Решение ряда линейных и нелинейных задач электродинамики

Philosophy

Աշխատությունը ներկայացնում է զրադաշտականության պատմական, կրոնական և փիլիսոփայական հիմքերի քննադատական ուսումնասիրությունը՝ անդրադառնալով դրա ծագմանը, հիմնական ուսմունքներին, հավատալիքներին և պատմական զարգացման փուլերին։ Գրքում վերլուծվում են զրադաշտականության աստվածաբանական գաղափարները, բարոյագիտական սկզբունքները, ծիսական ավանդույթները և դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանի կրոնական ու մշակութային գործընթացների վրա։ Հեղինակը քննարկում է նաև զրադաշտականության վերաբերյալ տարբեր գիտական մոտեցումները, համեմատում այն այլ կրոնական համակարգերի հետ և ներկայացնում դրա դերն ու նշանակությունը համաշխարհային կրոնական մտքի պատմության մեջ։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել կրոնագետներին, փիլիսոփաներին, պատմաբաններին, արևելագետներին, ուսանողներին և հին կրոնների ու գաղափարական համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է իմունային համակարգի որոշ բաղադրիչների և կոմպլեմենտի դասական ակտիվացման ուղու առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը շիզոֆրենիայի համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում շրջանառվող իմունային համալիրների և կոմպլեմենտային համակարգի փոխհարաբերությունն է՝ որպես օրգանիզմի իմունաբանական վիճակը բնութագրող գործընթաց։ Իմունային համալիրները ձևավորվում են հակածինների և դրանց համապատասխան հակամարմինների փոխազդեցության արդյունքում և որոշ պայմաններում կարող են մասնակցել կոմպլեմենտային համակարգի ակտիվացմանը։ Կոմպլեմենտը բնածին իմունային պաշտպանության կարևոր բաղադրիչ է և ներառում է փոխկապակցված սպիտակուցների համակարգ, որի դասական ուղին սերտորեն կապված է հակամարմինների մասնակցությամբ ընթացող իմունային արձագանքների հետ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է, թե այս ցուցանիշների փոփոխությունները որքանով կարող են կապված լինել հիվանդության ժամանակ դիտվող իմունաբանական առանձնահատկությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում իմունային համալիրների մակարդակի և կոմպլեմենտային բաղադրիչների ակտիվության հնարավոր փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև դրանց հարաբերությանը կլինիկական և կենսաբանական այլ ցուցանիշների հետ։ Նման ուսումնասիրությունները տեղավորվում են հոգենյարդաիմունաբանության ավելի լայն ուղղության մեջ, որը հետազոտում է նյարդային և իմունային համակարգերի փոխազդեցությունները հոգեկան խանգարումների ժամանակ։ Կարևոր է տարբերակել հայտնաբերվող իմունաբանական փոփոխությունների և հիվանդության պատճառների միջև հարաբերությունը, քանի որ որևէ կենսաբանական ցուցանիշի վիճակագրական կապը ինքնին չի ապացուցում պատճառահետևանքային մեխանիզմ։ Այդ պատճառով արդյունքների մեկնաբանման ժամանակ նշանակություն ունեն ուսումնասիրվող խմբերի առանձնահատկությունները, հիվանդության ընթացքը, ուղեկցող գործոնները և կիրառվող հետազոտական մեթոդները։ Իմունային համակարգի վերաբերյալ տվյալների համադրումը կարող է նպաստել հիվանդության կենսաբանական բազմազանության ավելի լավ ընկալմանը և հետագա հետազոտությունների համար հնարավոր կենսամարկերների առանձնացմանը, սակայն դրանք չեն դիտարկվում որպես ինքնուրույն ախտորոշիչ չափանիշ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իմունաբանության, նյարդակենսաբանության և հոգենյարդաիմունաբանության մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով իմունային համալիրների և կոմպլեմենտային համակարգի հնարավոր մասնակցությունը շիզոֆրենիայի հետ կապված կենսաբանական փոփոխություններին։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում արյան և կենսաբանական այլ հեղուկների միջոցով փոխանցվող վիրուսային հեպատիտներ B-ի և C-ի համաճարակաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են այդ վարակների տարածման օրինաչափությունները, փոխանցման հիմնական ուղիները, բնակչության տարբեր խմբերում վարակվածության առանձնահատկությունները և հանրային առողջապահության համար դրանց նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բժշկական միջամտությունների, արյան փոխներարկման, ոչ ստերիլ գործիքների օգտագործման և արյան հետ շփման այլ իրավիճակների հետ կապված վարակման ռիսկերին։ Ուսումնասիրվում են հիվանդացության և տարածվածության ցուցանիշների գնահատման մեթոդները, տարիքային ու սեռային տարբերությունները, ինչպես նաև սոցիալական, մասնագիտական և առողջապահական գործոնների հնարավոր ազդեցությունները վարակների տարածման վրա։ Դիտարկվում են վիրուսային հեպատիտների սուր և քրոնիկական ընթացքի համաճարակաբանական նշանակությունը, առանց արտահայտված ախտանշանների ընթացող վարակների հայտնաբերման դժվարությունները և հիվանդությունների վաղ ախտորոշման անհրաժեշտությունը։ Կարևորվում են լաբորատոր հետազոտությունների, շճաբանական և մոլեկուլային ախտորոշման մեթոդների կիրառությունը, համաճարակաբանական հսկողության կազմակերպումը և վարակների գրանցման համակարգի արդյունավետությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել Հայաստանի տարբեր տարածաշրջաններում հիվանդացության ցուցանիշները, վարակման ռիսկի գործոնները և կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում բուժհաստատություններում վարակների վերահսկմանը, դոնորական արյան անվտանգության ապահովմանը, բժշկական գործիքների պատշաճ ախտահանմանն ու մանրէազերծմանը և բուժաշխատողների մասնագիտական անվտանգության խնդիրներին։ Առանձնացվում են հեպատիտ B-ի դեմ պատվաստումների, բնակչության իրազեկման, ռիսկի խմբերի հետազոտման և վարակների վաղ հայտնաբերման նշանակությունը։ Կարևորվում են նաև հեպատիտ C-ի ախտորոշման և բուժման հասանելիությունը, քրոնիկական վարակների հետևանքների կանխարգելումը և համաճարակաբանական տվյալների շարունակական հավաքագրումը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանում վիրուսային հեպատիտների տարածման առանձնահատկությունների բացահայտմանը, կանխարգելման ռազմավարությունների կատարելագործմանը և հանրային առողջապահական միջոցառումների արդյունավետության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը օգտակար է համաճարակաբանների, վարակաբանների, հեպատոլոգների, հանրային առողջապահության մասնագետների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Agriculture

