Պետական կառավարման բարելավման հիմնախնդիրներն արտադրական ենթակառուցվածքային ճյուղերում (ՀՀ էներգետիկայի օրինակով)

Ֆինանսներ

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ֆինանսական միջնորդության ոլորտում առկա կառավարչական խնդիրների, գործընթացների արդյունավետության և զարգացման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է ֆինանսական համակարգի մասնակիցների՝ բանկերի, վարկային կազմակերպությունների, ապահովագրական ընկերությունների և այլ ֆինանսական կառույցների գործունեության առանձնահատկությունները՝ դիտարկելով դրանց դերը տնտեսության կայուն զարգացման ապահովման գործում։ Գրքում ուսումնասիրվում են ֆինանսական ռեսուրսների ներգրավման և բաշխման մեխանիզմները, ֆինանսական միջնորդների կողմից իրականացվող գործառույթները, կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները և ոլորտում առկա մարտահրավերները։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև ֆինանսական շուկայի զարգացման վրա ազդող տնտեսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ գործոններին, ներկայացնում է միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները և առաջարկում է մոտեցումներ ֆինանսական միջնորդության գործընթացների կատարելագործման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, ֆինանսների և կառավարման ոլորտների ուսանողների, հետազոտողների, մասնագետների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի ֆինանսական համակարգի կառուցվածքով, զարգացման միտումներով և կառավարման հիմնախնդիրներով։

Լրագրություն

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 2010 թվականի ընթացքում տեղի ունեցած կարևոր հասարակական, քաղաքական, մշակութային և այլ իրադարձությունների վերաբերյալ զանգվածային լրատվամիջոցների արձագանքների համադրությունն ու վերլուծությունը։ Նյութերի միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի տեղեկատվական օրակարգի, հասարակական հետաքրքրությունների և մեդիա դաշտում տարբեր իրադարձությունների լուսաբանման առանձնահատկությունների մասին։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ մեկտեղում է տարբեր լրատվամիջոցների արձագանքները՝ հնարավորություն տալով հետևելու նույն իրադարձությունների ներկայացման տարբեր ձևերին, շեշտադրումներին և մեկնաբանություններին։ Նյութերում կարող են արտացոլվել քաղաքական գործընթացները, պետական կառավարման և հասարակական կյանքի զարգացումները, սոցիալ-տնտեսական խնդիրները, մշակութային իրադարձությունները և հանրային նշանակություն ունեցող այլ թեմաներ։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում լրատվամիջոցների տեղեկատվական և գնահատողական մոտեցումների ուսումնասիրությունը, քանի որ մամուլի արձագանքները ոչ միայն փոխանցում են փաստական տեղեկատվություն, այլև ձևավորում են իրադարձությունների հասարակական ընկալումը։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել տվյալ ժամանակաշրջանի մեդիա օրակարգի, լրագրողական աշխատանքի, հասարակական կարծիքի ձևավորման և տեղեկատվական քաղաքականության առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս հետազոտողին համեմատել տարբեր լրատվամիջոցների դիրքորոշումները, բացահայտել թեմաների ընտրության և մատուցման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրել հասարակական նշանակություն ունեցող իրադարձությունների շուրջ ձևավորված տեղեկատվական դիսկուրսը։ Որպես ժամանակաշրջանի մամուլի արձագանքների ամբողջություն՝ նյութը կարող է արժեքավոր լինել լրագրության և զանգվածային հաղորդակցության պատմության, հասարակական-քաղաքական գործընթացների, ժամանակակից պատմության և մեդիա ուսումնասիրությունների համար։ Այն նաև կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր՝ 2010 թվականի հասարակական տրամադրությունների, տեղեկատվական միջավայրի և հանրային օրակարգի վերականգնման ու վերլուծության համար։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի 1960–1980-ական թվականների ռուսական գեղարվեստական արձակում Հայաստանի թեմայի արտացոլման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով երկրի պատմության, մշակույթի, բնաշխարհի, հասարակական կյանքի և ազգային ինքնության գրական ներկայացմանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն արձակ ստեղծագործություններն են, որոնցում հայկական իրականությունը հանդես է գալիս որպես սյուժեի միջավայր, կերպարների կենսաշխարհի բաղադրիչ, պատմական հիշողության տարածք կամ հեղինակային գեղարվեստական ընկալման առարկա։ Ուսումնասիրվում է, թե ռուսագիր հեղինակները ինչպիսի պատկերային և լեզվաոճական միջոցներով են ներկայացրել Հայաստանը, ինչպես են մեկնաբանել հայկական մշակութային միջավայրը և ինչ դեր է այդ թեման կատարել ստեղծագործությունների գաղափարական ու գեղարվեստական կառուցվածքում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է Հայաստանի գրական կերպարի ձևավորման վրա։ Գեղարվեստական արձակում երկիրը կարող է ներկայանալ իր բնաշխարհով, քաղաքային և գյուղական միջավայրով, պատմական հուշարձաններով, կենցաղով, մարդկանց փոխհարաբերություններով, ազգային ավանդույթներով և մշակութային հիշողությամբ։ Այս տարրերը ստեղծագործության մեջ հանդես են գալիս ոչ միայն որպես նկարագրական ֆոն, այլև կարող են մասնակցել կերպարների հոգեբանական աշխարհի, ստեղծագործության տրամադրության և գաղափարական բովանդակության ձևավորմանը։ Բնապատկերների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզել, թե ինչպես են լեռները, հովիտները, քաղաքները, գյուղերը և պատմամշակութային տարածքները վերածվում գեղարվեստական խորհրդանիշների և ինչպիսի զգացմունքային նշանակություն են ձեռք բերում հեղինակային պատումում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Երևանի գրական կերպարին։ Քաղաքային տարածքը կարող է ներկայացվել որպես ժամանակակից կյանքի, մշակութային հաղորդակցության և պատմական հիշողության հանդիպման վայր։ Քաղաքի ճարտարապետությունը, փողոցները, հասարակական ու մշակութային միջավայրը և առօրյա կյանքը հնարավորություն են տալիս հեղինակներին բացահայտել ժամանակաշրջանի սոցիալական փոփոխություններն ու մարդկանց կենսակերպը։ Միաժամանակ քաղաքային պատկերի միջոցով կարող է արտահայտվել հնի և նորի հարաբերակցությունը, երբ պատմական շերտերը համադրվում են արդիականացման գործընթացների հետ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հայկական գյուղի և ավանդական կենսակերպի ներկայացմանը։ Գյուղական միջավայրը գեղարվեստական արձակում կարող է կապվել աշխատանքի, ընտանիքի, սերունդների հարաբերությունների, հողի նկատմամբ վերաբերմունքի և ավանդույթների պահպանման թեմաների հետ։ Նման պատկերները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել, թե ռուսական արձակը ինչպես է ընկալել հայկական հասարակության առօրյա մշակույթը և ինչպիսի կերպարային միջոցներով է ներկայացրել ազգային առանձնահատկությունները։ Հետազոտության առանցքային ուղղություններից է հայ մարդու գեղարվեստական կերպարի վերլուծությունը։ Ուսումնասիրվում են տարբեր սոցիալական խմբերի և սերունդների ներկայացուցիչների կերպարները, նրանց բնավորությունը, արժեքային պատկերացումները, ընտանեկան ու հասարակական հարաբերությունները։ Կարևորվում է այն հարցը, թե հեղինակները որքանով են ստեղծում անհատականացված կերպարներ և ինչպես են դրանց միջոցով ներկայացնում ավելի լայն մշակութային ու սոցիալական միջավայրը։ Այս տեսանկյունից ուշադրություն է դարձվում կերպարների խոսքին, վարքագծին, հոգեբանական նկարագրությանը և նրանց հարաբերություններին այլ մշակութային միջավայրերի ներկայացուցիչների հետ։ Կարևոր թեմա է պատմական հիշողության դերը։ Հայաստանի մասին գեղարվեստական պատումներում ժամանակակից իրականությունը հաճախ կարող է ընկալվել անցյալի հետ շարունակական կապի մեջ։ Հնագույն և միջնադարյան մշակութային հուշարձանները, պատմական տեղանունները, ընտանեկան պատմությունները և սերունդների հիշողությունը կարող են ծառայել որպես տարբեր ժամանակաշրջանների միջև կապ ստեղծող գեղարվեստական միջոցներ։ Այսպիսի կառուցվածքում անցյալը չի սահմանափակվում պատմական տեղեկատվությամբ, այլ ներգրավվում է կերպարների ինքնագիտակցության և ստեղծագործության ընդհանուր իմաստային համակարգի մեջ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հայկական մշակութային ժառանգության ներկայացմանը։ Ճարտարապետական հուշարձանները, եկեղեցիները, վանքերը, ձեռագրական մշակույթը, երաժշտությունը, գրականությունը և ժողովրդական արվեստը կարող են դառնալ գեղարվեստական պատկերման կարևոր տարրեր։ Դրանց միջոցով ռուս հեղինակները հնարավորություն են ստանում ներկայացնելու հայկական մշակույթի պատմական խորությունը և տարբեր դարաշրջանների միջև պահպանվող շարունակականությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող է ուսումնասիրվել, թե մշակութային ժառանգությունը ստեղծագործություններում ինչ գործառույթ է կատարում՝ նկարագրակա՞ն, խորհրդանշակա՞ն, պատմակա՞ն, թե կերպարների աշխարհընկալումը բացահայտող։ Բնության պատկերը նույնպես դիտարկվում է որպես թեմայի կարևոր բաղադրիչ։ Հայկական բնաշխարհի նկարագրությունները կարող են ստեղծել ստեղծագործության տարածական միջավայրը և միաժամանակ արտահայտել հեղինակի վերաբերմունքը երկրի նկատմամբ։ Բնական պատկերները երբեմն կարող են համադրվել պատմական հիշողության կամ մարդու ներաշխարհի հետ՝ ձեռք բերելով խորհրդանշական նշանակություն։ Բնապատկերի լեզվաոճական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել գունային, ձայնային, տարածական և զգայական պատկերների համակարգը և որոշել դրանց դերը պատումի կառուցվածքում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է «սեփականի» և «օտարի» հարաբերակցության խնդիրը։ Մեկ այլ ազգային մշակույթի մասին գրող հեղինակը գործում է իր լեզվական ու մշակութային փորձի շրջանակում և միաժամանակ փորձում է ճանաչել այլ միջավայր։ Այդ պատճառով Հայաստանի գրական պատկերը կարող է կառուցվել արտաքին դիտարկման և ներքին մշակութային ընկալման փոխազդեցությամբ։ Ուսումնասիրվում է, թե հեղինակներն ինչպես են հաղթահարում մշակութային հեռավորությունը, ինչպես են մեկնաբանում իրենց համար նոր կամ առանձնահատուկ երևույթները և որքանով են կարողանում խուսափել ընդհանրացված պատկերացումներից։ Այս խնդիրը կարևոր է ազգային կերպարների և միջմշակութային հաղորդակցության գրական ուսումնասիրության համար։ Առանձին տեղ է զբաղեցնում հայ և ռուս ժողովուրդների մշակութային հարաբերությունների թեման։ Գրական ստեղծագործություններում տարբեր ազգային պատկանելություն ունեցող կերպարների հանդիպումները կարող են ներկայացնել փոխադարձ ճանաչման, բարեկամության, մասնագիտական համագործակցության կամ մշակութային հետաքրքրության տարբեր ձևեր։ Նման դրվագների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալ, թե տվյալ ժամանակաշրջանի արձակում ինչպիսի պատկերացումներ են ձևավորվել միջմշակութային հարաբերությունների վերաբերյալ և ինչպես է Հայաստանը ներառվել ռուսական գրական աշխարհընկալման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում 1960–1980-ական թվականների գրական միջավայրի առանձնահատկություններին։ Այդ ժամանակաշրջանի արձակում նկատելի էին մարդու ներաշխարհի, բարոյական ընտրության, պատմական հիշողության, առօրյա կյանքի և ազգային մշակույթների նկատմամբ հետաքրքրության տարբեր դրսևորումներ։ Հայաստանի թեմայի ուսումնասիրությունը այս լայն գրական գործընթացների համատեքստում հնարավորություն է տալիս պարզել, թե այն ինչպիսի տեղ է զբաղեցրել ժամանակաշրջանի ռուսական արձակում և ինչպես է փոխվել դրա գեղարվեստական մեկնաբանությունը տարբեր տասնամյակների ընթացքում։ Կարևորվում է հեղինակային դիրքորոշման վերլուծությունը։ Նույն մշակութային տարածքը տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններում կարող է ներկայացվել տարբեր կերպ՝ պայմանավորված նրանց կենսափորձով, ճանապարհորդություններով, անձնական կապերով, գեղագիտական սկզբունքներով և ընտրված ժանրով։ Հետևաբար համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել Հայաստանի վերաբերյալ տարբեր հեղինակային պատկերացումները և առանձնացնել կրկնվող թեմատիկ ու պատկերային կառուցվածքները։ Հետազոտության մեջ կարող են համադրվել վեպերը, վիպակները, պատմվածքները, գեղարվեստական ակնարկները և արձակի այլ ձևեր։ Ժանրային տարբերությունները նույնպես ազդում են թեմայի ներկայացման եղանակի վրա։ Ծավալուն վեպում հայկական միջավայրը կարող է դառնալ սյուժեի ամբողջական տարածք, մինչդեռ պատմվածքում կամ ակնարկում այն կարող է կենտրոնանալ մեկ դրվագի, կերպարի կամ մշակութային տպավորության շուրջ։ Ժանրային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պարզել, թե ինչպես է նույն թեման փոփոխվում ստեղծագործության կառուցվածքային պահանջներին համապատասխան։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում լեզվաոճական առանձնահատկություններին։ Հայաստանի և հայկական իրականության ներկայացման ժամանակ ռուսերեն արձակում կարող են օգտագործվել հայկական տեղանուններ, անձնանուններ, մշակութային հասկացություններ և առանձին ազգային իրողություններ արտահայտող բառեր։ Դրանց ներգրավումը ռուսերեն գեղարվեստական տեքստ կարող է կատարել ոչ միայն տեղեկատվական, այլև ոճական ու մշակութային գործառույթ։ Ուսումնասիրվում է, թե այդ լեզվական միավորները ինչպես են բացատրվում կամ մեկնաբանվում համատեքստում և ինչ դեր ունեն ազգային միջավայրի գեղարվեստական հավաստիության ձևավորման գործում։ Կարևոր խնդիր է նաև կերպավորման միջոցների ուսումնասիրությունը։ Փոխաբերությունները, համեմատությունները, խորհրդանիշները, բնապատկերային նկարագրությունները, դիմանկարները և հեղինակային մեկնաբանությունները միասին ձևավորում են Հայաստանի գեղարվեստական պատկերը։ Դրանց համակարգային ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ոչ միայն այն, թե ինչ է պատմվում երկրի մասին, այլև այն, թե ինչպես է ստեղծվում այդ պատկերը գրական լեզվի միջոցով։ Այս տարբերակումը կարևոր է թեմատիկ ուսումնասիրությունը զուտ բովանդակային նկարագրությունից գրականագիտական վերլուծության վերածելու համար։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են լինել պատմագրական, համեմատական-տիպաբանական, թեմատիկ, պատկերաբանական և լեզվաոճական վերլուծության մեթոդները։ Առանձին ստեղծագործությունների մանրամասն քննությունը կարող է համադրվել ժամանակաշրջանի ընդհանուր գրական գործընթացների ուսումնասիրության հետ։ Սա հնարավորություն է տալիս բացահայտել ինչպես անհատական հեղինակային առանձնահատկությունները, այնպես էլ մի շարք ստեղծագործություններում հանդիպող ընդհանուր միտումները։ Կարևոր է նաև գրական տեքստերի համադրումը պատմամշակութային համատեքստի հետ՝ առանց գեղարվեստական ստեղծագործությունը փաստագրական աղբյուրի հետ նույնացնելու։ Գեղարվեստական արձակը ներկայացնում է ոչ թե իրականության ուղղակի պատճենը, այլ հեղինակային ընտրությամբ, պատկերային համակարգով և ժանրային պայմանականություններով ձևավորված աշխարհ։ Այդ պատճառով ուսումնասիրության կարևոր խնդիր է տարբերակել պատմական կամ մշակութային իրողությունը դրա գրական վերաիմաստավորումից։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ Հայաստանի թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս միաժամանակ դիտարկել ռուսական արձակի թեմատիկ զարգացումը, ազգային կերպարի ստեղծման սկզբունքները և հայ-ռուսական գրական ու մշակութային փոխառնչությունները։ Նման ուսումնասիրությունը կարող է լրացնել XX դարի ռուս գրականության պատմության վերաբերյալ պատկերացումները և ցույց տալ, թե ինչպես է մեկ ազգային մշակույթ ներկայացվել մեկ այլ լեզվով ստեղծված գեղարվեստական գրականության մեջ։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել Հայաստանի գրական կերպարի փոփոխությունները և առանձնացնել այն թեմաները, պատկերներն ու խորհրդանիշները, որոնք առավել կայուն տեղ են զբաղեցրել ռուսագիր հեղինակների ստեղծագործություններում։ Ընդհանուր առմամբ նյութը ներկայացնում է Հայաստանի պատմամշակութային և ազգային կերպարի բազմակողմ գրականագիտական ուսումնասիրություն՝ ռուսական գեղարվեստական արձակի երեք տասնամյակների նյութի հիման վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել ռուս գրականության, համեմատական գրականագիտության, հայ-ռուսական գրական կապերի, մշակութային փոխազդեցությունների և ազգային կերպարների գրական ներկայացման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության վճարային հաշվեկշռի ձևավորման, պետական կարգավորման և արտաքին տնտեսական հավասարակշռության ապահովման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում երկրի արտաքին տնտեսական գործառնությունների համակարգն է՝ ապրանքների և ծառայությունների միջազգային առևտուրը, եկամուտների ու տրանսֆերտների շարժը, կապիտալի և ֆինանսական միջոցների հոսքերը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը մակրոտնտեսական կայունության վրա։ Վճարային հաշվեկշիռը դիտարկվում է որպես երկրի և արտաքին աշխարհի միջև տնտեսական հարաբերությունների կարևոր համախմբված ցուցանիշ, որի կառուցվածքային փոփոխությունները հնարավորություն են տալիս գնահատելու արտաքին հատվածում ձևավորվող հիմնական միտումները և հնարավոր անհավասարակշռությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել ընթացիկ հաշվի, կապիտալի և ֆինանսական հաշիվների հիմնական բաղադրիչները, դրանց փոխկապակցվածությունը և արտաքին ֆինանսավորման աղբյուրների նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել արտաքին առևտրի կառուցվածքին, արտահանման և ներմուծման հարաբերակցությանը, մասնավոր փոխանցումներին, օտարերկրյա ներդրումներին և արտաքին ֆինանսական հոսքերին՝ որպես վճարային հաշվեկշռի վիճակի վրա ազդող գործոնների։ Պետական կարգավորման տեսանկյունից ուսումնասիրվում են դրամավարկային, արժութային, հարկաբյուջետային և արտաքին տնտեսական քաղաքականության գործիքների փոխազդեցությունները։ Կարևոր խնդիր է գնահատել, թե պետական տնտեսական քաղաքականությունը որքանով կարող է նպաստել արտաքին անհավասարակշռությունների սահմանափակմանը՝ առանց տնտեսական ակտիվության և երկարաժամկետ զարգացման հնարավորությունների անհարկի սահմանափակման։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ազգային արժույթի փոխարժեքի, միջազգային պահուստների, արտաքին պարտքի և կապիտալի շարժի փոխկապակցվածությանը՝ դիտարկելով դրանց նշանակությունը արտաքին ֆինանսական կայունության համար։ Առանձին ուղղություն է վճարային հաշվեկշռի ցուցանիշների կանխատեսումը և հնարավոր ռիսկերի գնահատումը, ինչը կարևոր է մակրոտնտեսական քաղաքականության որոշումների հիմնավորման համար։ Հայաստանի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը կարող է համադրվել միջազգային փորձի հետ՝ բացահայտելու փոքր և բաց տնտեսություններում արտաքին հատվածի կարգավորման կիրառվող մոտեցումները և դրանց հնարավոր կիրառելիությունը ազգային պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջազգային տնտեսագիտության, մակրոտնտեսական կարգավորման, արժութային քաղաքականության և արտաքին տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել վճարային հաշվեկշռի անհավասարակշռությունների պատճառները և դրանց կարգավորմանն ուղղված տնտեսական քաղաքականության հնարավոր ուղղությունները։

Մշակույթ

Այս աշխատությունը նվիրված է Անիի կարասների դեկորատիվ հարդարանքի, գեղարվեստական առանձնահատկությունների և մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է միջնադարյան Անիում կիրառված խեցեգործական ավանդույթներին՝ վերլուծելով կարասների արտաքին ձևավորումը, զարդանախշային համակարգերը, կիրառված մոտիվները և դրանց խորհրդանշական բովանդակությունը։ Գրքում ուսումնասիրվում են բուսական, երկրաչափական և երբեմն նաև պատկերային տարրերի կիրառման առանձնահատկությունները, դրանց կապը ժամանակաշրջանի գեղարվեստական ճաշակի, արհեստագործական հմտությունների և տարածաշրջանային մշակութային ազդեցությունների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կարասների արտադրության տեխնոլոգիական կողմերին, օգտագործված նյութերին և հարդարման մեթոդներին, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնել Անիի խեցեգործական արվեստի զարգացման մակարդակը։ Աշխատությունը նաև լուսաբանում է կարասների գործնական և կենցաղային նշանակությունը՝ դրանք դիտարկելով ոչ միայն որպես տնտեսական օգտագործման առարկաներ, այլև որպես գեղարվեստական մշակույթի արժեքավոր վկայություններ։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է միջնադարյան հայկական կիրառական արվեստի, հնագիտության և նյութական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և հետաքրքրված ընթերցողների համար։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի բարբառների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հայոց լեզվի տարածքային տարբերակների ձևավորման, զարգացման և առանձնահատկությունների վերաբերյալ լեզվաբանական դիտարկումներ։ Հետազոտության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում բարբառների հնչյունական, բառային, քերականական և շարահյուսական առանձնահատկություններին, դրանց փոխհարաբերություններին գրական հայերենի և միմյանց միջև։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայերենի բարբառային բազմազանության, տարբեր տարածաշրջաններում լեզվական առանձնահատկությունների ձևավորման և դրանց պահպանման պայմանների մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի բարբառների պատմական զարգացման ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց լեզվական կառուցվածքում հաճախ պահպանվում են հայերենի ավելի վաղ փուլերին վերաբերող արժեքավոր տվյալներ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև բարբառների տարածման աշխարհագրությանը, դրանց կրողների խոսքային առանձնահատկություններին և լեզվական փոփոխությունների վրա սոցիալական ու մշակութային գործոնների ազդեցությանը։ Բարբառային նյութի ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն հայոց լեզվի ներքին կառուցվածքն ու պատմությունը հասկանալու, այլև հայկական տարբեր համայնքների մշակութային ժառանգությունը, բանավոր ավանդույթներն ու լեզվական ինքնատիպությունը պահպանելու տեսանկյունից։ Հետազոտությունը հատկապես հետաքրքրական է հայերենագիտությամբ, բարբառագիտությամբ, պատմական լեզվաբանությամբ և հայկական լեզվամշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար։