Ещё в разделе Литература

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Технология

    Հայաստանի Հանրապետության տարբեր կլիմայական գոտիներում տեղաբաշխված բնակելի շենքերի համար բարձր էներգատնտեսական ցուցանիշներով ջերմացրտամատակարարման համակարգերի մշակումը

    Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարբեր կլիմայական գոտիներում տեղաբաշխված բնակելի շենքերի համար բարձր էներգատնտեսական ցուցանիշներով ջերմացրտամատակարարման համակարգերի մշակման խնդիրներին՝ հաշվի առնելով երկրի բարդ ռելիեֆը, բարձրության զգալի տարբերությունները և կլիմայական պայմանների բազմազանությունը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ջեռուցման և հովացման համակարգերի արդյունավետության բարձրացման տեխնոլոգիական լուծումները, էներգիայի կորուստների նվազեցման մեթոդները, ինչպես նաև վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների կիրառման հնարավորությունները՝ արևային, երկրաջերմային և էներգախնայող ինժեներական համակարգերի ինտեգրման միջոցով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շենքերի ջերմային մեկուսացման, ինժեներական ցանցերի օպտիմալ նախագծման և ավտոմատացված կառավարման համակարգերի ներդրման հարցերին, որոնք թույլ են տալիս ապահովել էներգիայի առավել արդյունավետ օգտագործում և նվազեցնել շահագործման ծախսերը։ Աշխատությունը նաև վերլուծում է կլիմայական գոտիների առանձնահատկությունները՝ լեռնային, նախալեռնային և հարթավայրային տարածքներում, և դրանց ազդեցությունը ջերմային բեռնվածության հաշվարկների ու համակարգերի նախագծման վրա Հայաստան-ում։ Նման համակարգերի մշակումը դիտարկվում է որպես կայուն զարգացման և էներգետիկ անվտանգության ապահովման կարևոր ուղղություն՝ նպաստելով բնակելի ֆոնդի արդյունավետ շահագործմանը և շրջակա միջավայրի պահպանությանը։

    Обновлено. 2026-09-13
    Հայաստանի Հանրապետության տարբեր կլիմայական գոտիներում տեղաբաշխված բնակելի շենքերի համար բարձր էներգատնտեսական ցուցանիշներով ջերմացրտամատակարարման համակարգերի մշակումը
    Онлайн

    Религия

    Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու ժամագիրք

    Այս գիրքը Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու ծիսական գրականության կարևոր տեսակներից է և նախատեսված է եկեղեցական ժամերգությունների ու օրվա տարբեր ժամերին կատարվող աղոթական արարողությունների կազմակերպման համար։ Ժամագիրքը ներառում է եկեղեցական կանոնակարգով սահմանված աղոթքներ, օրհնություններ, սաղմոսներ, շարականներ և այլ ծիսական բնագրեր, որոնք օգտագործվում են ամենօրյա ժամերգությունների ընթացքում։ Դրանց միջոցով արտահայտվում են քրիստոնեական հավատքի հիմնարար գաղափարները, Աստծուն ուղղված փառաբանությունը, ապաշխարությունը, գոհաբանությունը և հոգևոր առաջնորդություն հայցելու ավանդույթը։ Հայ եկեղեցական ժամերգությունը ձևավորվել է դարերի ընթացքում՝ միավորելով աստվածաշնչյան ընթերցումները, աղոթական տեքստերը, շարականային երաժշտությունը և եկեղեցական տարվա տոներին ու հիշատակի օրերին համապատասխան արարողակարգերը։ Ժամագիրքը կարևոր դեր ունի այդ ավանդույթի պահպանման և փոխանցման գործում՝ սահմանելով աղոթքների ու ծիսական գործողությունների հերթականությունը և ապահովելով եկեղեցական պաշտամունքի շարունակականությունը։ Այն գործածվում է հոգևորականների կողմից՝ ժամերգությունները պատշաճ կերպով կատարելու համար, ինչպես նաև ծառայում է եկեղեցական կյանքի և ծիսական ժառանգության ուսումնասիրմանը։ Գրքի բովանդակությունը կապված է Հայ Առաքելական եկեղեցու աստվածաբանական մտածողության, հոգևոր լեզվի և աղոթական մշակույթի հետ։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ եկեղեցական գրականության կառուցվածքը, աղոթքների լեզվական ու գրական առանձնահատկությունները և պաշտամունքային ավանդույթի զարգացման ընթացքը։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ եկեղեցու պատմությամբ, ծիսագիտությամբ, շարականագիտությամբ և հայ հոգևոր մշակույթով հետաքրքրվողների համար։ Այն նաև արժեքավոր է հայ գրքի պատմության տեսանկյունից՝ որպես ծիսական գրականության տարածման, եկեղեցական արարողությունների միասնականացման և հայերեն հոգևոր ժառանգության պահպանման օրինակ։

    Обновлено. 2026-11-02
    Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու ժամագիրք
    Онлайн