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

Psychology

Գիրքը՝ «Տարիքային և մանկավարժական հոգեբանություն», հեղինակը Պետրովսկի Ա.Վ., հանդիսանում է հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ, որը ներկայացնում է մարդու հոգեկան զարգացման օրինաչափությունները տարիքային տարբեր փուլերում և դրանց կապը կրթական-դաստիարակչական գործընթացների հետ։ Այն ընդգրկում է տարիքային հոգեբանության հիմնական բաժինները՝ մանկություն, պատանեկություն, երիտասարդություն և հասուն տարիք, բացահայտելով յուրաքանչյուր փուլին բնորոշ հոգեբանական առանձնահատկությունները, ճանաչողական գործընթացների զարգացումը, անձի ձևավորումը և սոցիալականացման մեխանիզմները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են նաև մանկավարժական հոգեբանության հիմնախնդիրները՝ ուսուցման և դաստիարակության հոգեբանական հիմքերը, ուսանողի գործունեության մոտիվացիան, ուսուցիչ-աշակերտ փոխհարաբերությունները և ուսումնական գործընթացի արդյունավետության բարձրացման պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված անձի զարգացման վրա սոցիալական միջավայրի ազդեցությանը, խմբային փոխազդեցություններին, ինչպես նաև կրթական մեթոդների հոգեբանական հիմնավորմանը։ Ներառված են տեսական մոտեցումներ և փորձարարական ուսումնասիրությունների արդյունքներ, որոնք օգնում են հասկանալ կրթության և հոգեբանական զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, հոգեբանների, մանկավարժների և կրթության ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով անձի զարգացման և ուսուցման գործընթացների խորքային ընկալմանը։

