Պատմութիւն տանն Արծրունեաց

Մշակույթ

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է 20-րդ դարի 60-ականներից մինչև 21-րդ դարի սկզբն ընկած ժամանակահատվածում հայ կոմպոզիտորների վոկալ-կամերային ստեղծագործությունների կատարողական և կոմպոզիցիոն առանձնահատկությունների համակողմանի քննությանը։ Նյութում վերլուծվում են ժանրի զարգացման հիմնական միտումները, ազգային երաժշտական ավանդույթների և ժամանակակից կոմպոզիտորական մտածողության փոխազդեցությունը, ինչպես նաև հայ հեղինակների կողմից կիրառված նոր արտահայտչամիջոցներն ու ոճական լուծումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձայնի և դաշնամուրի կամ կամերային անսամբլի փոխհարաբերությանը, երաժշտական դրամատուրգիայի կառուցմանը, բանաստեղծական տեքստի մեկնաբանությանը և երաժշտական կերպարների ձևավորման միջոցներին։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է կատարողական խնդիրներին՝ ինտոնացիոն ճշգրտությանը, արտասանության և խոսքային արտահայտչականության դերին, դինամիկական ու տեմբրային նրբերանգների կիրառմանը, ինչպես նաև երգչի և նվագակցի ստեղծագործական համագործակցության առանձնահատկություններին։ Միաժամանակ դիտարկվում են ժանրի ոճական փոփոխությունները՝ նեոռոմանտիկական, մոդեռնիստական և ժամանակակից գեղագիտական ուղղությունների ազդեցության ներքո, ներկայացնելով հայ վոկալ-կամերային երաժշտության զարգացման ամբողջական պատկերը։

Մանկավարժություն

Հրատարակությունը նվիրված է Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի հիմնադրման 75-ամյակին և ներկայացնում է այդ կրթական ու գիտական հաստատության գործունեության պատմական ուղին, նշանակությունն ու ձեռքբերումները։ Նյութում անդրադարձ է կատարվում հաստատության ստեղծման նախադրյալներին, զարգացման հիմնական փուլերին և արևելյան լեզուների ու արևելագիտության ուսումնասիրման գործում ունեցած դերին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթական գործընթացի կազմակերպմանը, դասավանդվող լեզուների շրջանակին, ուսումնական ծրագրերի զարգացմանը և այն մասնագետների պատրաստմանը, որոնք հետագայում նշանակալի դեր են ունեցել գիտության, կրթության, մշակույթի և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում։ Հրատարակությունը կարող է ներառել տեղեկություններ հաստատության դասախոսական կազմի, շրջանավարտների, գիտական գործունեության և գրադարանային ու մշակութային ժառանգության վերաբերյալ՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել դրա ձևավորման և կայացման գործընթացների մասին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արևելյան լեզուների ուսուցման մեթոդների զարգացմանը, լեզվաբանական և արևելագիտական հետազոտություններին, ինչպես նաև տարբեր ժողովուրդների լեզուների, պատմության և մշակույթի ուսումնասիրման գործում հաստատության ներդրմանը։ Հոբելյանական հրատարակությունը կարող է ներկայացնել նաև ինստիտուտի գործունեության ընթացքում ունեցած հասարակական և կրթամշակութային նշանակությունը՝ ընդգծելով դրա դերը գիտական կապերի և միջազգային մշակութային փոխանակումների զարգացման գործում։ Նյութը արժեքավոր է որպես կրթական հաստատության պատմության վերաբերյալ աղբյուր, քանի որ մեկտեղում է նրա անցած ճանապարհի, գործունեության և ձեռքբերումների մասին տեղեկությունները։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել արևելագետներին, պատմաբաններին, լեզվաբաններին, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, բուհերի դասախոսներին, ուսանողներին և արևելյան լեզուների ու ռուսական կրթամշակութային պատմության նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողներին։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է փոքր և միջին ձեռնարկատիրության ձևավորման ու զարգացման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Սյունիքի մարզի օրինակին։ Գրքում վերլուծվում են տարածաշրջանային տնտեսական զարգացման առանձնահատկությունները, գործարար միջավայրի ձևավորման պայմանները և այն հիմնական գործոնները, որոնք ազդում են փոքր ու միջին բիզնեսի կայացման և ընդլայնման վրա։ Հեղինակը քննարկում է պետական քաղաքականության դերը, հարկային և ֆինանսական աջակցման մեխանիզմները, ենթակառուցվածքների զարգացումը, ինչպես նաև տեղական շուկաների առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են Սյունիքի մարզի տնտեսական ներուժը, արդյունաբերական և գյուղատնտեսական հնարավորությունները, ինչպես նաև զբաղվածության և ներդրումային ակտիվության մակարդակը։ Վերլուծվում են այն խոչընդոտները, որոնք սահմանափակում են ձեռնարկատիրության զարգացումը՝ ներառյալ ֆինանսավորման սահմանափակ հասանելիությունը, կառավարչական խնդիրները և տարածաշրջանային անհավասար զարգացումը։ Ներկայացվում են նաև զարգացման հնարավոր ուղիներ և առաջարկություններ՝ ուղղված փոքր և միջին ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացմանը, նոր աշխատատեղերի ստեղծմանը և տնտեսական ակտիվության խթանմանը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և տարածաշրջանային զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ֆրանսերենի համադրական և վերլուծական բայերի համակարգային փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց կառուցվածքային, սեմանտիկ և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները։ Գրքում ներկայացվում են բայերի համադրության հիմնական օրինաչափությունները, նրանցով ստեղծվող բառակապակցությունների և արտահայտությունների ձևերը, ինչպես նաև համառոտ համեմատություն դասական ֆրանսերենի և ժամանակակից լեզվական պրակտիկայի միջև։ Հեղինակը վերլուծում է բայերի համակարգային փոխազդեցությունները՝ ընդգրկելով վերլուծական ձևերի օգտագործման պայմանները, բայերի կատեգորիկ հատկությունները և կառույցային հնարավորությունները՝ տարբեր կոնտեքստներում։ Աշխատությունը օգտագործում է շարահյուսական, մորֆոլոգիական և սեմանտիկ վերլուծության մեթոդներ՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես համադրական և վերլուծական բայերը համատեղ կերպով նպաստում են ժամանակակից ֆրանսերենի խոսքային և գրավոր գործածությանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ֆրանսերենագետների, լեզվաբանների, թարգմանիչների և ուսուցիչների համար՝ նպաստելով ֆրանսերենի բարդ բայային համակարգի համապարփակ հասկացմանը և դասավանդման մեթոդների կատարելագործմանը։

