Պատվի, արժանապատվության և գործարար համբավի քաղաքացիաիրավական պաշտպանությունը

Այլ առարկաներ

Պարբերական մատենագիտական հրատարակությունը նախատեսված է հայկական տպագիր արտադրանքի վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվության հավաքագրման, մշակման, դասակարգման և հանրայնացման համար։ Այն կարևոր տեղեկատու աղբյուր է գրադարանների, մատենագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և հայկական տպագիր ժառանգությունն ուսումնասիրող մասնագետների համար՝ հնարավորություն տալով հետևելու տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակվող գրականության ընթացքին և համապատասխան նյութերի մատենագիտական տվյալներին։ Ցանկերում ներկայացվում են Հայաստանի Հանրապետությունում և հայկական սփյուռքի տարբեր համայնքներում լույս տեսնող գրքերի, պարբերական և շարունակվող հրատարակությունների նյութերի, լրագրային ու ամսագրային հոդվածների, գրախոսությունների, ատենախոսությունների սեղմագրերի և տպագիր արտադրանքի այլ տեսակների մատենագիտական նկարագրությունները։ Նյութերի համակարգումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն հայտնաբերելու անհրաժեշտ հրատարակությունները, այլև պատկերացում կազմելու հայկական հրատարակչական գործունեության թեմատիկ ուղղությունների, գիտական և մշակութային հետաքրքրությունների ու տպագիր տեղեկատվության զարգացման ընթացքի մասին։ Մատենագիտական գրանցումները կազմակերպվում են որոշակի դասակարգման և նկարագրության սկզբունքներով, ինչի շնորհիվ մեծածավալ տեղեկատվությունը ներկայացվում է որոնման և մասնագիտական օգտագործման համար հարմար կառուցվածքով։ Հրատարակության կարևոր գործառույթներից է ազգային տպագիր արտադրանքի ընթացիկ մատենագիտական հաշվառումը, որը նպաստում է հրատարակությունների վերաբերյալ տվյալների պահպանմանը և հետագա գիտական շրջանառությանը։ Այն հատկապես արժեքավոր է պատմական, գրականագիտական, լեզվաբանական, մշակութաբանական և գրադարանագիտական ուսումնասիրությունների համար, քանի որ մատենագիտական տվյալների միջոցով հնարավոր է բացահայտել որոշակի ժամանակահատվածում հրատարակված նյութերի շրջանակը, ուսումնասիրել առանձին հեղինակների, թեմաների կամ գիտական բնագավառների վերաբերյալ տպագիր աղբյուրները և կատարել դրանց քանակական կամ թեմատիկ վերլուծություն։ Միաժամանակ նման մատենագիտական համակարգը նպաստում է Հայաստանի և սփյուռքի հրատարակչական արտադրանքի միջև տեղեկատվական կապի պահպանմանը՝ մեկ ընդհանուր տեղեկատվական դաշտում ներկայացնելով հայկական տպագիր մշակույթի տարբեր հատվածները։ Այսպիսով, հրատարակությունը կատարում է ազգային մատենագիտության, տեղեկատվական որոնման և մշակութային ժառանգության փաստագրման կարևոր գործառույթ՝ ձևավորելով հայկական տպագիր արտադրանքի ուսումնասիրության համար շարունակական և համակարգված տեղեկատվական հիմք։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է Հարավային Հայաստանի Զանգեզուրի հանքային շրջանի Լիճք-Այգեձորի հանքային դաշտում պղինձ-մոլիբդենային և ոսկի-սուլֆիդային հանքայնացման ձևավորման կառուցվածքային պայմանների երկրաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երկրակեղևի տեկտոնական կառուցվածքների, խզվածքային համակարգերի, ապարների ճեղքավորվածության, մագմատիկ գործընթացների և հանքաբեր հիդրոթերմալ համակարգերի փոխադարձ կապն է։ Քննվում է հանքային դաշտի երկրաբանական կառուցվածքը և դրա առանձին տարրերի դերը հանքանյութի տեղայնացման ու տարածական բաշխման մեջ՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այն կառուցվածքներին, որոնք կարող էին ծառայել հանքաբեր լուծույթների շարժման, կենտրոնացման և հանքային նյութի կուտակման համար նպաստավոր միջավայր։ Վերլուծվում են տարբեր ուղղվածություն և ծագում ունեցող խզվածքների, ճեղքային գոտիների և դրանց հատման հանգույցների նշանակությունը հանքայնացման վերահսկման տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մագմատիկ մարմինների և հարակից ապարների կառուցվածքային փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ հանքագոյացման գործընթացները դիտարկվում են տարածաշրջանի երկրաբանական