Linguistics

Հայերենից անգլերեն թարգմանական բառարան, որը նպատակ ունի համակարգված ձևով ներկայացնելու հայերենի բառապաշարը և դրա անգլերեն համարժեքները՝ նպաստելով երկու լեզուների միջև բառային, իմաստային և արտահայտչական կապերի բացահայտմանը։ Այն հայ բառարանագրության պատմության մեջ կարևոր տեղ զբաղեցնող լեզվաբանական և գործնական նշանակության աշխատություն է, որը նախատեսված է հայերեն բառերի անգլերեն թարգմանության, օտար լեզվի ուսուցման, թարգմանական աշխատանքի և միջլեզվային հաղորդակցության համար։ Բառարանի հիմնական բովանդակությունը կազմում են հայերեն բառային միավորներն ու դրանց անգլերեն համարժեքները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով գտնելու անհրաժեշտ թարգմանությունները, հասկանալու բառերի իմաստային առանձնահատկությունները և յուրացնելու անգլերենում դրանց համապատասխան գործածության ձևերը։ Հայերենից անգլերեն ուղղությամբ կազմված բառարանն ունի առանձնահատուկ նշանակություն, քանի որ հայերեն բառապաշարի իմաստային բազմազանությունը մեկ այլ լեզվով փոխանցելը պահանջում է ոչ միայն բառային համապատասխանությունների որոնում, այլև հասկացությունների, լեզվական նրբերանգների և արտահայտչական հնարավորությունների համեմատական դիտարկում։ Այս առումով աշխատությունը ծառայում է որպես լեզվական միջնորդ հայերենի և անգլերենի միջև՝ նպաստելով բառերի նշանակության, կիրառության և թարգմանական համարժեքության ավելի խոր ընկալմանը։ Բառարանային նյութը կարող է օգտակար լինել ինչպես առանձին բառերի թարգմանության, այնպես էլ հայերեն տեքստերի անգլերեն վերարտադրման, օտարալեզու նամակագրության, ընթերցանության և լեզվական ինքնակրթության ընթացքում։ Այն հնարավորություն է տալիս հայերեն մտածողությամբ ներկայացնելու հասկացություններն անգլերենով, ընդլայնելու օտար լեզվի բառապաշարը և զարգացնելու երկու լեզուների համեմատական ընկալումը։ Գրքի բառարանագիտական արժեքը պայմանավորված է հայերեն բառային հարստությունը համակարգելու և այն միջազգային լեզվական հաղորդակցության մեջ կիրառելի դարձնելու ձգտմամբ։ Հայերեն բառերի անգլերեն համարժեքների ընտրությունը ենթադրում է բառային իմաստների տարբերակում, հասկացությունների համապատասխանեցում և լեզվական արտահայտչամիջոցների համեմատություն։ Այս գործընթացը կարևոր է ոչ միայն գործնական թարգմանության, այլև հայերենի բառապաշարի, իմաստաբանության և բառաստեղծական հնարավորությունների ուսումնասիրության համար։ Գրական ու գիտական առումով աշխատությունն արտացոլում է 19-րդ դարի հայ բառարանագրության զարգացման կարևոր միտումներից մեկը՝ հայերենը եվրոպական լեզուների հետ համադրելու և հայ ընթերցողին բազմալեզու կրթական հնարավորություններ ընձեռելու ձգտումը։ Հատորային կառուցվածքը վկայում է բառարանային նյութի համակարգված կազմակերպման և լեզվական հարուստ պաշարը հաջորդական մասերով ներկայացնելու մոտեցման մասին։ Այս հատորը լրացնում է անգլերեն-հայերեն բառարանային ուղղությունը՝ կազմելով հայերեն և անգլերեն լեզուների միջև երկկողմանի բառարանային հաղորդակցության կարևոր բաղադրիչ։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը նշանակալի է հայ լուսավորական մտքի և Մխիթարյան միաբանության գիտակրթական գործունեության համատեքստում։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում գործող միաբանությունը 19-րդ դարում հայ լեզվաբանության, բառարանագրության, թարգմանական գրականության և գիտական հրատարակչության առաջատար կենտրոններից էր։ Մխիթարյանների աշխատանքը նպաստել է հայոց լեզվի համակարգված ուսումնասիրությանը, բառարանային ավանդույթի զարգացմանը և եվրոպական լեզուների գիտելիքի տարածմանը հայ հասարակության շրջանում։ Այսպիսի բառարանների ստեղծումը կարևոր քայլ էր հայերենը միջազգային գիտական և մշակութային հաղորդակցության մեջ ընդգրկելու, թարգմանական հնարավորությունները ընդլայնելու և ազգային կրթության մակարդակը բարձրացնելու ուղղությամբ։ Այն նաև արտահայտում է հայ մտավորականության հետաքրքրությունը անգլալեզու աշխարհի նկատմամբ և օտար լեզուների ուսումնասիրման միջոցով գիտելիքի նոր աղբյուրներին հաղորդակից դառնալու ձգտումը։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ բառարանագրության, համեմատական լեզվաբանության, հայերենի բառապաշարի պատմության, անգլերեն-հայերեն թարգմանության և 19-րդ դարի կրթական ու մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն կարևոր տեղեկատու նյութ է լեզվաբանների, բառարանագիրների, թարգմանիչների, հայագետների, անգլերենի մասնագետների, ուսանողների և հայ-անգլերեն լեզվական հարաբերություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Իր գիտական, ուսումնական և գործնական նշանակությամբ հրատարակությունը ներկայացնում է հայերեն բառարանագրության զարգացման կարևոր ձեռքբերումներից մեկը՝ նպաստելով լեզվական ժառանգության պահպանմանը, հայերենի արտահայտչական հնարավորությունների ճանաչմանը և երկու լեզվական մշակույթների միջև հաղորդակցության ընդլայնմանը։