Ռադիոշուկայի օրինաչափությունները և զարգացման միտումները ՀՀ-ում

Փիլիսոփայություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության ուսումնասիրության կրոնագիտական ուղղություններին և պատմական իրադարձությունների մեջ կրոնական գործոնի դերի վերլուծության տեսական ու մեթոդաբանական խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում կրոնական ինքնության, ազգային պատկանելության, հասարակական հարաբերությունների և քաղաքական գործընթացների փոխազդեցությունն է՝ ուշադրություն դարձնելով այն հանգամանքին, որ կրոնական գործոնը պատմական վերլուծության մեջ չի կարող դիտարկվել մեկուսացված սոցիալական, էթնիկական, քաղաքական և գաղափարական պայմաններից։ Քննվում են կրոնական համայնքների կարգավիճակի, քրիստոնեական ինքնության, եկեղեցական հաստատությունների և հոգևոր մշակույթի նշանակությունը հայ բնակչության հասարակական կյանքի ու ինքնության պահպանման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն մեթոդաբանական հարցին, թե ինչպես կարելի է տարբերակել կրոնական շարժառիթները քաղաքական, ազգային և սոցիալական գործոններից՝ խուսափելով պատմական բարդ գործընթացները մեկ պատճառի վերագրելուց։ Ուսումնասիրվում են կրոնական հռետորաբանության, ինքնության սահմանազատման, կրոնափոխության, եկեղեցական կառույցների նկատմամբ քաղաքականության և հոգևոր-մշակութային ժառանգության ճակատագրի հետ կապված հարցերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սկզբնաղբյուրների քննադատական օգտագործումը՝ եկեղեցական փաստաթղթերի, վկայությունների, հուշագրությունների, դիվանագիտական նյութերի և ժամանակաշրջանի այլ գրավոր աղբյուրների համադրման միջոցով։ Կրոնագիտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև ողբերգական պատմական փորձի հետագա ընկալումը կրոնական հիշողության, համայնքային ինքնության, հիշատակի ծեսերի և հոգևոր մշակույթի շրջանակներում։ Անդրադարձ է կատարվում տարբեր քրիստոնեական եկեղեցիների և կրոնական կազմակերպությունների արձագանքների ուսումնասիրման նշանակությանը՝ դրանք դիտարկելով համապատասխան պատմական միջավայրի և աղբյուրագիտական սահմանափակումների համատեքստում։ Հետազոտությունը կարևորում է պատմագիտության, կրոնագիտության, աստվածաբանության, սոցիոլոգիայի և մշակութային հիշողության ուսումնասիրությունների միջև միջգիտակարգային կապը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպատակ ունի համակարգելու կրոնական բաղադրիչի ուսումնասիրման հիմնական խնդիրները և ցույց տալու, թե կրոնագիտական վերլուծությունը ինչպես կարող է լրացնել պատմական հետազոտությունը՝ նպաստելով ցեղասպանության պատճառների, հետևանքների, հիշողության և հայ հասարակության հոգևոր-մշակութային փորձառության առավել բազմակողմանի ըմբռնմանը։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Մանկավարժություն

Գիրքը նվիրված է ֆիզիկայի ուսումնական խնդիրների վերլուծության և լուծման համակարգակառուցվածքային մոտեցման մշակմանը՝ որպես ուսուցման գործընթացի արդյունավետության բարձրացման կարևոր գործիք։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ֆիզիկական խնդիրների դասակարգման սկզբունքները, դրանց կառուցվածքային տարրերի առանձնացումը և լուծման փուլային կազմակերպման մեթոդները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է խնդիրների լուծման տրամաբանական շղթաների ձևավորումը, ֆիզիկական մեծությունների միջև կապերի համակարգային ընկալումը և ուսանողների մտածողության զարգացումը՝ հիմնված կառուցվածքային վերլուծության վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև տարբեր բարդության խնդիրների լուծման մեթոդական մոտեցումները, մոդելավորման դերը ուսուցման գործընթացում և գիտելիքների կիրառման հմտությունների ձևավորման ուղիները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնական գործընթացի անհատականացմանը, ուսանողների ակտիվ մտածողության խթանմանը և ուսուցման ինտերակտիվ մեթոդների կիրառմանը։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մանկավարժական մոտեցումները և ֆիզիկայի ուսուցման պրակտիկ փորձը՝ առաջարկելով համակարգված մեթոդիկա խնդիրների արդյունավետ ուսուցման համար։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկայի ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների, ուսանողների և կրթության ոլորտի մասնագետների համար։

Մշակույթ

Այս գիտական և արվեստաբանական աշխատությունը նվիրված է հայ նշանավոր նկարիչ Ռուդոլֆ Խաչատրյանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով նրա արվեստի հիմնական ուղղությունները, գեղարվեստական առանձնահատկությունները և մշակութային նշանակությունը։ Գրքում վերլուծվում են նկարչի գեղանկարչական և գրաֆիկական աշխատանքները, կերպարային համակարգը, արտահայտչական միջոցները, գունային լուծումները և ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը բացահայտում է արվեստագետի անհատական ոճի ձևավորման ընթացքը, նրա կապը հայ և համաշխարհային կերպարվեստի ավանդույթների հետ, ինչպես նաև այն թեմաներն ու գաղափարները, որոնք արտահայտվում են նրա աշխատանքներում։ Ուսումնասիրությունում անդրադարձ է կատարվում մարդու կերպարի, հոգեբանական վիճակների, ազգային ինքնության, մշակութային հիշողության և ժամանակի զգացողության գեղարվեստական մեկնաբանություններին։ Ներկայացվում են նկարչի ստեղծագործական ուղու տարբեր փուլերը, արվեստի լեզուն և նրա ներդրումը ժամանակակից հայկական կերպարվեստի զարգացման գործում։ Աշխատությունը արժեքավոր է արվեստաբանների, նկարիչների, մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվողների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ծանոթանալ հայ կերպարվեստի ինքնատիպ ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական աշխարհին։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական-տնտեսագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արդյունաբերական քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և զարգացման հիմնախնդիրների համակողմանի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արդյունաբերության դերի ու նշանակության տեսական հիմքերը ազգային տնտեսության կառուցվածքում, ինչպես նաև դիտարկվում են պետական կարգավորման մեխանիզմները, որոնք ուղղված են արդյունաբերական հատվածի մրցունակության բարձրացմանը և տնտեսական աճի խթանմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է Հայաստանի արդյունաբերական համակարգի ներկա վիճակը, ճյուղային կառուցվածքը, արտադրողականության մակարդակը, ներդրումային միջավայրը և արտաքին ու ներքին շուկաների ազդեցությունը ոլորտի զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերական քաղաքականության գործիքակազմին՝ հարկային և մաքսային քաղաքականություն, պետական աջակցության ծրագրեր, ինովացիոն զարգացում, տեխնոլոգիական արդիականացում և արտահանման խթանում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև զարգացման հիմնական խոչընդոտները՝ փոքր ներքին շուկա, տեխնոլոգիական հետամնացություն, կապիտալի սահմանափակ հասանելիություն և ինստիտուցիոնալ խնդիրներ։ Հեղինակը առաջարկում է արդյունաբերական քաղաքականության կատարելագործման ուղղություններ՝ ներառյալ բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրությունների զարգացում, կլաստերային մոտեցումների ներդրում և պետական-մասնավոր համագործակցության ընդլայնում։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի նշանավոր իշխանական տոհմերից մեկի քաղաքական, ռազմական, եկեղեցական և մշակութային գործունեության ուսումնասիրությանը XIII–XVI դարերի պատմական զարգացումների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում Արցախի և հարակից տարածքների քաղաքական կյանքում տոհմի զբաղեցրած դիրքն է, նրա իշխանական կառույցների ձևավորումն ու շարունակականությունը, ինչպես նաև հարաբերությունները տարածաշրջանում գործող հայկական և օտար քաղաքական ուժերի հետ։ Քննվում են իշխանական տան ներկայացուցիչների գործունեությունը Խաչենի իշխանության պատմության շրջանակում, նրանց մասնակցությունը տեղական կառավարման կազմակերպմանը և հայկական իշխանական ավանդույթների պահպանմանը քաղաքական անկայունության պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում XIII դարի մոնղոլական նվաճումներից հետո ստեղծված իրադրությանը, երբ հայկական իշխանական տները ստիպված էին իրենց գործունեությունը հարմարեցնել նոր ռազմաքաղաքական պայմաններին՝ ձգտելով պահպանել ժառանգական տիրույթները և տեղական կառավարման հնարավորությունները։ Հետագա դարերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու տոհմի դիրքի փոփոխություններին տարածաշրջանային իշխանությունների հերթափոխի և քաղաքական հարաբերությունների վերաձևավորման պայմաններում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև հոգևոր և մշակութային գործունեությունը՝ եկեղեցիների ու վանական հաստատությունների հովանավորությունը, կրթական և գրչության կենտրոնների հետ կապերը, ձեռագրական մշակույթի զարգացումը և պատմական հիշողության պահպանման գործում ունեցած նշանակությունը։ Գանձասարի վանական համալիրը և նրա հետ կապված հոգևոր ավանդույթը դիտարկվում են որպես իշխանական տան քաղաքական ու մշակութային ժառանգության կարևոր բաղադրիչներ։ Հետազոտության աղբյուրագիտական հիմքում կարող են լինել միջնադարյան պատմագրական երկերը, վիմագիր արձանագրությունները, ձեռագրերի հիշատակարանները, տոհմաբանական տեղեկությունները և եկեղեցական փաստաթղթերը, որոնց համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու տոհմի առանձին ներկայացուցիչների գործունեությունն ու նրանց փոխհարաբերությունները ժամանակակից քաղաքական ուժերի հետ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը բացահայտում է հայկական իշխանական համակարգի շարունակականության, տեղական քաղաքական ինքնակազմակերպման և մշակութային ժառանգության պահպանման գործընթացները՝ ցույց տալով իշխանական տների նշանակությունը միջնադարյան հայ հասարակության քաղաքական ու հոգևոր կյանքում։