Политические интересы Исламской Республики Иран на Южном Кавказе

History

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Վանի արձանագրությունների ուսումնասիրությանը և դրանց պատմական նշանակության գնահատմանը Հին Առաջավոր Ասիայի պատմության վերականգնման գործում։ Ուսումնասիրության հիմքում Վանի ավազանում և հարակից տարածքներում հայտնաբերված սեպագիր արձանագրություններն են, որոնք կարևոր սկզբնաղբյուր են Ուրարտուի պետության քաղաքական, ռազմական, տնտեսական և մշակութային պատմության ուսումնասիրման համար։ Աշխատության շրջանակում կարող են քննության առնվել արձանագրությունների բովանդակությունը, լեզվական և գրային առանձնահատկությունները, դրանց ստեղծման ժամանակաշրջանը, տեղադրությունը և պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ հաղորդած տեղեկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ արձանագրությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել Ուրարտուի արքաների գործունեությունը, պետության տարածքային ընդլայնումը, ռազմական արշավանքները, ամրաշինական և ջրատեխնիկական աշխատանքները, տնտեսական կազմակերպվածությունը և տարբեր տարածքների նկատմամբ իշխանության հաստատման գործընթացները։ Արձանագրությունների համադրումը հնագիտական նյութերի և տարածաշրջանի այլ գրավոր աղբյուրների հետ հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Հին Առաջավոր Ասիայի քաղաքական ու մշակութային զարգացումների մասին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև սեպագիր նյութերի աղբյուրագիտական արժեքի գնահատումը, դրանց մեկնաբանության մեթոդների ուսումնասիրությունը և առանձին արձանագրությունների միջոցով պատմական ժամանակագրության ու աշխարհագրության ճշգրտումը։ Վանի արձանագրությունները հատկապես կարևոր են Հայկական լեռնաշխարհի հին պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ դրանցում պահպանված տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս բացահայտել տարածաշրջանի բնակավայրերի, քաղաքական միավորների և տնտեսական ու մշակութային գործընթացների վերաբերյալ բազմաթիվ տվյալներ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հնագետներին, ուրարտագետներին, արևելագետներին, սեպագրագետներին և Հին Առաջավոր Ասիայի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է հավատաքննության՝ ինկվիզիցիայի պատմական երևույթին՝ անդրադառնալով կրոնական հաստատությունների կողմից իրականացված քննության, դատավարության և վերահսկողության համակարգին։ Թեման հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու այն ժամանակաշրջանների հասարակական ու հոգևոր միջավայրը, երբ կրոնական համոզմունքները, եկեղեցական իշխանությունը և պետական կառավարման շահերը հաճախ սերտորեն փոխկապակցված էին։ Հավատաքննության պատմությունը բացահայտում է կրոնական անհամաձայնությունների, դավանաբանական վեճերի և այլախոհության նկատմամբ վերաբերմունքի բարդ կողմերը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող էին կրոնական գաղափարները վերածվել դատական ու վարչական վերահսկողության գործիքների։ Գրքի թեմատիկ շրջանակը կարևոր է նաև միջնադարյան և վաղ նոր ժամանակների եվրոպական պատմության, եկեղեցական կառույցների ազդեցության, իրավական ընթացակարգերի ու հասարակական մտածողության փոփոխությունների ուսումնասիրության համար։ Վերնագրում ընդգծված «գաղտնիք» հասկացությունը հրավիրում է ուշադրություն դարձնելու հավատաքննության ոչ հրապարակային կողմերին, քննության մեթոդներին և դրա շուրջ ձևավորված պատմական պատկերացումներին։ Երկրորդ հատորը շարունակում է թեմայի ներկայացումը՝ կազմելով ավելի ընդարձակ աշխատության մաս։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, կրոնագիտությամբ զբաղվողներին և եկեղեցու ու հասարակության պատմական փոխհարաբերություններով հետաքրքրված ընթերցողներին։

