Փոքր և միջին բիզնեսի դերը արտահանման ծավալների մեծացման գործում (ՀՀ օրինակով)

Քիմիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ացետիլենային սպիրտների և 1,4-դիոլների հիդրոալյումինացում-հալոգենացման ռեակցիաների ուսումնասիրությանը և դրանց հիման վրա օրգանական միացությունների ստացման հնարավորություններին։ Աշխատանքի կենտրոնում գտնվում են այն քիմիական փոխարկումները, որոնց ընթացքում ալկինային և դիոլային կառուցվածք ունեցող միացությունները ենթարկվում են ալյումինի մասնակցությամբ հիդրոալյումինացման և հետագա հալոգենացման գործընթացների։ Այս տեսակի ռեակցիաները կարևոր նշանակություն ունեն օրգանական սինթեզում, քանի որ թույլ են տալիս սկզբնական նյութերի կառուցվածքը նպատակային կերպով փոփոխել և ստանալ նոր ֆունկցիոնալ խմբեր պարունակող միացություններ։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում ռեակցիաների ընթացքի օրինաչափություններին, օգտագործվող ռեագենտների բնույթին, պայմանների ազդեցությանը, հնարավոր միջանկյալ միացություններին և վերջնական արգասիքների կառուցվածքային առանձնահատկություններին։ Ացետիլենային սպիրտների հետ կապված փոխարկումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են ալկինային կապի և հիդրօքսիլ խմբի փոխադարձ ազդեցությունները դրսևորվում քիմիական ռեակցիաների ժամանակ, մինչդեռ 1,4-դիոլների մասնակցությամբ գործընթացները հնարավորություն են տալիս դիտարկել հարակից ֆունկցիոնալ խմբերի վերափոխման և նոր կապերի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը նաև արժեքավոր է ռեակցիաների ընտրողականության տեսանկյունից, քանի որ նման համակարգերում կարևոր է կանխատեսել, թե որ դիրքերում և ինչ հաջորդականությամբ են տեղի ունենում քիմիական փոխակերպումները։ Ստացված նյութերի կառուցվածքի, հատկությունների և առաջացման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նոր սինթետիկ մեթոդների մշակմանը և հայտնի մեթոդների կատարելագործմանը։ Աշխատությունը հատկապես հետաքրքիր է օրգանական քիմիայի, սինթետիկ քիմիայի և օրգանական միացությունների փոխակերպումների մեխանիզմների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, այն ներկայացնում է ացետիլենային սպիրտների և 1,4-դիոլների քիմիական վարքի նպատակային ուսումնասիրություն՝ շեշտադրելով հիդրոալյումինացման և հալոգենացման համակցված գործընթացների տեսական ու գործնական նշանակությունը։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է լեռնային երկրահամակարգերի լանդշաֆտա-էկոլոգիական գնահատմանը՝ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառմամբ, ՀՀ Սյունիքի մարզի տարածքի օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել լեռնային տարածքների բնական բաղադրիչների փոխկապակցվածությունը, գնահատել դրանց էկոլոգիական վիճակը և տարածականորեն առանձնացնել տարբեր աստիճանի բնական ու մարդածին ծանրաբեռնվածություն ունեցող հատվածները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են Սյունիքի մարզի ռելիեֆը, երկրաբանական կառուցվածքը, կլիմայական պայմանները, ջրային ռեսուրսները, հողային և բուսական ծածկույթը, ինչպես նաև լանդշաֆտների տարածքային կառուցվածքն ու բնական դինամիկան։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու տնտեսական գործունեության ազդեցությանը լեռնային երկրահամակարգերի վրա՝ հաշվի առնելով արդյունաբերությունը, հանքարդյունաբերությունը, գյուղատնտեսությունը, բնակավայրերի ընդարձակումը, ճանապարհաշինությունը և բնական ռեսուրսների օգտագործումը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչը աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառումն է, որի միջոցով տարբեր աղբյուրներից ստացված տարածական տվյալները կարող են համադրվել, վերլուծվել և քարտեզագրվել։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ստեղծել թեմատիկ քարտեզներ, գնահատել բնական բաղադրիչների տարածական փոփոխությունները, բացահայտել էկոլոգիական խնդիրների օջախները և ուսումնասիրել դրանց փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել հեռահար զոնդավորման տվյալներ, թվային քարտեզագրում, տարածական վերլուծություն, գոտիավորում և տարբեր բնապահպանական ցուցանիշների համադրում։ Առանձին նշանակություն է տրվում լանդշաֆտների կայունության, խոցելիության և էկոլոգիական ներուժի գնահատմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել պահպանության, վերականգնման կամ տնտեսական օգտագործման տարբեր ռեժիմների կարիք ունեցող տարածքները։ Սյունիքի մարզի ընտրությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ տարածաշրջանն առանձնանում է բարդ լեռնային ռելիեֆով, հարուստ բնական ռեսուրսներով, կենսաբազմազանությամբ և միաժամանակ զգալի մարդածին ազդեցություններով։ Աշխատությունը կարող է նպաստել տարածքի էկոլոգիական խնդիրների տարածական գնահատմանը և բնական ռեսուրսների առավել ռացիոնալ կառավարմանն ուղղված որոշումների գիտական հիմնավորմանը։ Հետազոտության գործնական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի միջոցով ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել տարածքային պլանավորման, բնապահպանական մոնիթորինգի, բնական ռեսուրսների կառավարման, ռիսկերի գնահատման և կայուն զարգացման ծրագրերի մշակման ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել աշխարհագրագետներին, բնապահպաններին, լանդշաֆտագետներին, քարտեզագրության և ԳՏՀ մասնագետներին, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև Սյունիքի բնական միջավայրի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Այլ առարկաներ

Այս տեղեկատու հրատարակությունը ներկայացնում է հայկական ԽՍՀ գրադարանների կենտրոնացված համակարգերի գրքափոխանակության ֆոնդերում առկա գրականության համահավաք ցանկը՝ ընդգրկելով «Ե-Լ» տառերով սկսվող հեղինակներին, վերնագրերին կամ մատենագիտական միավորներին համապատասխան նյութերը։ Հրատարակության նպատակն է աջակցել գրադարանների միջև գրականության արդյունավետ փոխանակմանը, գրքային ֆոնդերի առավել նպատակային օգտագործմանը և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարմանը։ Գրքում համակարգված ձևով ներկայացված են մատենագիտական գրառումներ, որոնք հեշտացնում են անհրաժեշտ հրատարակությունների որոնումը, ընտրությունն ու գրադարանային համագործակցության կազմակերպումը։ Այս ցանկը կարևոր գործիք է գրադարանավարների, մատենագետների, տեղեկատվական ծառայությունների մասնագետների և գիտահետազոտողների համար՝ նպաստելով գրքային ռեսուրսների մատչելիության բարձրացմանը և միասնական գրադարանային ցանցի արդյունավետ գործունեությանը։ Միաժամանակ այն արժեքավոր աղբյուր է բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանային ֆոնդերի կազմով և մատենագիտական տեղեկատվության կազմակերպմամբ։

Մաթեմատիկա

Հավանականությունների տեսություն-ը բարձրագույն մաթեմատիկայի հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է պատահական երևույթների մաթեմատիկական նկարագրության հիմունքները, հավանականության տեսության աքսիոմատիկ կառուցվածքը և հիմնական կիրառական մեթոդները, աշխատությունում բացատրվում են պատահական իրադարձությունների հասկացությունը, պայմանական հավանականությունը, անկախությունը, պատահական փոփոխականները և դրանց բաշխումները, ինչպես նաև հիմնական բնութագրիչները՝ մաթեմատիկական սպասում, դիսպերսիա և բարձր կարգի մոմենտներ, միաժամանակ քննարկվում են հավանականությունների սահմանային թեորեմները՝ մեծ թվերի օրենքը և կենտրոնական սահմանային թեորեմը, որոնք կարևոր դեր ունեն վիճակագրության և կիրառական մաթեմատիկայի մեջ, աշխատությունը նաև ներկայացնում է օրինակներ և խնդիրներ, որոնք կապում են տեսական գաղափարները իրական աշխարհի երևույթների հետ՝ ֆիզիկայից, տնտեսագիտությունից և ինժեներական գիտություններից, նպատակ ունենալով զարգացնել պատահական գործընթացների վերլուծական և մոդելավորման կարողությունները։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է նորաստեղծությունների՝ նորարարական լուծումների, տեխնոլոգիաների, արտադրանքի և կազմակերպական մոտեցումների ազդեցության ուսումնասիրությանը երկրի տնտեսության միջազգային մրցունակության վրա՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում է նորարարության դերը տնտեսական աճի, արտադրողականության բարձրացման, ձեռնարկությունների արդյունավետության, նոր շուկաների ձևավորման և միջազգային տնտեսական դիրքերի ամրապնդման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի նորարարական ներուժին, գիտելիքահեն տնտեսության զարգացման հնարավորություններին, տեխնոլոգիական ձեռնարկատիրությանը, մարդկային կապիտալին և գիտության ու բիզնեսի համագործակցությանը։ Աշխատանքում դիտարկվում են այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել նորարարական գաղափարների վերածմանը մրցունակ ապրանքների և ծառայությունների, ինչպես նաև ուսումնասիրվում են այդ գործընթացը սահմանափակող ֆինանսական, տեխնոլոգիական, ինստիտուցիոնալ և շուկայական խոչընդոտները։ Կարևորվում է նաև պետական քաղաքականության, ներդրումային միջավայրի, կրթական համակարգի և նորարարական ենթակառուցվածքների դերը՝ երկրի մրցունակության բարձրացման գործում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու Հայաստանի տնտեսության միջազգային մրցունակության վրա նորաստեղծությունների ազդեցության հիմնական ուղղությունները և բացահայտելու այն ոլորտներն ու մեխանիզմները, որոնց զարգացումը կարող է նպաստել արտահանման ընդլայնմանը, բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրության ձևավորմանը և միջազգային շուկաներում հայկական ընկերությունների դիրքերի ամրապնդմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ձեռնարկատերերին, նորարարության և տեխնոլոգիաների մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, ներդրողներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Այլ առարկաներ

Ամարանտ աշխատությունը գիտական-ուսումնական բնույթի մասնագիտական ձեռնարկ է, որը նվիրված է ամարանտի՝ որպես հեռանկարային գյուղատնտեսական մշակաբույսի կենսաբանական առանձնահատկությունների, մշակության տեխնոլոգիաների և արտադրական կիրառման հնարավորությունների համապարփակ ուսումնասիրությանը։ Հեղինակ Ց. Մ. Գալստյանը գրքում ներկայացնում է ամարանտի ծագումը, տեսակային բազմազանությունը, սննդային և կերային արժեքը՝ ընդգծելով դրա բարձր սպիտակուցային պարունակությունը, դիմացկունությունը անբարենպաստ կլիմայական պայմանների նկատմամբ և հարմարվողականությունը տարբեր հողատեսակներում։ Աշխատությունը մանրամասն անդրադառնում է մշակության տեխնոլոգիաներին՝ հողի պատրաստում, ցանք, խնամք, պարարտացում, ոռոգում և բերքահավաք, ինչպես նաև ցանքաշրջանառության մեջ ամարանտի դերին՝ որպես հողի բերրիությունը պահպանող և բարելավող մշակաբույս։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում սերմնաբուծության, սորտերի ընտրության և բերքատվության բարձրացման ագրոտեխնիկական միջոցառումների վրա, ինչպես նաև հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի մեթոդներին։ Ներկայացվում են նաև ամարանտի օգտագործման հնարավորությունները սննդի, կերարտադրության և արդյունաբերական վերամշակման ոլորտներում՝ ընդգծելով դրա տնտեսական և էկոլոգիական նշանակությունը ժամանակակից գյուղատնտեսությունում։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, սերմնաբույծների և բուսաբուծության ոլորտի մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են ուսումնասիրել և կիրառել նոր հեռանկարային մշակաբույսերի աճեցման տեխնոլոգիաները։