Синтез и свойства бензо[h]хиназолинов, содержащих спироциклический фрагмент

Физика

Աշխատությունը նախատեսված է պատանի ընթերցողների համար և նպատակ ունի մատչելի ձևով ծանոթացնելու նրանց բնագիտական գիտելիքների հիմունքներին։ Գրքի կրթական ուղղվածությունն արտահայտվում է բնության երևույթների, կենդանի և անկենդան աշխարհի, շրջակա միջավայրի ու բնական գործընթացների վերաբերյալ նախնական պատկերացումներ փոխանցելու ձգտմամբ։ Համառոտ դասերի ձևաչափը ենթադրում է նյութի պարզ, հասկանալի և ուսուցողական շարադրանք՝ ընթերցողի տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան։ Բնագիտության ուսուցումը կարևոր տեղ է զբաղեցնում երեխաների մտավոր զարգացման գործում, քանի որ նպաստում է դիտողականության, հետաքրքրասիրության, համեմատելու և երևույթների միջև կապեր նկատելու կարողությունների ձևավորմանը։ Նմանատիպ գրքերը ոչ միայն տեղեկություններ են հաղորդում բնության մասին, այլև խրախուսում են ինքնուրույն ճանաչողությունն ու շրջապատող աշխարհի նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքը։ Հրատարակությունը կարևոր է 19-րդ դարի հայ մանկական և ուսումնական գրականության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես բնագիտական գիտելիքները հայերենով մատչելի դարձնելու և կրթական ընթերցանությունը զարգացնելու փորձ։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է մագնիսաօպտիկական բարակ թաղանթների ուսումնասիրմանը և դրանց կիրառմանը մագնիսական դաշտերի տեսանելի պատկերման համար։ Հետազոտության հիմքում ընկած է մագնիսաօպտիկական էֆեկտների օգտագործումը, որոնց շնորհիվ հնարավոր է արտաքին մագնիսական դաշտի կամ նյութի մագնիսական վիճակի փոփոխությունները վերածել օպտիկական ազդանշանի և դիտարկել դրանք տեսողական եղանակով։ Այս մոտեցումը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է ոչ միայն չափել մագնիսական դաշտի ուժգնությունը, այլև ստանալ դրա տարածական բաշխման պատկեր՝ տարբեր հատվածներում դաշտի կառուցվածքը, ուղղությունը կամ անհամասեռությունները ուսումնասիրելու նպատակով։ Աշխատության հիմնական օբյեկտը բարակ թաղանթներն են, որոնց մագնիսական և օպտիկական հատկությունները կարելի է նպատակային ձևավորել՝ ընտրելով համապատասխան նյութական կազմ, կառուցվածք և պատրաստման պայմաններ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն թաղանթների մագնիսական հատկությունները, օպտիկական արձագանքը, մագնիսաօպտիկական փոխազդեցությունը, թաղանթի հաստությունը և կառուցվածքային բնութագրերը, քանի որ այս գործոնները կարող են էապես ազդել մագնիսական դաշտի պատկերման զգայունության և տարածական լուծաչափի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարելի է թաղանթի միջոցով ստանալ մագնիսական դաշտի բաշխման տեսանելի պատկեր և ինչպես բարելավել այդ պատկերման որակը՝ թույլ դաշտերի ու մանրամասների հայտնաբերման համար։ Նման տեխնոլոգիաները կարող են կիրառվել գիտական հետազոտություններում, մագնիսական նյութերի ուսումնասիրման, միկրոէլեկտրոնիկայի, մագնիսական սարքերի ախտորոշման և տարբեր ֆիզիկական համակարգերում մագնիսական դաշտերի ոչ կոնտակտային դիտարկման համար։ Աշխատության գիտական նշանակությունը կապված է մագնիսական և օպտիկական հատկությունների փոխկապակցվածության ուսումնասիրման հետ, իսկ կիրառական արժեքը՝ մագնիսական դաշտերի արագ և տեսողական վերահսկման հնարավորությունների զարգացման հետ։ Նյութը կարող է հետաքրքրել ֆիզիկոսներին, օպտիկայի և մագնիսականության մասնագետներին, նյութագետներին, միկրոէլեկտրոնիկայի և սենսորային տեխնոլոգիաների հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է մագնիսաօպտիկական բարակ թաղանթները որպես մագնիսական դաշտերի տարածական պատկերման արդյունավետ գործիք և անդրադառնում է դրանց ֆիզիկական հատկությունների, պատրաստման ու կիրառման հնարավորությունների փոխկապակցվածությանը։