Political Science

Հրատարակության վերնագիրը մատնանշում է ազգային նշանակության որևէ հարցի վերաբերյալ ներկայացված առաջարկ կամ նախաձեռնություն՝ ուղղված հայ համայնքի հասարակական կյանքի կազմակերպմանն ու բարելավմանը։ 19-րդ դարի կեսերին հայ հասարակական միջավայրում ակտիվորեն քննարկվում էին ազգային ինքնակազմակերպման, համայնքային կառավարման, կրթության զարգացման, հասարակական հաստատությունների գործունեության և ազգային իրավունքների պաշտպանության խնդիրները։ Այդ ժամանակաշրջանի հրապարակախոսական գրականությունը կարևոր դեր ուներ հանրային կարծիքի ձևավորման, տարբեր մոտեցումների ներկայացման և համայնքի առջև ծառացած հարցերի քննարկման գործում։ Նման առաջարկությունները կարող էին արտահայտել ինչպես անհատական նախաձեռնություններ, այնպես էլ համայնքային կյանքի վերափոխմանն ուղղված գաղափարներ՝ ընդգծելով համախմբման, փոխադարձ պատասխանատվության և կազմակերպված գործունեության անհրաժեշտությունը։ Հրատարակությունը կարելի է դիտարկել Կոստանդնուպոլսի հայ հասարակական մտքի և ազգային հարցերի շուրջ ձևավորված բանավեճերի համատեքստում։ Այն արժեքավոր է 19-րդ դարի արևմտահայ հրապարակախոսության, ազգային ինքնագիտակցության զարգացման և համայնքային խնդիրների քննարկման մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Վերնագիրը, սակայն, ինքնին չի բացահայտում առաջարկության կոնկրետ բովանդակությունը, ուստի դրա նշանակությունը գնահատելիս կարևոր է պահպանել թեմատիկ այս շրջանակը՝ առանց որոշակի նախաձեռնություն վերագրելու։

Medicine

Ստոմատոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պարոդոնտիտի համալիր բուժման շրջանակում ատամների դեպուլպացիայի և ընտրողական հղկման կիրառման հարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պարոդոնտալ հյուսվածքների ախտահարման պայմաններում ատամների ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունները, ծամողական ծանրաբեռնվածության անհավասար բաշխումը և դրանց ազդեցությունը բուժման ընթացքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դեպուլպացիայի կիրառման ցուցումներին և դրա տեղին համալիր բուժական միջոցառումների համակարգում։ Վերլուծվում է ընտրողական հղկման նշանակությունը ատամների օկլյուզիոն հարաբերությունների կարգավորման, գերծանրաբեռնվածության նվազեցման և ծամողական ուժերի առավել հավասարակշռված բաշխման տեսանկյունից։ Քննարկվում են բուժման մեթոդների ընտրության կլինիկական չափանիշները, դրանց համակցումը պարոդոնտիտի պահպանողական, վիրաբուժական և օրթոպեդիկ բուժման այլ միջոցների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տարբեր միջամտությունների դերը ատամների ֆունկցիոնալ վիճակի պահպանման և պարոդոնտալ հյուսվածքների բուժման արդյունավետության բարձրացման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ստոմատոլոգների, պարոդոնտոլոգների և օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիայի ոլորտի մասնագետների համար։

Pedagogy

Կրոնափիլիսոփայական, բարոյագիտական և մանկավարժական բովանդակություն ունեցող աշխատություն է, որը նվիրված է մարդու համակողմանի կրթության և դաստիարակության հիմնարար խնդիրներին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով կրոնական գիտակցության, մտավոր զարգացման և բարոյական կատարելագործման փոխկապակցվածությանը։ Ստեղծագործության գաղափարական առանցքում այն համոզումն է, որ մարդու իրական կրթվածությունը չի սահմանափակվում միայն գիտելիքների ձեռքբերմամբ կամ մտավոր կարողությունների զարգացմամբ, այլ ենթադրում է նաև հոգևոր հասունություն, բարոյական սկզբունքների գիտակցում և հասարակական պատասխանատվության ձևավորում։ Այս տեսանկյունից մարդու կրթությունը դիտարկվում է որպես ամբողջական գործընթաց, որի երեք հիմնական բաղադրիչները՝ կրոնական, մտավոր և բարոյական դաստիարակությունը, փոխլրացնում և ամրապնդում են միմյանց։ Կրոնական կրթության խնդիրը ներկայացվում է մարդու հոգևոր կյանքի, հավատքի, խղճի և բարոյական կողմնորոշումների ձևավորման համատեքստում։ Այն կարևոր է ոչ միայն կրոնական գիտելիքների փոխանցման, այլև մարդու ներքին աշխարհի կարգավորման, կյանքի իմաստի գիտակցման և բարձրագույն արժեքների նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի զարգացման համար։ Մտավոր կրթությունը ենթադրում է գիտելիքի ձեռքբերում, բանականության զարգացում, դատողության կարողության կատարելագործում և իրականության գիտակցված ընկալում։ Այս մոտեցման շրջանակում կրթությունը հանդես է գալիս որպես անհատի ինքնուրույն մտածողության, աշխարհայացքի ընդլայնման և հասարակական առաջընթացին մասնակցելու կարևոր պայման։ Բարոյական կրթությունը, իր հերթին, ուղղված է մարդու բնավորության ձևավորմանը, առաքինությունների զարգացմանը, ազնվության, արդարության, պարտքի գիտակցության, չափավորության և մերձավորի նկատմամբ հարգանքի ամրապնդմանը։ Աշխատության ընդհանուր գաղափարական ուղղվածությունը թույլ է տալիս այն դիտարկել որպես մարդու անհատական կատարելագործման և հասարակության բարոյական առողջացման միջև կապը բացահայտող մտավոր երկ։ Այստեղ կրթությունը ստանում է ոչ միայն անձնական, այլև հասարակական նշանակություն, քանի որ գիտակից, բարոյապես հասուն և հոգևոր արժեքներով առաջնորդվող անհատը դիտարկվում է որպես ընտանիքի, համայնքի և ամբողջ հասարակության զարգացման կարևորագույն նախապայման։ Գրական և հռետորական առումով երկը պատկանում է ուսուցողական-խրատական ճառախոսության ավանդույթին, որտեղ գաղափարների ներկայացումը միտված է ընթերցողի համոզմունքների ձևավորմանը, ինքնաքննության խթանմանը և գործնական բարոյական հետևությունների հանգելուն։ Նման երկերին բնորոշ են տրամաբանական դատողությունները, գաղափարների հաջորդական զարգացումը, դաստիարակչական շեշտադրումները և համոզիչ խոսքի միջոցով հասարակական գիտակցության վրա ներգործելու ձգտումը։ Ստեղծագործությունը կարևոր տեղ ունի XIX դարի հայ լուսավորական մտքի ուսումնասիրության համատեքստում, երբ կրթության, գիտության, կրոնի և բարոյական դաստիարակության հարցերը դարձել էին հայ հասարակական ու մտավոր կյանքի առաջնային խնդիրներից։ Այդ ժամանակաշրջանում հայ մտավորականությունը մեծապես կարևորում էր կրթության տարածումը, հասարակության լուսավորումը, անհատի աշխարհայացքի վերափոխումը և ավանդական արժեքների ու նոր մտավոր գաղափարների համադրումը։ Կոստանդնուպոլսի հայ մշակութային միջավայրը, որտեղ ձևավորվում և զարգանում էին կրթական ու հասարակական նոր նախաձեռնություններ, առանձնահատուկ դեր ուներ այդ գործընթացներում։ Այս հրատարակությունը կարևոր է նաև հայ աշխարհիկ և կրոնական մանկավարժական մտքի փոխհարաբերությունների, բարոյագիտական պատկերացումների և հասարակական կրթության գաղափարների պատմական զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու այն հարցադրումներին, թե ինչպիսի մարդ պետք է ձևավորի կրթությունը, ինչ դեր ունեն հավատքն ու բանականությունը անհատի կյանքում, ինչպես է բարոյական դաստիարակությունն ազդում հասարակական հարաբերությունների վրա, և ինչպիսի արժեքների վրա պետք է կառուցվի լուսավորված ու պատասխանատու հասարակությունը։ Աշխատության ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է բարձրացվող հարցերի համամարդկային բնույթով և դրանց արդիականությամբ նաև ժամանակակից հասարակության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ փիլիսոփայական, կրոնական, մանկավարժական և հասարակագիտական մտքի պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև կրթության, բարոյագիտության, հոգևոր դաստիարակության և մարդու համակողմանի զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Economics

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական մրցակցության զարգացման, մրցակցային միջավայրի բարելավման և հակամենաշնորհային քաղաքականության կատարելագործման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են շուկայական տնտեսության պայմաններում ազատ և արդար մրցակցության ձևավորման սկզբունքները, մրցակցության սահմանափակման հիմնական պատճառները, գերիշխող դիրքի չարաշահման, հակամրցակցային համաձայնությունների և շուկաների կենտրոնացման ազդեցությունը տնտեսության արդյունավետության վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է Հայաստանի մրցակցային քաղաքականության օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, գնահատում հակամենաշնորհային կարգավորման գործող մեխանիզմների արդյունավետությունը և անդրադառնում պետական կառավարման մարմինների դերին մրցակցային միջավայրի պահպանման գործում։ Գրքում ուսումնասիրվում է նաև միջազգային փորձը, համեմատվում են տարբեր երկրների հակամենաշնորհային քաղաքականության մոտեցումները և ներկայացվում են առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել մրցակցության խթանմանը, շուկաների թափանցիկության բարձրացմանը, գործարար միջավայրի զարգացմանը և տնտեսության կայուն աճին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, իրավաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և տնտեսական քաղաքականության մշակմամբ զբաղվող բոլոր հետաքրքրված ընթերցողների համար։