Պարարվեստը որպես անձի գեղագիտական զարգացման միջոց և նրա ուսուցման մեթոդները

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Մկրտիչ Սարգսյանի արձակ ստեղծագործությունների լեզվական և ոճական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի արձակի գեղարվեստական լեզուն է՝ բառապաշարի, քերականական կառուցվածքների, շարահյուսական միջոցների, պատկերավորման եղանակների և արտահայտչական հնարների ամբողջությամբ։ Ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում են այն լեզվական սկզբունքները, որոնց շնորհիվ հեղինակը ձևավորում է իր անհատական գրական ոճը և ընթերցողին փոխանցում ստեղծագործությունների գաղափարական ու հուզական բովանդակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի ընտրությանը, ժողովրդախոսակցական և գրական լեզվի տարրերի փոխհարաբերությանը, բարբառային ու դարձվածաբանական միավորների կիրառությանը, ինչպես նաև տարբեր ոճական շերտերի համադրմանը։ Արձակի լեզուն դիտարկվում է նաև կերպարների ստեղծման համատեքստում, քանի որ հերոսների խոսքի անհատականացումը, բառային ընտրությունը և խոսքային վարքագիծը կարևոր դեր են կատարում նրանց բնավորության, սոցիալական միջավայրի և հոգեբանական վիճակի բացահայտման գործում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև շարահյուսական կառույցների առանձնահատկություններին՝ պարզ և բարդ նախադասությունների հարաբերակցությանը, կրկնություններին, զուգահեռ կառույցներին, խոսքի տարբեր տեմպերի ստեղծմանը և հեղինակային շարադրանքի ռիթմին։ Ոճական տեսանկյունից կարևոր տեղ է զբաղեցնում պատկերավորման համակարգը, որի միջոցով արձակագիրը նկարագրական, փոխաբերական, համեմատական և այլ արտահայտչական միջոցներով ձևավորում է ստեղծագործությունների գեղարվեստական մթնոլորտը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս լեզվական փաստերը կապել գրողի թեմատիկ և գաղափարական աշխարհին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են լեզուն և ոճը ծառայում պատմողականության, կերպարակերտման, հուզական ազդեցության և հեղինակային ասելիքի ամբողջականացման նպատակներին։ Աշխատանքի կարևորությունն այն է, որ այն Մկրտիչ Սարգսյանի արձակը դիտարկում է ոչ միայն գրականագիտական, այլև լեզվաբանական տեսանկյունից՝ բացահայտելով գրողի անհատական խոսքարվեստի առանձնահատկությունները և նրա տեղը հայ արձակի լեզվաոճական զարգացման համատեքստում։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ գրականության, հայոց լեզվի, ոճագիտության և գրական լեզվի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Մկրտիչ Սարգսյանի արձակի լեզվական կառուցվածքի և գեղարվեստական ոճի առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով, թե ինչ միջոցներով է հեղինակը ստեղծում ինքնատիպ խոսք, կենդանի կերպարներ և արտահայտիչ գեղարվեստական իրականություն։