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Философия

Բարոյագիտություն. մեթոդներ, տեսություններ և խնդիրներ աշխատությունը բարոյագիտության հիմնարար հարցերին նվիրված ուսումնական և գիտատեսական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է էթիկայի հիմնական մեթոդաբանական մոտեցումները, բարոյական արժեքների ձևավորման տեսությունները և մարդկային վարքի գնահատման փիլիսոփայական հիմքերը, այն ուսումնասիրում է բարու և չարի, պարտքի, պատասխանատվության, ազատ կամքի և բարոյական ընտրության խնդիրները տարբեր փիլիսոփայական դպրոցների տեսանկյունից՝ սկսած դասական էթիկայից մինչև ժամանակակից նորմատիվ և կիրառական էթիկայի մոտեցումներ, միաժամանակ վերլուծում է հասարակական հարաբերություններում բարոյականության դերը, մասնագիտական էթիկայի պահանջները և արժեքային համակարգերի փոփոխությունները ժամանակակից աշխարհում, գիրքը նաև ներկայացնում է կոնկրետ խնդիրների քննարկումներ և վերլուծական օրինակներ, որոնք օգնում են զարգացնել քննադատական մտածողություն և բարոյական դատողությունների հիմնավորվածություն ինչպես ակադեմիական, այնպես էլ գործնական մակարդակներում։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է 1920–1924 թվականներին Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական, ռազմական և տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ Առաջին աշխարհամարտից հետո Հարավային Կովկասում և Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցած արմատական աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն գործընթացներն են, որոնց ընթացքում երկու երկրների միջև հարաբերությունները ձևավորվեցին նոր քաղաքական պայմաններում՝ Օսմանյան կայսրության փլուզումից, Ադրբեջանի խորհրդայնացումից և Թուրքիայի ազգային-ազատագրական շարժման հաղթանակից հետո։ Աշխատությունը կարևորում է այն հանգամանքը, որ նշված ժամանակաշրջանը երկու պետությունների հարաբերությունների համար անցումային փուլ էր․ նախկին կայսերական և հանրապետական քաղաքական համակարգերի փոփոխությունը, բոլշևիկյան Ռուսաստանի ազդեցության ընդլայնումը և տարածաշրջանային ուժերի վերադասավորումը էապես փոխեցին նրանց արտաքին քաղաքական հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության սկզբնական փուլում դիտարկվում են 1920 թվականի իրադարձությունները, հատկապես Ադրբեջանի խորհրդայնացումը և դրա հետևանքները տարածաշրջանային քաղաքականության համար։ Ադրբեջանի նոր քաղաքական կարգավիճակը այն ներքաշեց խորհրդային ազդեցության համակարգ, մինչդեռ Թուրքիայի ազգային շարժումը պայքարում էր Անկարայի շուրջ ձևավորված նոր իշխանության ամրապնդման և արտաքին ուժերի դեմ պայքարի համար։ Այս պայմաններում երկու կողմերի հարաբերությունները զարգանում էին ոչ միայն երկկողմ շահերի, այլև Խորհրդային Ռուսաստանի հետ նրանց հարաբերությունների ազդեցության ներքո։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Թուրքիայի ազգային-ազատագրական շարժման և ադրբեջանական քաղաքական շրջանակների փոխհարաբերություններին։ Այդ շրջանում կարևոր դեր ունեին ինչպես գաղափարական և ազգային համերաշխության պատկերացումները, այնպես էլ ավելի լայն տարածաշրջանային ռազմավարական հաշվարկները։ Թուրքիայի ազգային շարժման ղեկավարության համար Կովկասը կարևոր նշանակություն ուներ անվտանգության և արտաքին կապերի տեսանկյունից, իսկ Ադրբեջանը գտնվում էր այնպիսի աշխարհաքաղաքական դիրքում, որը նրան դարձնում էր տարածաշրջանի կարևոր հանգույց։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև 1921 թվականի Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերի տարածաշրջանային հետևանքները։ Այդ պայմանագրերը նոր իրավաքաղաքական շրջանակ ձևավորեցին Թուրքիայի և Անդրկովկասի հանրապետությունների հարաբերությունների համար և միաժամանակ արտացոլեցին խորհրդային Ռուսաստանի ու Թուրքիայի փոխադարձ շահերի համադրումը։ Կարսի պայմանագրի կնքմանը մասնակցեցին նաև Ադրբեջանական, Հայկական և Վրացական ԽՍՀ-ները, ինչն ընդգծում է այն ժամանակաշրջանի միջազգային հարաբերությունների բարդ կառուցվածքը։ Այս գործընթացների ուսումնասիրությունը կարևոր է հասկանալու համար, թե ինչպես երկկողմ հարաբերությունները ներառվեցին ավելի լայն խորհրդա-թուրքական և անդրկովկասյան քաղաքական համակարգում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև Ղարաբաղի, Նախիջևանի և Զանգեզուրի հետ կապված քաղաքական հարցերի ուսումնասիրությունը։ 1920–1921 թվականներին Հարավային Կովկասում սահմանների, տարածքային պատկանելության և վարչական կարգավիճակների շուրջ ընթացող գործընթացները ուղղակիորեն կապված էին տարածաշրջանի նոր քաղաքական դասավորության հետ։ Այս համատեքստում Ադրբեջանի և Թուրքիայի դիրքորոշումների ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս հասկանալ տարածաշրջանային քաղաքականության մեջ ազգային, ռազմավարական և խորհրդային գործոնների փոխազդեցությունը։ Աշխատության մեջ կարող են քննության առնվել նաև տնտեսական և հաղորդակցային հարաբերությունները։ Կովկասի աշխարհագրական դիրքը, նավթային ռեսուրսները, առևտրային ճանապարհները և տրանսպորտային հաղորդակցությունները կարևոր նշանակություն ունեին ինչպես Ադրբեջանի, այնպես էլ Թուրքիայի համար։ Սակայն տնտեսական կապերի զարգացման հնարավորությունները սահմանափակվում էին պատերազմների հետևանքներով, տարածաշրջանի քաղաքական անկայունությամբ և խորհրդային վերահսկողության հաստատմամբ։ Առանձին ուշադրության է արժանի 1923–1924 թվականների փուլը, երբ Թուրքիայի Հանրապետության հռչակումից հետո Անկարայի արտաքին քաղաքականությունը սկսեց աստիճանաբար ստանալ նոր պետական ձևաչափ։ Միաժամանակ Ադրբեջանում խորհրդային իշխանության հաստատումը սահմանափակում էր նրա արտաքին քաղաքական ինքնուրույնությունը։ Այդ պատճառով հարաբերությունների բնույթը չէր կարող ամբողջությամբ կառուցվել երկու ինքնուրույն պետությունների դասական դիվանագիտական փոխհարաբերությունների տրամաբանությամբ։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև Խորհրդային Ռուսաստանի դերը։ Այդ ժամանակաշրջանում Մոսկվան տարածաշրջանում առանցքային քաղաքական դերակատար էր, և թուրք-ադրբեջանական հարաբերությունների շատ հարցեր պետք է դիտարկել խորհրդային քաղաքականության հետ դրանց փոխկապակցվածության շրջանակում։ Թուրքիայի համար Խորհրդային Ռուսաստանը միաժամանակ կարևոր գործընկեր էր արևմտյան ուժերի դեմ պայքարում և ազդեցության առանձին կենտրոն, մինչդեռ Ադրբեջանը գտնվում էր խորհրդային պետական համակարգի կազմում։ Այս իրավիճակը ստեղծում էր ինչպես համագործակցության հնարավորություններ, այնպես էլ հարաբերությունների ինքնուրույնության սահմանափակումներ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ 1920–1924 թվականների թուրք-ադրբեջանական հարաբերությունները ձևավորվել են ազգային, գաղափարական, աշխարհաքաղաքական և ռազմավարական բազմաթիվ գործոնների փոխազդեցության պայմաններում։ Այդ հարաբերությունների զարգացման վրա ազդել են Թուրքիայի ազգային-ազատագրական շարժման նպատակները, Ադրբեջանի խորհրդայնացումը, Խորհրդային Ռուսաստանի տարածաշրջանային քաղաքականությունը, Կովկասի տարածքային խնդիրները և նոր միջազգային համակարգի ձևավորումը։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել Թուրքիայի և Ադրբեջանի նորագույն պատմությամբ, Հարավային Կովկասի պատմությամբ, խորհրդա-թուրքական հարաբերություններով և XX դարի սկզբի միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվող պատմաբանների, քաղաքագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Сельское хозяйство