Մանկավարժություն

Աշխատանքը նվիրված է երաժշտության՝ որպես նախադպրոցական տարիքի երեխաների ազգային ինքնության ձևավորման և զարգացման կարևոր միջոցի ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է երաժշտական դաստիարակության դերը երեխայի ազգային պատկանելության, մշակութային ինքնագիտակցության և սեփական ժողովրդի արժեքների նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային երաժշտությանը, ժողովրդական երգերին, երաժշտական ավանդույթներին, ծիսական և մշակութային ստեղծագործություններին, որոնք երեխային հնարավորություն են տալիս վաղ տարիքից ծանոթանալու ազգային մշակույթի առանձնահատկություններին։ Քննարկվում է երաժշտության հուզական ազդեցությունը երեխայի զարգացման վրա և այն հանգամանքը, որ երաժշտական գործունեության միջոցով երեխան ոչ միայն ձեռք է բերում որոշակի գիտելիքներ, այլև անձնական հուզական կապ է ձևավորում մշակութային արժեքների հետ։ Աշխատանքում կարևորվում է նախադպրոցական հաստատության դերը ազգային երաժշտական ժառանգության փոխանցման գործում՝ երգեցողության, երաժշտական խաղերի, պարերի, ունկնդրման, ռիթմիկ վարժությունների և ստեղծագործական այլ գործունեության միջոցով։ Ուսումնասիրվում է նաև մանկավարժի կողմից համապատասխան երաժշտական նյութի ընտրության, մատուցման մեթոդների և երեխայի տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառման նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ընտանիքի և նախադպրոցական հաստատության համագործակցությանը, քանի որ ազգային երաժշտական ավանդույթների փոխանցումը կարող է առավել արդյունավետ լինել այն դեպքում, երբ երեխայի առօրյա միջավայրում ևս պահպանվում է մշակութային շարունակականությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու երաժշտական դաստիարակության այն մանկավարժական հնարավորությունները, որոնք նպաստում են ազգային մշակույթի ճանաչմանը, հայրենիքի և սեփական ժողովրդի նկատմամբ հուզական կապի ձևավորմանը, ինչպես նաև մշակութային ժառանգության պահպանման և փոխանցման գիտակցմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նախադպրոցական մանկավարժների, երաժշտության ուսուցիչների, մանկավարժության ոլորտի ուսանողների, կրթության կազմակերպիչների և ազգային դաստիարակության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Մաթեմատիկա

Գիտական աշխատանքը նվիրված է բարակ թիթեղների եզրային խնդիրների ասիմպտոտիկ լուծումների ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով առաձգականության ոչ համաչափ տեսության վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է բարակ կառուցվածքների մեխանիկական վարքի մաթեմատիկական նկարագրությունը՝ հաշվի առնելով այն դեպքերը, երբ դասական առաձգականության տեսության պարզեցված մոդելները կարող են ամբողջությամբ չարտացոլել նյութի կամ կառուցվածքի իրական լարվածադեֆորմացիոն վիճակը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են բարակ թիթեղների համար ձևակերպվող եզրային խնդիրները, դրանց մաթեմատիկական կառուցվածքը և լուծումների ասիմպտոտիկ մոտարկման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թիթեղի հաստության փոքր պարամետրի օգտագործմանը, որի միջոցով հնարավոր է ստանալ բարդ մեխանիկական խնդիրների մոտավոր, սակայն արդյունավետ լուծումներ և վերլուծել հիմնական անդամների վարքը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել եզրային պայմանների ազդեցության, լարվածությունների և դեֆորմացիաների բաշխման, ինչպես նաև բարակ կառուցվածքների մեխանիկական կայունության հետ կապված հարցերի ուսումնասիրություն։ Ոչ համաչափ առաձգականության տեսության կիրառումը հնարավորություն է տալիս ավելի ընդհանրական մոտեցմամբ դիտարկել նյութի մեխանիկական հատկությունները և ստանալ այնպիսի տեսական արդյունքներ, որոնք կարող են կիրառվել բարակ թիթեղային կառուցվածքների հաշվարկներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել կիրառական մաթեմատիկոսներին, մեխանիկայի և առաձգականության տեսության մասնագետներին, ինժեներներին և բարակ կառուցվածքների մաթեմատիկական մոդելավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին։