Позвоночные животные древней и средневековой Армении / Հնադարյան և միջնադարյան Հայաստանի ողնաշարավոր կենդանիները

Մանկական

«Խոսող այբուբեն փոքրիկների համար» (Սմբատ Գյուրջյան) հիանալի գրք է մանկական կրթության և լեզվի զարգացման համար։ Գիրքը նախատեսված է փոքրիկ երեխաների համար, ովքեր սկսում են ճանաչել տառերը և խոսել առաջին բառերը։ Այն ներկայացնում է այբուբենը զվարճալի և պարզ ձևով՝ օգնելով երեխաներին արագ запомнить տառերը։ Գիրքը նաև խոսող է՝ այսինքն ունի ձայնային հնարավորություն կամ ուղեցույց, որը երեխաներին ավելի հեշտ է ներգրավել։ Սմբատ Գյուրջյանի մոտեցումը հստակ է և մանկական հոգեբանությանը համապատասխան՝ ձայնային խաղերով ու կրկնություններով։ Այբուբենը ներկայացվում է գեղեցիկ պատկերներով, որոնք օգնում են հիշողության մեջ ամրապնդել տառերի ձևերը։ Գիրքը նաև զարգացնում է լսողական հմտությունները՝ քանի որ երեխան լսում է ձայնը և կրկնում բառերը։ «Խոսող գիրքը» հարմար է տան համար, մանկապարտեզի կամ նախակրթարանի ուսուցման ընթացքում։ Այն օգնում է երեխաներին վստահությամբ մոտենալ կարդալու և խոսելու սկզբունքներին։ Գիրքը նաև հաճելի է ծնողների համար, քանի որ կարող են միասին խաղալ և սովորել երեխայի հետ։ Այս աշխատությունը նպաստում է լեզվական զարգացումին և վաղ տարիքից սիրել գրքերը։ Հրատարակիչ - Ջի Էս Էմ Ստուդիա Հրատ. տարեթիվ - 2011 ISBN - 978-9939-9048-5-6

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Ատրպատականի հին լեզվական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ազարի լեզվի ծագմանը, զարգացման փուլերին և պատմական նշանակությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են լեզվի հնչյունական, քերականական և բառապաշարային առանձնահատկությունները, նրա կապերը հին իրանական լեզուների հետ, ինչպես նաև տարածաշրջանի պատմական, մշակութային և էթնոլեզվական գործընթացների ազդեցությունը լեզվի ձևավորման վրա։ Վերլուծվում են գրավոր և բանավոր աղբյուրները, լեզվաբանական տվյալները, տեղանունները, բարբառային առանձնահատկությունները և դրանց դերը Ատրպատականի հին բնակչության լեզվական պատկերի վերականգնման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազարի լեզվի տեղին իրանական լեզուների համակարգում, նրա փոխհարաբերություններին հարակից լեզվական միջավայրերի հետ և պատմական փոփոխություններին, որոնք տեղի են ունեցել տարածաշրջանում տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հին Իրանի լեզուների, Ատրպատականի պատմության, տարածաշրջանի մշակութային ինքնության և լեզվական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, իրանագետների, պատմաբանների, հայագետների, արևելագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հին լեզուների, տարածաշրջանային լեզվական գործընթացների և Մերձավոր Արևելքի մշակութային պատմության հետազոտությամբ։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական թեմաներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որը նախատեսված է ընթերցողներին, ուսանողներին և մասնագետներին ապահովելու արդի տեխնիկական գրականության վերաբերյալ արագ և կառուցվածքային տեղեկատվությամբ։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ՝ մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, ավտոմատացում, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և հարակից կիրառական ոլորտներ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտություն և համակարգված ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել համապատասխան աղբյուրներ հետազոտական և ուսումնական նպատակներով, ինչպես նաև գնահատել դրանց արդիականությունն ու կիրառելիությունը։

Կենսաբանություն

Վարակիչ հիվանդություններ փոխանցողներ (կոչվում են նաև վեկտորներ) այն կենդանի օրգանիզմներն են, որոնք կարողանում են մեկ հյուրընկալողից մյուսին փոխանցել հիվանդություն առաջացնող մանրէներ՝ բակտերիաներ, վիրուսներ կամ մակաբույծներ։ Նկարագրություն Վեկտորները հիմնականում միջատներ կամ այլ փոքր կենդանիներ են, որոնք սնվում են արյունով կամ շփվում են մարդկանց և կենդանիների հետ։ Նրանք կարող են իրենց մարմնում կամ արտաքին մակերեսին կրել հարուցիչներ և փոխանցել դրանք կծելու կամ շփման միջոցով։ Օրինակներ՝ Մոծակներ – փոխանցում են մալարիա, դենգե, Զիկա վիրուս Տիզեր – փոխանցում են լայմի հիվանդություն Ճանճեր – կարող են տարածել աղիքային վարակներ Լվեր – փոխանցում են ժանտախտ Վարակիչ հիվանդությունների փոխանցումը վեկտորների միջոցով մեծ խնդիր է հատկապես այն շրջաններում, որտեղ կան հարմար կլիմայական պայմաններ դրանց բազմացման համար։

Այլ առարկաներ

Ագրոնոմիայի հիմունքներ աշխատությունը հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է ագրոնոմիայի սկզբունքների համակարգված ուսուցման և գյուղատնտեսական գիտելիքների ձևավորման համար՝ ընդգրկելով ինչպես տեսական հիմքերը, այնպես էլ դրանց գործնական կիրառությունները։ Հեղինակ Մ. Գյուլխասյանը ներկայացնում է ագրոնոմիայի հիմնական ուղղությունները՝ հողի մշակություն, բույսերի կենսաբանություն, սնուցում, աճի և զարգացման օրինաչափություններ, ինչպես նաև գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման սկզբունքները՝ ապահովելով ամբողջական պատկեր ոլորտի մասին։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են հողի կառուցվածքը, բերրիության ձևավորումը և պահպանման մեխանիզմները, օրգանական և հանքային պարարտանյութերի կիրառման գիտական հիմնավորումները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը մշակաբույսերի բերքատվության վրա։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև կլիմայական գործոնների դերին, ջերմաստիճանի, խոնավության և լուսավորության ազդեցությանը բույսերի աճի վրա՝ բացատրելով, թե ինչպես կարելի է օպտիմալացնել աճեցման պայմանները տարբեր տարածաշրջաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մշակաբույսերի ընտրությանը, ցանքաշրջանառության կազմակերպմանը և հողի մշակման տարբեր մեթոդներին, որոնք կարևոր դեր ունեն կայուն և արդյունավետ գյուղատնտեսության համար։ Գիրքը ներառում է նաև ժամանակակից ագրոտեխնոլոգիաների, ինտենսիվ և էկոլոգիապես կայուն երկրագործության մոտեցումների նկարագրություն՝ նպատակ ունենալով ձևավորել գիտելիքներ, որոնք կիրառելի են իրական արտադրական պայմաններում։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, մասնագետների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են ագրոնոմիայի ոլորտով և ցանկանում են խորացնել իրենց մասնագիտական կարողությունները։

Փիլիսոփայություն

Ճանաչողության փիլիսոփայական մոտեցումը վերաբերում է այն հարցերի համակարգին, որոնք ուսումնասիրում են մարդու իմացության բնույթը, աղբյուրները, հնարավորությունները և սահմանները։ Այս մոտեցման հիմնական առանձնահատկություններից է այն, որ այն փորձում է հասկանալ ոչ միայն այն, թե ինչ ենք մենք ճանաչում, այլ նաև՝ ինչպես և ինչ պայմաններում է հնարավոր ճանաչումը ընդհանրապես։ Փիլիսոփայական իմացաբանությունը տարբերում է ճանաչողության հիմնական աղբյուրները՝ զգայական փորձը և բանականությունը, որոնց հարաբերակցության շուրջ ձևավորվել են տարբեր ուղղություններ, օրինակ՝ էմպիրիզմը, որը առաջնային է համարում փորձը, և ռացիոնալիզմը, որը կարևորում է բանական մտածողությունը։ Ճանաչողության գործընթացը դիտարկվում է նաև որպես ակտիվ, ստեղծագործական գործողություն, որտեղ սուբյեկտը ոչ միայն արտացոլում է իրականությունը, այլ նաև որոշ չափով կառուցում է այն իր ընկալումների միջոցով։ Կարևոր առանձնահատկություն է նաև ճշմարտության խնդիրը՝ ինչն է համարվում ճշմարիտ գիտելիք և ինչ չափանիշներով է այն ստուգվում, ինչի շուրջ գոյություն ունեն տարբեր մոտեցումներ՝ համապատասխանության, համահունչության և պրագմատիկ ճշմարտության տեսությունները։ Ճանաչողության փիլիսոփայական մոտեցումը նաև ուսումնասիրում է գիտելիքի սահմանները՝ հարցադրելով, թե արդյոք մարդը կարող է ամբողջությամբ ճանաչել իրականությունը, թե նրա իմացությունը միշտ մնում է մասնակի և պայմանական։ Այս մոտեցումը մեծապես տարբերվում է մասնագիտական գիտություններից նրանով, որ այն ոչ միայն նկարագրում է ճանաչման մեխանիզմները, այլ նաև քննադատական կերպով վերլուծում է հենց գիտելիքի հիմքերը և վավերականությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ճանաչողության փիլիսոփայական մոտեցումը մարդու մտքի և իրականության փոխհարաբերության խորքային ուսումնասիրություն է, որը փորձում է բացահայտել գիտելիքի հնարավորության և սահմանների հիմնարար սկզբունքները։