Բժշկություն

Բժշկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից էխոկարդիոգրաֆիկ մեթոդների նշանակության ուսումնասիրությանը ծանր և առաջադիմող սրտային անբավարարության ապակոմպենսացիայի կանխարգելման գործընթացում։ Քննության են առնվում սրտի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատման ժամանակակից ուլտրաձայնային մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս վերահսկելու հիվանդության ընթացքը և ժամանակին հայտնաբերելու սրտի աշխատանքի վատթարացման նշանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սրտամկանի կծկողականության, փորոքների գործունեության, սրտի խոռոչների չափերի, փականային համակարգի և հեմոդինամիկ ցուցանիշների գնահատմանը։ Վերլուծվում են տարբեր էխոկարդիոգրաֆիկ ցուցանիշների ախտորոշիչ և կանխատեսական հնարավորությունները, ինչպես նաև դրանց կիրառումը հիվանդների կլինիկական վիճակի դինամիկ վերահսկման ընթացքում։ Քննարկվում է ստացված տվյալների նշանակությունը բուժման արդյունավետության գնահատման, հիվանդության առաջընթացի վերահսկման և բուժական մարտավարության ժամանակին ճշգրտման համար։ Ժամանակակից պատկերային տեխնոլոգիաների կիրառումը դիտարկվում է որպես սրտային անբավարարությամբ հիվանդների վիճակի համալիր գնահատման և հնարավոր բարդությունների ռիսկի բացահայտման կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սրտաբանների, էխոկարդիոգրաֆիայի մասնագետների, կլինիկական հետազոտողների և համապատասխան բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Lեզվաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է արդի հայերենի ֆրազեոլոգիական համակարգը՝ ընդգծելով կայուն բառակապակցությունների կառուցվածքային, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունները ժամանակակից լեզվական միջավայրում։ Նշվում է, որ ֆրազեոլոգիական միավորները հանդիսանում են լեզվի պատկերավոր և արտահայտչական կարևոր շերտ, որը արտացոլում է ժողովրդի մշակութային փորձը, մտածողության առանձնահատկությունները և հաղորդակցական ավանդույթները։ Վերլուծվում է, որ արդի հայերենում ֆրազեոլոգիան զարգանում է ինչպես ավանդական կայուն արտահայտությունների պահպանման, այնպես էլ նոր ձևերի ստեղծման և փոխառությունների ներթափանցման միջոցով՝ պայմանավորված սոցիալական, մշակութային և մեդիա միջավայրի փոփոխություններով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆրազեոլոգիական միավորների իմաստային ամբողջականությանը, երբ դրանց բաղադրիչ բառերի առանձին իմաստները չեն համընկնում ամբողջ արտահայտության ընդհանուր իմաստի հետ, ինչն ապահովում է դրանց պատկերավոր և փոխաբերական բնույթը։ Նշվում է նաև, որ ժամանակակից խոսքում ֆրազեոլոգիան հաճախ ենթարկվում է վերաիմաստավորման, կրճատման կամ ոճական փոփոխությունների՝ հարմարեցվելով հաղորդակցության արագ և դինամիկ պահանջներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ արդի հայերենի ֆրազեոլոգիական համակարգը կենդանի և զարգացող լեզվական շերտ է, որը միավորում է ավանդական մշակութային ժառանգությունը և ժամանակակից հաղորդակցական իրողությունները։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենի մասնագիտական դասընթացում իրադրային (situational) քերականության ուսուցման մեթոդական առանձնահատկություններին՝ ընդգծելով լեզվի գործառական կիրառման վրա հիմնված ուսուցման արդյունավետությունը։ Հեղինակը վերլուծում է քերականության ուսուցման ավանդական և հաղորդակցական մոտեցումների տարբերությունները և հիմնավորում իրադրային ուսուցման դերը ուսանողների լեզվական կարողությունների զարգացման գործում։ Գրքում դիտարկվում է քերականական նյութի ներկայացման և ամրապնդման գործընթացը իրական կամ մոդելավորված հաղորդակցական իրավիճակների միջոցով, որոնք նպաստում են քերականական կառուցվածքների գիտակցված և գործնական յուրացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական անգլերենի ուսուցման առանձնահատկություններին՝ որտեղ քերականությունը դիտարկվում է որպես մասնագիտական հաղորդակցության արդյունավետության ապահովման միջոց։ Հեղինակը ներկայացնում է դասի կազմակերպման մեթոդական մոդելներ, դերային խաղերի, իրավիճակային վարժությունների և խնդիրահեն ուսուցման կիրառման ձևեր։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ իրադրային քերականության ուսուցումը նպաստում է ուսանողների հաղորդակցական կոմպետենցիայի ձևավորմանը, լեզվական ճկունությանը և մասնագիտական խոսքի զարգացմանը։ Այն օգտակար է անգլերենի դասավանդողների, լեզվաբանների և բարձրագույն կրթության ոլորտի մանկավարժների համար։

Սոցիոլոգիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում համայնքի և համայնականության դրսևորումների, դրանց ձևավորման առանձնահատկությունների և ժամանակակից զարգացման միտումների սոցիոլոգիական ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են համայնքային հարաբերությունների կառուցվածքը, սոցիալական կապերի բնույթը, փոխօգնության, համերաշխության և քաղաքացիական մասնակցության ձևերը, ինչպես նաև սոցիալ-տնտեսական, մշակութային և ժողովրդագրական գործոնների ազդեցությունը համայնքային կյանքի վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է սոցիոլոգիական հետազոտությունների արդյունքները, գնահատում է համայնքային ինքնության, տեղական ինքնակառավարման, հասարակական ակտիվության և բնակչության ներգրավվածության մակարդակը՝ բացահայտելով ժամանակակից հայկական հասարակությունում համայնականության պահպանման և վերափոխման հիմնական միտումները։ Հետազոտությունը նաև անդրադառնում է քաղաքային և գյուղական համայնքների առանձնահատկություններին, գլոբալացման, միգրացիայի և սոցիալական փոփոխությունների ազդեցությանը համայնքային հարաբերությունների վրա՝ առաջարկելով համայնքային զարգացման և սոցիալական համախմբվածության ամրապնդմանն ուղղված գիտագործնական մոտեցումներ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում սոցիոլոգների, հասարակագետների, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Անգլերեն

Ձեռնարկը գրված է բուհական ոչ լեզվական մասնագիտությունների համար անգլերեն լեզվի ծրագրին համապատասխան :