Տարիքային և մանկավարժական հոգեբանություն

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կորպորատիվ արժեթղթերի շուկայի զարգացման հիմնախնդիրներին և դրանց հաղթահարման ուղիներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է արժեթղթերի շուկայի կառուցվածքը, դրա հիմնական մասնակիցների՝ թողարկողների, ներդրողների և միջնորդ կազմակերպությունների դերը, ինչպես նաև շուկայի կարգավորման և վերահսկողության մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կորպորատիվ պարտատոմսերի և բաժնետոմսերի շուկաների զարգացման մակարդակին, ֆինանսական ինստիտուտների արդյունավետությանը և կապիտալի ներգրավման հնարավորություններին Հայաստանի տնտեսության իրական հատվածում։ Ներկայացվում են նաև շուկայի զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները՝ ցածր իրացվելիություն, ներդրումային միջավայրի սահմանափակումներ, կորպորատիվ կառավարման թերություններ և ֆինանսական գրագիտության ցածր մակարդակ։ Աշխատությունը առաջարկում է զարգացման հնարավոր ուղղություններ՝ օրենսդրական բարեփոխումներ, ինստիտուցիոնալ կարողությունների ուժեղացում և միջազգային փորձի կիրառում։ Այն կարևոր է ֆինանսական համակարգի զարգացման և ներդրումային միջավայրի բարելավման համար՝ նպաստելով Հայաստանի կապիտալի շուկայի արդյունավետության բարձրացմանը։

Գյուղատնտեսություն

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

Լեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի Համադանի և Ֆարսի շրջանների հետ կապված ֆահլավիյաթի՝ միջնադարյան իրանական տեղական լեզուներով ու բարբառներով ստեղծված բանաստեղծական ժառանգության լեզվական, գրական և պատմամշակութային ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն չափածո բնագրերն են, որոնք արժեքավոր նյութ են իրանական լեզուների պատմական զարգացման, տարածաշրջանային խոսվածքների և դասական պարսկերենի հետ դրանց փոխհարաբերությունների բացահայտման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պահպանված տեքստերի բառապաշարին, հնչյունական և քերականական առանձնահատկություններին, ձևաբանական կառուցվածքներին ու բարբառային տարրերին, որոնց համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվական պատկերի առանձին կողմեր։ Համադանի և Ֆարսի նյութերը դիտարկվում են ինչպես առանձին տարածաշրջանային ավանդույթների, այնպես էլ իրանական լեզվամշակութային ընդհանուր տարածքի համատեքստում։ Քննվում է ֆահլավիյաթ հասկացության պատմական բովանդակությունը, դրա կիրառությունը միջնադարյան աղբյուրներում և այդ անվան տակ պահպանված ստեղծագործությունների լեզվական պատկանելության որոշման խնդիրը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ձեռագրերում և գրական աղբյուրներում պահպանված տարբերակների տեքստաբանական քննությունը, քանի որ տեղական խոսքի առանձնահատկությունները հետագա ընդօրինակման ընթացքում կարող էին փոփոխվել կամ հարմարեցվել դասական պարսկերենի նորմերին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բանաստեղծական ձևերին, պատկերային համակարգին, սիրային, փիլիսոփայական, կենցաղային և ժողովրդական մոտիվներին՝ ցույց տալով լեզվաբանական նյութի և գեղարվեստական ավանդույթի փոխկապակցվածությունը։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տարբեր շրջանների լեզվական ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև դրանց կապերը հին և միջին իրանական լեզուների ու նոր իրանական բարբառների հետ։ Այս նյութերի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև պատմական բարբառագիտության համար, քանի որ որոշ տեղական լեզվական ձևեր առավել ամբողջական կերպով պահպանվել են հենց բանաստեղծական հատվածների միջոցով։ Միաժամանակ ֆահլավիյաթը դիտարկվում է որպես տարածաշրջանային մշակութային ինքնության և բանավոր ու գրավոր ավանդույթների փոխազդեցության արտահայտություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իրանագիտության, պատմական լեզվաբանության, բարբառագիտության, տեքստաբանության և գրականագիտության մեթոդները՝ նպաստելով միջնադարյան Իրանի լեզվական բազմազանության և տեղական բանաստեղծական մշակույթի առավել ամբողջական ընկալմանը։

