարման ճշգրտությունն ու հուսալիությունը ավտոմատացված համակարգերում։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, որ տարողություններում հեղուկ արտադրանքի փաստացի քանակի որոշումը պահանջում է մի շարք ֆիզիկական մեծությունների՝ մակարդակի, ծավալի, ջերմաստիճանի, ճնշման և անհրաժեշտության դեպքում այլ պարամետրերի ճշգրիտ չափում և դրանց փոխկապակցված հաշվարկ։ Աշխատանքում դիտարկվում են հեղուկ արտադրանքի հաշվառման համակարգերի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, չափիչ միջոցների ընտրության սկզբունքները, չափումների արդյունքների մշակման մեթոդները և ավտոմատ կառավարման համակարգերի հետ դրանց ինտեգրման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում չափման սխալների առաջացման աղբյուրներին։ Տարողություններում հեղուկի քանակի որոշման ժամանակ արդյունքի վրա կարող են ազդել տարողության երկրաչափական ձևն ու չափերը, հեղուկի ջերմաստիճանի փոփոխությունը, խտության փոփոխությունները, մակերևույթի տատանումները, չափիչ սարքերի տեխնիկական բնութագրերը և շրջակա միջավայրի պայմանները։ Այդ գործոնների հաշվառումը անհրաժեշտ է չափումների անորոշությունը նվազեցնելու և հաշվառման համակարգի metrological reliability-ը բարձրացնելու համար։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ հեղուկի մակարդակի չափման տարբեր մեթոդների և համապատասխան չափիչ սարքերի կիրառմանը։ Դրանց ընտրությունը կախված է պահվող արտադրանքի ֆիզիկական հատկություններից, տարողության կառուցվածքից, չափման պահանջվող ճշգրտությունից և շահագործման պայմաններից։ Ավտոմատացված համակարգում չափիչ սարքերից ստացվող տվյալները պետք է վերածվեն գործնական հաշվառման ցուցանիշների, ինչի համար անհրաժեշտ են համապատասխան մաթեմատիկական մոդելներ, տրամաչափման տվյալներ և հաշվարկային ալգորիթմներ։ Կարևոր ուղղություն է տարողության ծավալային բնութագրերի որոշումը և մակարդակ-ծավալ կախվածության ձևավորումը։ Իրական տարողությունները կարող են ունենալ երկրաչափական շեղումներ, ուստի միայն տեսական երկրաչափական բանաձևերի օգտագործումը միշտ չէ, որ ապահովում է անհրաժեշտ ճշգրտությունը։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել տարողությունների չափագիտական տրամաչափման, ծավալային գրադուավորման և ստացված տվյալների ավտոմատ համակարգերում կիրառման մեթոդները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հեղուկ արտադրանքի բաշխման գործընթացի ավտոմատ կառավարմանը։ Հաշվառման համակարգը պետք է ոչ միայն արձանագրի տարողության մեջ առկա արտադրանքի քանակը, այլև հնարավորություն տա վերահսկելու դրա ընդունումը, պահպանումը, տեղափոխումը և տարբեր ուղղություններով բաշխումը։ Այդ նպատակով չափիչ համակարգերը կարող են միացվել կառավարման սարքավորումներին, տվյալների հավաքագրման և մշակման հանգույցներին, ինչպես նաև օպերատորի տեղեկատվական միջերեսներին։ Հետազոտության մեջ կարևոր նշանակություն ունի չափագիտական ապահովման ամբողջական համակարգի ձևավորումը՝ ներառյալ չափիչ սարքերի ընտրությունը, տրամաչափումը, ստուգաչափումը, չափումների հետագծելիության ապահովումը և համակարգի պարբերական տեխնիկական վերահսկողությունը։ Հուսալի հաշվառման համար անհրաժեշտ է, որ չափումների արդյունքները լինեն համադրելի և վերարտադրելի, իսկ սխալների գնահատումն ու վերահսկումը կատարվեն սահմանված մեթոդաբանությամբ։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև չափումների արդյունքների ավտոմատ մշակման ալգորիթմների մշակման խնդիրներ։ Այդ ալգորիթմները կարող են նախատեսել ջերմաստիճանային ուղղումներ, չափիչ սարքերի ցուցմունքների շտկումներ, տարբեր աղբյուրներից ստացվող տվյալների համադրում և հաշվառվող քանակի վերջնական որոշում։

Այլ առարկաներ

Մարգարյան Լ.Ա.-ն գրքում մանրամասն քննարկում է այն մեթոդները և մոտեցումները, որոնք պետք է կիրառվեն գյուղատնտեսական ոլորտում աշխատողների աշխատանքային գործընթացների առավել արդյունավետ կազմակերպման և կառավարելիության համար։ Աշխատությունը բացատրում է, թե ինչպես ճիշտ կազմակերպել աշխատանքի պլանավորումը, ինչպես նաև այն, թե ինչպիսի դեր ունեն աշխատանքային ծավալների գնահատումը և արտադրական գործընթացների համապատասխան կազմակերպումը՝ կախված գյուղատնտեսական արտադրության բնույթից և ենթակառուցվածքից։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև աշխատանքի նորմավորմանը՝ սահմանելով արտադրողականության և աշխատանքի ծավալների համապատասխան չափանիշներ, որոնք կարևոր են ինչպես աշխատողի արդյունավետության, այնպես էլ աշխատանքի ժամանակի օպտիմալ բաշխման տեսանկյունից։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև աշխատողների վարձատրության տարբեր մոդելները՝ հասկանալով, թե ինչպես են դրանք ազդում գյուղատնտեսական ոլորտում աշխատողների մոտիվացիային, ինչպես նաև ընդհանուր արտադրողականության վրա։ Աշխատությունն ընդգրկում է գործնական մոտեցումներ, որոնք վերաբերում են ինչպես տնտեսական պայմաններին, այնպես էլ աշխատանքային օրենսդրությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է բարելավել աշխատանքային հարաբերությունները ագրարային համակարգում՝ մեծացնելով դրա արդյունավետությունը։ Գրքում նաև հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական ոլորտի առանձնահատկություններին՝ կապված դրա սեզոնայնության, աշխատուժի կայունության և զարգացմանը։ Այն հատկապես օգտակար է այն մասնագետների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են գյուղատնտեսության կառավարմամբ, աշխատանքի կազմակերպմամբ և աշխատուժի վարձատրությամբ։