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսության վարկավորման ծրագրերի իրականացման արդյունավետության ուսումնասիրությանը և դրանց գնահատման մեթոդների վերլուծությանը։ Դիտարկվում են գյուղատնտեսական արտադրողների ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության առանձնահատկությունները, վարկային միջոցների ներգրավման պայմանները և դրանց ազդեցությունը գյուղացիական տնտեսությունների ու ագրարային կազմակերպությունների գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկավորման ծրագրերի նպատակներին, տոկոսադրույքներին, մարման ժամկետներին, պետական աջակցության և սուբսիդավորման մեխանիզմներին, ինչպես նաև վարկերի հասանելիության վրա ազդող տնտեսական գործոններին։ Վերլուծվում են վարկային միջոցների օգտագործման արդյունավետությունը, դրանց ազդեցությունը արտադրության ծավալների, տեխնիկական վերազինման, ներդրումների, արտադրողականության և տնտեսությունների եկամտաբերության վրա։ Քննարկվում են ծրագրերի արդյունավետության գնահատման տնտեսական ցուցանիշներն ու չափորոշիչները, վարկառուների վճարունակության և վարկային ռիսկերի գնահատման մոտեցումները, ինչպես նաև ֆինանսական կազմակերպությունների և գյուղատնտեսական արտադրողների համագործակցության առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում վարկավորման գործընթացում առաջացող հիմնական խնդիրներին՝ ֆինանսական միջոցների սահմանափակ հասանելիությանը, ապահովման պահանջներին, գյուղատնտեսական գործունեությանը բնորոշ սեզոնային և արտադրական ռիսկերին։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նաև վարկավորման համակարգի կատարելագործման և պետական աջակցության միջոցների արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել գյուղատնտեսական վարկավորման դերը ագրարային ոլորտի զարգացման և տնտեսությունների ֆինանսական կայունության ապահովման գործում և կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական ու գյուղատնտեսական ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, դասախոսների և ուսանողների համար։