Проблемы разработки единой теории борьбы с преступностью в Республике Армения (историко-теоретический анализ)

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է մեխանիկական դեղնուկի համալիր բուժման մեջ դիսկրետ պլազմաֆերեզի կիրառման ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել այս արտամարմնային բուժական մեթոդի հնարավոր դերը այն հիվանդների վիճակի բարելավման գործում, որոնց մոտ լեղուղիների խցանման հետևանքով զարգացել է մեխանիկական դեղնուկ և դրա հետ կապված համակարգային խանգարումներ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել մեխանիկական դեղնուկի առաջացման հիմնական պատճառները, դրա կլինիկական դրսևորումները և օրգանիզմում առաջացող նյութափոխանակային փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեղու արտահոսքի խանգարման հետևանքով արյան մեջ բիլիռուբինի և այլ նյութերի կուտակմանը, ինչպես նաև լյարդի ֆունկցիայի, արյան մակարդելիության և ընդհանուր հոմեոստազի փոփոխություններին։ Դիսկրետ պլազմաֆերեզը դիտարկվում է որպես համալիր բուժման լրացուցիչ մեթոդ, որի ընթացքում արյան պլազման առանձնացվում է ձևավոր տարրերից և հեռացվում կամ փոխարինվում համապատասխան լուծույթներով։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է պարզել, թե այս միջամտությունն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ արյան շրջանառությունից պաթոլոգիական նյութերի հեռացման, հիվանդի ընդհանուր վիճակի և լաբորատոր ցուցանիշների փոփոխության վրա։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել բուժման արդյունքները՝ հիմնվելով բիլիռուբինի, լյարդային ֆերմենտների, սպիտակուցային փոխանակության, արյան մակարդելիության և այլ կենսաքիմիական ու կլինիկական ցուցանիշների դինամիկայի վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև մեխանիկական դեղնուկի հիմնական պատճառի վերացմանն ուղղված բուժման և պլազմաֆերեզի համակցման արդյունավետության գնահատմանը, քանի որ արտամարմնային մեթոդը չի փոխարինում լեղուղիների անցանելիության վերականգնմանը, այլ կարող է դիտարկվել որպես համալիր բուժական միջոց։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր բուժական մոտեցումներ ստացած հիվանդների արդյունքները՝ գնահատելու դիսկրետ պլազմաֆերեզի հնարավոր առավելությունները և սահմանափակումները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է նաև միջամտության անվտանգության գնահատումը, հնարավոր բարդությունների, հակացուցումների և բուժման օպտիմալ կազմակերպման հարցերի ուսումնասիրությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել մեխանիկական դեղնուկով ծանր հիվանդների բուժման տակտիկայի կատարելագործմանը և արտամարմնային դետոքսիկացիոն մեթոդների կիրառման առավել հիմնավորված մոտեցումների մշակմանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել վիրաբույժներին, գաստրոէնտերոլոգներին, հեպատոլոգներին, վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի մասնագետներին, տրանսֆուզիոլոգներին և արտամարմնային բուժման մեթոդներով զբաղվող բժիշկներին։

Պատմություն

Այս գիրքը հայ ժողովրդի պետականության պատմության մասին համապարփակ ուսումնասիրություն է, որը ընդգրկում է Հայաստանի զարգացմանը հնագույն ժամանակներից մինչև ժամանակակից դարեր։ Արտակ Մովսիսյանը ներկայացնում է հայ ժողովրդի պետականության շարունակականության գաղափարը՝ ընդգծելով այն փուլերը, երբ հայերը ունեին սեփական պետական կառույցներ, անկախ կամ մասնակի ինքնավարություններ։ Գրքում համառոտ կերպով ներկայացվում են հնագույն քաղաքակրթությունները, հին հայկական թագավորությունները, Ուրարտուի և հին Հայքի զարգացումը, ինչպես նաև միջնադարյան հայկական պետականությունների դերը։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ հայոց պետականությունը ոչ միայն քաղաքական կառույց է, այլև մշակութային և լեզվական ինքնության պահպանման հիմք։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է հայ ժողովրդի գոյության ու պետականության մարտահրավերներին՝ ներգրավելով հարևան կայսրությունների ազդեցությունը, օտար զավթումների և ազգային դիմադրության պատմությունը։ Գիրքը կարևոր է հայագիտական ուսումնասիրությունների, ուսման և ազգային գիտակցության ամրապնդման համար՝ ներկայացնելով հայոց պետականության դարավոր պատմության ամբողջական պատկերը։ Հրատարակիչ- Էդիթ Պրինտ ISBN - 978-5-8084-2129-5

Lեզվաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է իսպաներեն և հայերեն լեզուների բառային զուգահեռների վերլուծությանը՝ ընդգծելով երկու լեզվական համակարգերում առկա համընկնումները, իմաստային նմանությունները և կառուցվածքային տարբերությունները։ Դիտարկվում են ինչպես ուղղակի համընկնող բառային միավորները, այնպես էլ այն դեպքերը, երբ տարբեր ծագում ունեցող բառերը ցուցաբերում են նման իմաստային դաշտեր կամ գործառույթներ՝ պայմանավորված ընդհանուր հնդեվրոպական լեզվական ժառանգությամբ, փոխառություններով կամ համեմատելի մշակութային փորձով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարային այն շերտերին, որոնք առավել կայուն են համեմատական լեզվաբանության տեսանկյունից՝ հիմնական բառապաշար, ազգակցական տերմիններ, բնության և մարդու գործունեության հետ կապված բառեր, ինչպես նաև աբստրակտ հասկացությունների արտահայտման միջոցներ։ Աշխատանքում վերլուծվում են նաև փոխառությունների հնարավոր ուղղությունները՝ լատիներենից և հունարենից իսպաներենի միջոցով եվրոպական լեզուներ ներթափանցած բառերի և դրանց հայերեն համարժեքների ձևավորման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է նաև իմաստային դաշտերի համեմատությունը, որտեղ որոշ դեպքերում նկատվում են կառուցվածքային տարբերություններ՝ կապված լեզուների տարբեր պատմամշակութային զարգացման հետ։ Ընդգծվում է, որ իսպաներեն-հայերեն բառային զուգահեռների ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն համեմատական լեզվաբանության, այլ նաև թարգմանագիտության և օտար լեզուների ուսուցման մեթոդաբանության համար՝ նպաստելով լեզվական ինտուիցիայի և միջմշակութային ըմբռնման խորացմանը։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է անգլերեն լեզվում հասկացում (cognition) արտահայտող բայերի իմաստագործաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հայերենի համեմատական զուգադրությամբ։ Գրքում վերլուծվում են այն բայերը, որոնք արտահայտում են մտավոր գործընթացներ՝ ընկալում, մտածողություն, իմացում, հիշողություն և դատողություն, և բացահայտվում են դրանց իմաստային նրբերանգները տարբեր համատեքստերում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է այս բայերի իմաստային կառուցվածքը, սինթաքսիսային վարքագիծը և գործաբանական կիրառությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դրանք փոխազդում խոսքային իրավիճակի, խոսողի մտադրության և հաղորդակցական նպատակի հետ։ Աշխատության մեջ համեմատական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են անգլերենի և հայերենի համապատասխան բայական համակարգերի տարբերություններն ու ընդհանրությունները՝ հատկապես ուշադրություն դարձնելով իմաստային դաշտերի ձևավորմանը և թարգմանական համարժեքություններին։ Ներկայացվում են նաև լեզվաբանական տեսություններ, որոնք վերաբերում են կոգնիտիվ լեզվաբանությանը և գործաբանական իմաստաբանությանը, ինչպես նաև օրինակների վրա հիմնված վերլուծություններ, որոնք օգնում են հասկանալ բայերի կիրառության իրական լեզվական վարքագիծը։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, անգլերեն լեզվի մասնագետների, թարգմանիչների, ուսանողների և համեմատական լեզվաբանության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մշակույթ

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հայկական պանթեոններում տեղակայված հուշակոթողների տիպաբանական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների վերլուծությանը՝ ընդգծելով դրանց ձևավորման պատմական զարգացումը, ճարտարապետական բազմազանությունը և մշակութային-հիշողական նշանակությունը։ Դիտարկվում են Երևանի Կոմիտասի անվան պանթեոնի, ինչպես նաև այլ քաղաքային և տարածաշրջանային հուշահամալիրների օրինակները, որտեղ ձևավորվել է ազգային հիշողության պահպանման և հանրային հարգանքի արտահայտման յուրահատուկ տարածք։ Աշխատանքում առանձնացվում են հուշակոթողների հիմնական տիպերը՝ դիմաքանդակային կոթողներ, հորիզոնական և ուղղահայաց ստելաներ, սարկոֆագային հուշարձաններ, ինչպես նաև խորհրդանշական կոմպոզիցիոն կառուցվածքներ, որոնք արտահայտում են հանգուցյալի հասարակական դերը և մշակութային նշանակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գեղարվեստական ձևավորման տարրերին՝ քարի մշակման տեխնիկաներին, քանդակային լուծումներին, խորհրդանշական պատկերագրությանը և գրային հուշարձանների ձևավորմանը, որոնք միասին ձևավորում են հուշային միջավայրի ամբողջական գեղագիտական համակարգը։ Քննարկվում է նաև հայկական հուշակոթողային արվեստի կապը ավանդական ճարտարապետության, եկեղեցական քանդակագործության և ժամանակակից մոնումենտալ արվեստի հետ, ինչը թույլ է տալիս դիտարկել այս երևույթը որպես շարունակական մշակութային գործընթաց։ Ընդգծվում է, որ պանթեոնների հուշակոթողները ոչ միայն անհատական հիշատակի արտահայտություններ են, այլ նաև ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և մշակութային արժեքների հանրային խորհրդանշական համակարգ, որը ձևավորում է քաղաքային մշակութային լանդշաֆտի կարևոր բաղադրիչ:

Սոցիոլոգիա

Այս ռեֆերատը ներկայացնում է սոցիալական հարցումը՝ որպես սոցիոլոգիական հետազոտության հիմնական մեթոդներից մեկը, որը կիրառվում է հասարակական կարծիքի, վարքագծի և սոցիալական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքում բացատրվում է, որ սոցիալական հարցումը տվյալների հավաքման համակարգված ձև է, որի միջոցով հետազոտողները ստանում են տեղեկատվություն մարդկանց կարծիքների, վերաբերմունքի, արժեքների և փորձի վերաբերյալ։ Ներկայացվում են հարցման հիմնական տեսակները՝ հարցաթերթային, բանավոր (հարցազրույցային), հեռախոսային և առցանց հարցումներ, ինչպես նաև դրանց կիրառման առանձնահատկությունները տարբեր սոցիալական խմբերի շրջանում։ Ռեֆերատում քննարկվում են հարցման փուլերը՝ նպատակների ձևակերպում, հարցաթերթի կազմում, ընտրանքի ձևավորում, տվյալների հավաքագրում և արդյունքների վերլուծություն։ Բացատրվում է նաև ընտրանքի կարևորությունը, քանի որ ճիշտ ընտրված մասնակցային խումբը ապահովում է ստացված արդյունքների վստահելիությունն ու գիտական արժեքը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հարցման մեթոդի առավելություններին՝ արագություն, լայն ընդգրկում, համեմատաբար ցածր ծախսեր, ինչպես նաև սահմանափակումներին՝ սուբյեկտիվ պատասխաններ, ոչ լիարժեք անկեղծություն և սխալ մեկնաբանման վտանգ։ Ռեֆերատում ընդգծվում է սոցիալական հարցումների կարևորությունը քաղաքականության, մարքեթինգի, կրթության և հասարակական կառավարման ոլորտներում, որտեղ դրանք օգնում են հասկանալ հանրային կարծիքը և կատարել հիմնավորված որոշումներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգիայով և հասարակական գիտություններով հետաքրքրվող ուսանողների համար, քանի որ այն ներկայացնում է սոցիալական հարցման մեթոդի էությունը և կիրառման հիմնական սկզբունքները։