Պերցեպտիվ գործընթացների հոգեբանություն

Պատմություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 1890-1908 թվականներին արևմտահայ ազգային-ազատագրական պայքարի արտացոլմանը «Դրօշակ» պարբերականի էջերում՝ ուսումնասիրելով ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և ազգային-ազատագրական իրադարձությունների լուսաբանումն ու մեկնաբանությունը։ Աշխատության մեջ մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատմական իրադարձությունների մասին տեղեկությունների փոխանցման միջոց, այլև որպես ազգային-քաղաքական գաղափարների տարածման, հասարակական կարծիքի ձևավորման և ազատագրական պայքարի նպատակների ու խնդիրների ներկայացման կարևոր հարթակ։ Ուսումնասիրվում են արևմտահայության քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական դրությունը, ազգային իրավունքների պաշտպանության հարցերը, Օսմանյան կայսրության հայաբնակ տարածքներում տեղի ունեցող իրադարձությունները և դրանց արձագանքը պարբերականի հրապարակումներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային-ազատագրական շարժման գաղափարախոսությանը, պայքարի կազմակերպման ձևերին, ֆիդայական գործունեության լուսաբանմանը, քաղաքական գործիչների և ազգային կազմակերպությունների գործունեության ներկայացմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել նաև այն մասին, թե ինչպես էր պարբերականը մեկնաբանում Օսմանյան իշխանությունների քաղաքականությունը, բռնություններն ու հալածանքները, ինչպես նաև եվրոպական տերությունների և Ռուսաստանի դիրքորոշումները Հայկական հարցի նկատմամբ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պարբերականի հրապարակախոսական լեզվին, թեմատիկ առաջնահերթություններին և այն գաղափարական շեշտադրումներին, որոնց միջոցով ձևավորվում էր արևմտահայ ազգային-ազատագրական պայքարի ընկալումը։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուրագիտական նշանակություն ունի, քանի որ պարբերականի նյութերի միջոցով հնարավորություն է տալիս վերականգնելու ոչ միայն առանձին իրադարձությունների ընթացքն ու արձագանքը, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի ազգային-քաղաքական մտածողության, սպասումների և պայքարի ռազմավարական պատկերացումների մի շարք կարևոր կողմեր։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, մամուլի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, քաղաքական մտքի պատմաբաններին, ուսանողներին և արևմտահայ ազգային-ազատագրական շարժման պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Մշակույթ

Հրատարակությունը տեղեկատվական-մատենագիտական տեղեկատու է, որը ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված տեղեկությունները։ Այն ընդգրկում է մշակութային և արվեստագիտական տարբեր ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ՝ հնարավորություն տալով հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում հրապարակված գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ նյութերի ընթացիկ համալրմանը։ Նյութերը կարող են ներառել գրականության մատենագիտական ամբողջական տվյալները՝ հեղինակների, վերնագրերի, հրատարակության վայրի, հրատարակչության, տարեթվի և այլ անհրաժեշտ տեղեկությունների նշումով։ Տեղեկատուի միջոցով հնարավոր է արագ կողմնորոշվել մշակույթի և արվեստի ոլորտում կատարվող գիտական, ստեղծագործական և ուսումնասիրական աշխատանքների շրջանակում, ինչպես նաև գտնել որոշակի թեմային, արվեստի ճյուղին կամ մշակութային երևույթին վերաբերող համապատասխան աղբյուրներ։ Հրատարակության բովանդակությունը կարող է ընդգրկել կերպարվեստին, թատրոնին, երաժշտությանը, ճարտարապետությանը, կինոյին, գրականությանը, մշակութային ժառանգությանը և մշակույթի պատմությանը վերաբերող նյութեր։ Որպես ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու՝ այն կարևոր նշանակություն ունի ժամանակի ընթացքում հրապարակվող գրականության հաշվառման և համակարգման համար՝ ապահովելով մշակութային ոլորտի տեղեկատվական ռեսուրսների շարունակական