Քիմիա

Ածխաջրերը օրգանական միացությունների խումբ են, որոնք կազմված են ածխածինից, ջրածնից և թթվածնից և հանդիսանում են կենդանի օրգանիզմների հիմնական էներգիայի աղբյուրներից մեկը։ Դրանք լայնորեն տարածված են բնության մեջ և կարևոր դեր ունեն ինչպես բույսերի, այնպես էլ կենդանիների կենսագործունեության մեջ։ Ածխաջրերը բաժանվում են երեք հիմնական խմբերի՝ մոնոսախարիդներ, դիսախարիդներ և պոլիսախարիդներ։ Մոնոսախարիդները պարզ շաքարներ են, օրինակ՝ գլյուկոզան և ֆրուկտոզան, որոնք անմիջապես օգտագործվում են բջիջների կողմից որպես էներգիայի աղբյուր։ Դիսախարիդները կազմված են երկու մոնոսախարիդային միավորներից, օրինակ՝ սախարոզան, լակտոզան և մալտոզան, որոնք նախ պետք է քայքայվեն մարսողական գործընթացում՝ մինչև ներծծվելը օրգանիզմի կողմից։ Պոլիսախարիդները բարդ ածխաջրեր են, որոնք կազմված են բազմաթիվ շաքարային միավորներից և ունեն պահեստային կամ կառուցվածքային նշանակություն, օրինակ՝ օսլան բույսերում, գլիկոգենը կենդանիներում և ցելյուլոզը բույսերի բջջապատում։ Ածխաջրերի հիմնական գործառույթներից է էներգիայի ապահովումը, քանի որ դրանց քայքայման արդյունքում ազատվում է էներգիա, որը օգտագործվում է բջջային գործընթացներում։ Բացի այդ, դրանք կատարում են կառուցվածքային դեր, հատկապես բույսերի մեջ, և մասնակցում են բջջային ճանաչման և ազդանշանային գործընթացներին։ Ածխաջրերի նյութափոխանակությունը մարդու օրգանիզմում կարգավորվում է հորմոնների միջոցով, որոնցից կարևոր են ինսուլինը և գլյուկագոնը, որոնք վերահսկում են արյան մեջ գլյուկոզայի մակարդակը։ Ածխաջրերի չափից շատ կամ պակաս օգտագործումը կարող է հանգեցնել առողջական խնդիրների, օրինակ՝ ճարպակալման կամ էներգետիկ պակասի։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Եղիշե Չարենցի կյանքի, ստեղծագործական ժառանգության և գրականագիտական ուսումնասիրման հետ կապված հարցերի քննությանը՝ ընդգծելով չարենցագիտական հետազոտությունների զարգացման համար նոր նյութերի, մեկնաբանությունների և գիտական մոտեցումների նշանակությունը։ Հետազոտության առանցքում բանաստեղծի ստեղծագործական աշխարհի բազմակողմ ուսումնասիրությունն է՝ նրա պոեզիայի թեմատիկ, գաղափարական, գեղարվեստական և լեզվաոճական առանձնահատկությունների բացահայտմամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գրողի ստեղծագործական տարբեր շրջանների փոխկապակցվածությանը, աշխարհայացքի փոփոխություններին, գրական ուղղությունների ազդեցությանը և անհատական բանաստեղծական համակարգի ձևավորմանը։ Քննվում են հայրենիքի, պատմության, մարդու, ժամանակի, հեղափոխության, մշակույթի, սիրո և անհատական ճակատագրի թեմաների արտահայտման առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով 20-րդ դարի հայ գրականության և ժամանակաշրջանի հասարակական-մշակութային միջավայրի համատեքստում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գրողի լեզվի ուսումնասիրությունը՝ բառապաշարի, պատկերային համակարգի, խորհրդանշական շերտերի, ռիթմի, բանաստեղծական կառուցվածքի և ժանրային նորարարությունների տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գրական ավանդույթի և նորարարության փոխհարաբերությանը՝ բացահայտելով հայ դասական գրականության, համաշխարհային գրական շարժումների և ժամանակակից մշակութային երևույթների հետ ստեղծագործական կապերը։ Հետազոտությունը կարող է կարևորել ձեռագրերի, նամակների, արխիվային փաստաթղթերի, ժամանակակիցների հուշերի, մամուլի հրապարակումների և ստեղծագործությունների տարբեր հրատարակությունների ուսումնասիրությունը՝ որպես գրողի կենսագրության ու ստեղծագործական պատմության որոշ հարցերի ճշգրտման միջոց։ Առանձին նշանակություն ունի գրական քննադատության և չարենցագիտության պատմության դիտարկումը, որը հնարավորություն է տալիս հասկանալ, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչպես են մեկնաբանվել գրողի ստեղծագործությունները և ինչպես են փոխվել նրա ժառանգության գիտական գնահատման մոտեցումները։ Ուշադրություն է դարձվում նաև խորհրդային ժամանակաշրջանի գաղափարական միջավայրի ազդեցությանը գրողի ստեղծագործությունների ընկալման, հրատարակման և ուսումնասիրության վրա։ Ընդհանուր առմամբ նյութը ներկայացնում է չարենցագիտությունը որպես շարունակաբար զարգացող գրականագիտական ուղղություն, որտեղ նոր աղբյուրների շրջանառությունը, տեքստաբանական աշխատանքը և տարբեր մեկնաբանական մոտեցումների համադրումը հնարավորություն են տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Եղիշե Չարենցի ստեղծագործական անհատականության և հայ գրականության պատմության մեջ նրա ժառանգության մասին։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում իրավաստեղծ գործունեության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ սահմանադրական փոփոխությունների համատեքստում՝ ընդգծելով իրավական համակարգի ձևավորման, կատարելագործման և կայուն զարգացման գործընթացները։ Հեղինակը վերլուծում է իրավաստեղծ գործունեության տեսական հիմքերը, դրա տեղը պետական իշխանության համակարգում և իրավական ակտերի ընդունման ընթացակարգային առանձնահատկությունները։ Գրքում դիտարկվում են սահմանադրական փոփոխությունների ազդեցությունը օրենսդրական գործընթացների վրա, իրավական նորմերի համակարգայնության և համահունչության ապահովման խնդիրները, ինչպես նաև իրավական տեխնիկայի կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավաստեղծ մարմինների՝ Ազգային ժողովի, կառավարության և այլ պետական ինստիտուտների փոխգործակցությանը, ինչպես նաև հասարակական մասնակցության և իրավական նախաձեռնության մեխանիզմներին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև իրավաստեղծ գործընթացի արդյունավետության բարձրացման ուղիները՝ միջազգային փորձի համեմատական վերլուծության հիման վրա։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ սահմանադրական փոփոխությունները կարևոր դեր են խաղում իրավական պետության ամրապնդման և օրենսդրական համակարգի արդիականացման գործում։ Այն օգտակար է իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների և սահմանադրական իրավունքի հետազոտողների համար։