զարգացման ընդհանուր համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում հանքային մարմինների ձևաբանական առանձնահատկություններին, դրանց տարածական դիրքին, հանքային զուգորդություններին և հանքայնացման տարբեր դրսևորումների փոխադարձ հարաբերություններին։ Կառուցվածքային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու հանքային դաշտի տեկտոնական զարգացման առանձին փուլերը և գնահատելու դեֆորմացիոն գործընթացների ազդեցությունը հանքանյութի առաջացման ու հետագա վերափոխման վրա։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են համադրվել երկրաբանական քարտեզագրման, կառուցվածքային երկրաբանության, հանքաբանության, պետրոգրաֆիայի և երկրաքիմիայի տվյալները՝ հանքագոյացման տարածական օրինաչափությունների առավել ամբողջական բացահայտման նպատակով։ Առանձին նշանակություն ունի պղինձ-մոլիբդենային և ոսկի-սուլֆիդային հանքայնացման կառուցվածքային դիրքերի համեմատությունը, որը թույլ է տալիս գնահատել դրանց հնարավոր գենետիկական ու ժամանակատարածական փոխկապակցվածությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպաստում է Զանգեզուրի հանքային շրջանի մետաղածնության և հանքավայրերի կառուցվածքային վերահսկման օրինաչափությունների վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը և կարող է գիտական հիմք ծառայել հեռանկարային հանքայնացված տեղամասերի երկրաբանական գնահատման համար։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Ավրոմանի տարածաշրջանում գործածվող բարբառի լեզվական համակարգի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով դրա հնչյունական, ձևաբանական, բառապաշարային և քերականական առանձնահատկություններին։ Ներկայացվում են բարբառի ձևավորման ու զարգացման հիմնական առանձնահատկությունները, տարածքային գործածությունը և հարակից լեզուների ու խոսվածքների հետ ունեցած փոխազդեցությունները։ Ուսումնասիրվում է հնչյունական համակարգը՝ դիտարկելով ձայնավորների և բաղաձայնների կազմը, արտասանական առանձնահատկությունները, հնչյունափոխությունները և այն օրինաչափությունները, որոնցով տվյալ խոսվածքը տարբերվում է լեզվական հարակից տարբերակներից։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ձևաբանությանը՝ գոյականների, դերանունների, ածականների, բայերի և խոսքի այլ մասերի կառուցվածքին, դրանց փոփոխության ձևերին և քերականական նշանակությունների արտահայտման միջոցներին։ Քննարկվում է նաև բայական համակարգը, ժամանակի, դեմքի, թվի և եղանակի արտահայտման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բառերի ու նախադասությունների կառուցման հիմնական սկզբունքները։ Բառապաշարի ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են տեղական ծագում ունեցող բառերը, պատմականորեն պահպանված լեզվական միավորները, փոխառությունները և առօրյա կյանքի տարբեր ոլորտներին վերաբերող անվանումները։ Բարբառային նյութը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ոչ միայն լեզվական կառուցվածքը, այլև տվյալ տարածաշրջանի բնակչության պատմական զարգացման, մշակութային միջավայրի և այլ ժողովուրդների հետ երկարատև շփումների որոշ առանձնահատկություններ։ Կարևորվում է բարբառի տեղը տարածաշրջանի լեզվական բազմազանության մեջ, նրա հարաբերակցությունը ազգակից լեզվական ձևերի հետ և այն հատկանիշները, որոնք ձևավորում են նրա ինքնատիպությունը։ Լեզվական փաստերի համադրական ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև պատմական լեզվաբանության խնդիրների լուսաբանմանը՝ հնարավորություն տալով հետևել առանձին հնչյունական, քերականական և բառապաշարային երևույթների զարգացմանն ու պահպանմանը։ Նման ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տեղական խոսվածքների փաստագրման, լեզվական ժառանգության պահպանման և տարածաշրջանի պատմալեզվական գործընթացների ավելի ամբողջական ընկալման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել բարբառագիտությամբ, իրանագիտությամբ, պատմական և համեմատական լեզվաբանությամբ, ազգագրությամբ ու տարածաշրջանային մշակույթների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Գրականություն