համալրումը։ Այն կարող է օգտագործվել ինչպես մասնագիտական ուսումնասիրությունների և գիտահետազոտական աշխատանքների ընթացքում, այնպես էլ գրադարանային ու տեղեկատվական ծառայությունների կազմակերպման նպատակով։ Հրատարակությունը արժեքավոր աղբյուր է նաև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի և արվեստագիտական մտքի զարգացման ընթացքը հետադարձ հայացքով ուսումնասիրելու համար, քանի որ մատենագիտական գրանցումները փաստագրում են տվյալ փուլում շրջանառվող և հրատարակվող գրականության շրջանակը։ Այն կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, գրականագետներին, պատմաբաններին, հետազոտողներին, գրադարանավարներին, մատենագետներին, ուսանողներին և հայկական մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին։

Պատմություն

Հրատարակությունը նվիրված է ՌՍԴԲԿ երկրորդ համագումարի 80-ամյակին և այդ պատմական տարեթվի առիթով գրադարանների կողմից իրականացվելիք տեղեկատվական, կրթական և մշակութային աշխատանքների կազմակերպմանը։ Այն նախատեսված է գրադարանավարների համար՝ որպես մեթոդական հանձնարարականների ժողովածու, որի նպատակն է օգնել պատմական թեմայով գրականության ցուցահանդեսների, ընթերցողների համար թեմատիկ միջոցառումների, գրական-մատենագիտական ակնարկների, զրույցների, քննարկումների և այլ միջոցառումների կազմակերպմանը։ Նյութում կարող են ներկայացվել ՌՍԴԲԿ երկրորդ համագումարի նախապատմությունը, անցկացման ժամանակաշրջանի քաղաքական և հասարակական իրավիճակը, համագումարի նշանակությունը ռուսական հեղափոխական շարժման պատմության մեջ, ինչպես նաև դրա հետագա պատմական գնահատականները խորհրդային պատմագրության շրջանակում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանի՝ որպես տեղեկատվության տարածման և ընթերցողների գաղափարական ու պատմական իրազեկման կենտրոնի դերին։ Մեթոդական հանձնարարականները կարող են ներառել համապատասխան գրականության ընտրության և դասակարգման, գրքի ցուցահանդեսների ձևավորման, թեմատիկ քարտարանների ու մատենագիտական ցանկերի կազմման, ինչպես նաև տարբեր տարիքային խմբերի ընթերցողների հետ աշխատանքի վերաբերյալ առաջարկություններ։ Կարևոր տեղ կարող է հատկացվել գրադարանային միջոցառումների բովանդակության և ձևաչափի ընտրությանը՝ հաշվի առնելով տվյալ ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունների ներկայացման առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը միաժամանակ արժեքավոր է որպես խորհրդային շրջանի գրադարանային մեթոդաբանության և մշակութային-կրթական աշխատանքի ուսումնասիրության աղբյուր, քանի որ այն արտացոլում է այդ ժամանակաշրջանում գրադարաններին վերապահված հասարակական և գաղափարական գործառույթները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն մասին, թե ինչպես էին գրադարաններն օգտագործում պատմական տարելիցները ընթերցողների հետ կազմակերպվող աշխատանքների պլանավորման և թեմատիկ գրականության հանրայնացման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, պատմաբաններին, մշակութային աշխատանքի մասնագետներին, ուսանողներին և խորհրդային ժամանակաշրջանի գրադարանային ու կրթական քաղաքականությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիայի դեպքում տրանսուրետրալ ռեզեկցիայից հետո արյան մակարդելիության համակարգի վիճակի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վիրաբուժական միջամտությունից հետո հեմոստազի համակարգում տեղի ունեցող փոփոխություններն են, որոնք կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ հիվանդի հետվիրահատական ընթացքի, արյունահոսության ռիսկի և հնարավոր թրոմբոտիկ բարդությունների գնահատման համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են արյան մակարդման գործընթացի տարբեր ցուցանիշներ և դրանց փոփոխությունները վիրահատությունից հետո՝ նպատակ ունենալով պարզել օրգանիզմի հեմոստազային համակարգի արձագանքը միջամտությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մակարդման և հակամակարդիչ մեխանիզմների հավասարակշռությանը, ինչպես նաև այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել այդ հավասարակշռության վերականգնման վրա հետվիրահատական շրջանում։ Հետազոտությունը կարող է ներառել մակարդելիության լաբորատոր ցուցանիշների համեմատական գնահատում, դրանց դինամիկայի ուսումնասիրություն և ստացված տվյալների կապը հիվանդների կլինիկական վիճակի հետ։ Կարևոր է նաև վիրաբուժական միջամտության ծավալի, հիվանդի ընդհանուր վիճակի և հետվիրահատական ընթացքի հնարավոր ազդեցության դիտարկումը հեմոստազի ցուցանիշների վրա։ Աշխատությունը նպատակ ունի ավելի լավ հասկանալու տրանսուրետրալ ռեզեկցիայից հետո մակարդման համակարգի փոփոխությունների առանձնահատկությունները և դրանց հնարավոր կլինիկական նշանակությունը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել հետվիրահատական հսկողության, արյունահոսության և թրոմբոտիկ բարդությունների ռիսկի գնահատման, ինչպես նաև հիվանդների անվտանգ վարման մոտեցումների կատարելագործման համար։ Նյութը կարող է հետաքրքրել ուրոլոգներին, վիրաբույժներին, հեմատոլոգներին, անեսթեզիոլոգներին, բժշկական հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է տասներկումատնյա աղու թափածակված խոցերի վիրահատական բուժման արդիական խնդիրներին և դրանց արդյունավետության բարձրացման ուղիների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են հիվանդության առաջացման պատճառները, կլինիկական դրսևորումները, ախտորոշման առանձնահատկությունները և այն բարդությունները, որոնք կարող են զարգանալ թափածակման հետևանքով։ Հեղինակը վերլուծում է վիրաբուժական տարբեր մոտեցումների արդյունավետությունը, հետվիրահատական արդյունքները և հիվանդների վերականգնման գործընթացի առանձնահատկությունները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել առավել անվտանգ և արդյունավետ բուժման ռազմավարությունները։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են վիրահատական միջամտությունների ընտրության չափանիշները, ժամանակին ախտորոշման նշանակությունը, ինչպես նաև հիվանդների ընդհանուր վիճակի, ուղեկցող հիվանդությունների և ռիսկային գործոնների ազդեցությունը բուժման արդյունքների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետվիրահատական բարդությունների կանխարգելմանը, բուժման որակի բարելավմանը և հիվանդների կյանքի որակի վերականգնմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է վիրաբույժների, գաստրոէնտերոլոգների, կլինիկական բժիշկների, բժշկական հետազոտողների և առողջապահության ոլորտի մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են մարսողական համակարգի անհետաձգելի վիրաբուժության և ժամանակակից բուժական մոտեցումների հարցերով։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կարտոֆիլի ռիզոսֆերայի և ռիզոպլանի միկրոմիջավայրերում տարածված ախտածին միկրոմիցետների և միկոէկզոտրոֆների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են հողային սնկերի տեսակային կազմը, դրանց տարածման առանձնահատկությունները, բույս-միկրոօրգանիզմ փոխազդեցությունները և կարտոֆիլի առողջական վիճակի վրա դրանց ազդեցությունը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հիվանդածին սնկերի կենսաբանական հատկությունները, բույսերի վարակման մեխանիզմները, էկոլոգիական պայմանների դերը միկրոֆլորայի ձևավորման գործում, ինչպես նաև օգտակար և վնասակար միկրոօրգանիզմների հարաբերակցությունը արմատամերձ գոտում։ Քննարկվում են կարտոֆիլի հիվանդությունների կանխարգելման, ֆիտոսանիտարական վերահսկողության, կենսաբանական պաշտպանության միջոցների կիրառման և բերքատվության պահպանման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի գյուղատնտեսական մանրէաբանության, բուսապաշտպանության և ագրոէկոլոգիայի ոլորտներում՝ նպաստելով կարտոֆիլի մշակության արդյունավետության բարձրացմանն ու հիվանդությունների դեմ պայքարի գիտական հիմքերի զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել բուսաբանների, մանրէաբանների, ագրոնոմների, ֆիտոպաթոլոգների և գյուղատնտեսական հետազոտողների համար։