Սա գրականագիտական և պատմամշակութային ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է արցախյան պոեզիայում ազգային-ազատագրական պայքարի թեմայի արտացոլմանը, որտեղ վերլուծվում են Արցախյան տարածաշրջանի բանաստեղծական ավանդույթներում ձևավորված գաղափարական շերտերը, հայրենասիրական մոտիվները և պատմական հիշողության գեղարվեստական վերարտադրությունը, աշխատանքը ընդգծում է, թե ինչպես են պոետները իրենց ստեղծագործություններում արտահայտել ինքնության պահպանման, պայքարի և գոյության հարցերը՝ օգտագործելով խորհրդանշական պատկերներ, էպիկական և լիրիկական ձևեր, ինչպես նաև ժողովրդական լեզվամտածողության տարրեր, միաժամանակ դիտարկվում է պոեզիայի դերը որպես ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և հասարակական համախմբման միջոց, որտեղ գրականությունը դառնում է պատմական փորձի, ցավի և դիմադրության արտահայտման կարևոր մշակութային հարթակ։

Lեզվաբանություն

Գիրքը նվիրված է բուսանուններ պարունակող դարձվածային միավորների լեզվաբանական ուսումնասիրությանը՝ անգլերենի, հայերենի և ռուսերենի համեմատական վերլուծության հիման վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նման դարձվածքների իմաստային կառուցվածքը, ձևավորման առանձնահատկությունները, մշակութային և լեզվամտածողական նշանակությունը։ Հեղինակը բացահայտում է, թե ինչպես են բույսերի անվանումները կիրառվում փոխաբերական իմաստներով, ինչպիսի պատկերացումներ և արժեքային համակարգեր են արտահայտում տարբեր լեզուներում, ինչպես նաև ինչ ընդհանրություններ ու տարբերություններ են առկա այդ լեզվական միավորների միջև։ Ներկայացվում են դարձվածքների կառուցվածքային, իմաստաբանական և գործառական առանձնահատկությունները՝ ուշադրություն դարձնելով ազգային մշակույթի, ավանդույթների և լեզվական աշխարհի արտացոլմանը։ Աշխատությունը արժեքավոր ուսումնասիրություն է լեզվաբանների, թարգմանիչների, բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են դարձվածաբանությամբ, լեզուների համեմատական ուսումնասիրությամբ և լեզվի ու մշակույթի փոխհարաբերություններով։

Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկայի կարևոր բաժիններից մեկին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որտեղ համադրված կերպով ներկայացվում են անալիտիկ երկրաչափության և գծային հանրահաշվի հիմնական գաղափարները, օրենքներն ու կիրառությունները։ Գրքում բացատրվում են կոորդինատային համակարգերը, ուղիղի և հարթության հավասարումները, երկրորդ կարգի կորերը, ինչպես նաև տարածական երկրաչափության հիմնական խնդիրները։ Միաժամանակ ներկայացվում են գծային հանրահաշվի հիմնարար հասկացությունները՝ մատրիցներ, որոշիչներ, վեկտորային տարածություններ, գծային հավասարումների համակարգեր և դրանց լուծման մեթոդներ։ Հեղինակը ցույց է տալիս այս երկու բաժինների սերտ կապը՝ ընդգծելով, որ վեկտորային և մատրիցային մեթոդները լայն կիրառություն ունեն երկրաչափական խնդիրների լուծման մեջ։ Աշխատության մեջ տեղ են գտել տեսական բացատրություններ, ապացույցներ և բազմաթիվ օրինակներ, որոնք նպաստում են նյութի խորքային ըմբռնմանը և կիրառական հմտությունների զարգացմանը։ Գիրքը կառուցված է համակարգված և մատչելի ձևով՝ հնարավորություն տալով ուսանողներին աստիճանաբար անցնել պարզ գաղափարներից դեպի ավելի բարդ վերլուծական խնդիրներ։ Այն կարևոր ուսումնական աղբյուր է բարձրագույն կրթության ուսանողների և մաթեմատիկայով հետաքրքրվողների համար։