    Литература

    Աղվանագիտական կեղծիքները եվ հայագիտության արձագանքները

    Աշխատությունը նվիրված է Կովկասյան Աղվանքի պատմության, մշակութային ժառանգության, եկեղեցական ավանդույթների և պատմական աշխարհագրության վերաբերյալ գիտական բանավեճերի քննությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հայագիտական ուսումնասիրություններում վիճարկվող պատմագիտական մեկնաբանություններին։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն տեսակետների և պնդումների վերլուծության վրա, որոնք վերաբերում են տարածաշրջանի հին և միջնադարյան պատմությանը, հայկական մշակութային ժառանգության պատկանելությանը, պատմական բնակչության կազմին, եկեղեցական կառույցներին, ձեռագրական ավանդույթներին և նյութական մշակույթի հուշարձաններին։ Քննության են առնվում պատմական սկզբնաղբյուրների օգտագործման և մեկնաբանման խնդիրները՝ ցույց տալով, թե աղբյուրների ընտրությունը, թարգմանությունը, ժամանակագրական տվյալների ներկայացումը կամ պատմական հասկացությունների տարբեր մեկնաբանությունները ինչպես կարող են հանգեցնել հակադիր պատմագիտական եզրակացությունների։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հայկական միջնադարյան մատենագրությանը, վիմագրական նյութերին, ձեռագրերին, եկեղեցական փաստաթղթերին, հնագիտական տվյալներին և պատմական քարտեզագրությանը՝ որպես տարածաշրջանի անցյալի վերականգնման համար կարևոր աղբյուրների։ Ներկայացվում են հայագետների կողմից առաջադրված հակափաստարկները և գիտական քննադատության մեթոդները, որոնց միջոցով փորձ է արվում ստուգել վիճահարույց պնդումների աղբյուրագիտական հիմնավորվածությունը և համապատասխանությունը պատմական փաստերին։ Կարևորվում է Կովկասյան Աղվանքի և միջնադարյան հայկական պետական ու եկեղեցական կազմավորումների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև տարբեր պատմական ժամանակաշրջանների վարչական և աշխարհագրական սահմանների ճիշտ տարբերակումը։ Անդրադարձ է կատարվում պատմական տեղանունների, էթնանունների և քաղաքական հասկացությունների կիրառման առանձնահատկություններին, քանի որ դրանց ժամանակակից նշանակությունների մեխանիկական տեղափոխումը հին և միջնադարյան իրողությունների վրա կարող է առաջացնել պատմագիտական հակասություններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև մշակութային ժառանգության վերաբերյալ տեսակետների համեմատությունը՝ ճարտարապետական հուշարձանների, արձանագրությունների, եկեղեցական կառույցների և ձեռագրական նյութերի ծագումն ու պատմական միջավայրը գնահատելու նպատակով։ Գիտական բանավեճերը դիտարկվում են ավելի լայն պատմաքաղաքական և գաղափարական համատեքստում՝ ընդգծելով պատմության ուսումնասիրության ընթացքում աղբյուրագիտական քննադատության, փաստերի համադրման և գիտական մեթոդաբանության պահպանման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել նաև այն մասին, թե ինչպես է հայագիտությունը արձագանքել տարածաշրջանի պատմության վերաբերյալ վիճահարույց տեսություններին և ինչպիսի փաստարկային ու աղբյուրագիտական միջոցներ են կիրառվել դրանց քննադատական գնահատման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայագետների, պատմաբանների, կովկասագետների, աղբյուրագետների, հնագետների, մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար՝ միաժամանակ նպաստելով Հարավային Կովկասի պատմության շուրջ ձևավորված պատմագիտական բանավեճերի առավել համակարգված ընկալմանը։

    Обновлено. 2026-09-23
    Աղվանագիտական կեղծիքները եվ հայագիտության արձագանքները
    Онлайн

    Биология

    Изменение уровней и активностей изоформ цитохрома b558 в крови и биоптатах человека при некоторых злокачественных новообразованиях

    Աշխատությունը նվիրված է մարդու արյան և հյուսվածքային բիոպսիաների ուսումնասիրությանը՝ որոշ չարորակ նորագոյացությունների դեպքում ցիտոքրոմ b558-ի իզոֆորմների մակարդակների և ակտիվության փոփոխությունների բացահայտման նպատակով։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է բջջային կենսաբանության և կենսաքիմիայի կարևոր ուղղություն, որը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ուռուցքային գործընթացների ընթացքում բջջային նյութափոխանակության, օքսիդավերականգնման համակարգերի և ֆերմենտային ակտիվության հնարավոր փոփոխությունները։ Ցիտոքրոմ b558-ը կապված է բջջային օքսիդավերականգնման գործընթացների և ռեակտիվ թթվածնային միացությունների առաջացման մեխանիզմների հետ, ուստի դրա տարբեր իզոֆորմների քանակական և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ չարորակ նորագոյացությունների կենսաքիմիական առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում ինչպես արյան մեջ ուսումնասիրվող ցուցանիշների փոփոխություններին, այնպես էլ անմիջապես ուռուցքային կամ ախտաբանական հյուսվածքներից ստացված բիոպսիական նյութերի հետազոտությանը։ Նման համադրումը հնարավորություն է տալիս համեմատել համակարգային և տեղային փոփոխությունները և պարզել, թե արդյոք ուռուցքային գործընթացի առկայության դեպքում ցիտոքրոմ b558-ի իզոֆորմների մակարդակներն ու ակտիվությունը տարբերվում են առողջ կամ համեմատական խմբերի համապատասխան ցուցանիշներից։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է տարբեր չարորակ նորագոյացությունների դեպքում ստացված տվյալների համեմատական գնահատումը, ինչը կարող է նպաստել հիվանդությունների կենսաքիմիական առանձնահատկությունների տարբերակմանը և հնարավոր ախտորոշիչ կամ կանխատեսիչ ցուցանիշների բացահայտմանը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է ցիտոքրոմ b558-ի ակտիվության փոփոխությունների հնարավոր կապին ուռուցքային բջիջների կենսաբանական հատկությունների և նյութափոխանակային գործընթացների հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ չարորակ նորագոյացությունների ախտածագման մեխանիզմների ուսումնասիրության, կենսաքիմիական մարկերների որոնման և հիվանդության զարգացման ընթացքում բջջային օքսիդատիվ գործընթացների փոփոխությունների գնահատման տեսանկյունից։ Արյան և բիոպսիական նյութի միաժամանակյա ուսումնասիրությունը աշխատանքին հաղորդում է նաև գործնական նշանակություն, քանի որ շրջանառվող կենսաքիմիական ցուցանիշների ուսումնասիրությունը տեսականորեն կարող է հիմք հանդիսանալ ավելի մատչելի լաբորատոր գնահատման մեթոդների զարգացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է կլինիկական ուռուցքաբանության, կենսաքիմիայի և մոլեկուլային կենսաբանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ցիտոքրոմ b558-ի իզոֆորմների փոփոխությունների առանձնահատկությունները չարորակ նորագոյացությունների դեպքում և գնահատել դրանց հնարավոր նշանակությունը ուռուցքային գործընթացների կենսաբանական բնութագրման համար։

    Обновлено. 2026-09-02
    Изменение уровней и активностей изоформ цитохрома b558 в крови и биоптатах человека при некоторых злокачественных новообразованиях
    Онлайн

    Другие предметы

    Երևանի XX դարի բնակելի ճարտարապետության զարգացումը ժամանակի և տարածության մեջ

    Աշխատությունը նվիրված է Երևանի XX դարի բնակելի ճարտարապետության ձևավորման, զարգացման և փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ ժամանակային և տարածական համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են քաղաքի բնակելի կառուցապատման հիմնական փուլերը, ճարտարապետական ոճերի և հատակագծային լուծումների փոփոխությունները, բնակելի շենքերի տիպաբանությունը և դրանց ձևավորման վրա ազդած սոցիալ-տնտեսական, ժողովրդագրական ու քաղաքաշինական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Երևանի տարբեր թաղամասերի և քաղաքային տարածքների կառուցապատման առանձնահատկություններին, բնակելի միջավայրի կազմակերպմանը, շենքերի ծավալատարածական հորինվածքին, ճարտարապետական արտահայտչամիջոցներին և տեղական միջավայրի հետ դրանց փոխհարաբերությանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես են XX դարի ընթացքում փոխվել բնակարանային պահանջները, շինարարական տեխնոլոգիաները և քաղաքաշինական մոտեցումները, և ինչպես են այդ փոփոխություններն արտացոլվել Երևանի բնակելի ճարտարապետության մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է քաղաքի ճարտարապետական ժառանգության պահպանության, պատմական բնակելի միջավայրի գնահատման և ժամանակակից քաղաքաշինական գործընթացների համատեքստում։ Այն կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների, արվեստաբանների, պատմաբանների, հետազոտողների և Երևանի ճարտարապետական ու քաղաքային զարգացման պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-07
    Երևանի XX դարի բնակելի ճարտարապետության զարգացումը ժամանակի և տարածության մեջ
    Онлайн

    Технология

    Բարձր ակտիվության ցեմենտների մշակումը և դրանց հիման վրա արագ ամրացող բետոններ

    Աշխատությունը նվիրված է բարձր ակտիվության ցեմենտների մշակմանը և դրանց հիման վրա արագ ամրացող բետոնների ստացման տեխնոլոգիական ու տեսական հիմունքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել այնպիսի ցեմենտային կապակցանյութեր և բետոնային բաղադրություններ, որոնք կարճ ժամանակահատվածում ձեռք են բերում անհրաժեշտ ամրություն և կարող են արդյունավետ կիրառվել արագ շինարարական աշխատանքներում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ցեմենտի հանքաբանական և քիմիական կազմը, մանրացման աստիճանը, ակտիվության բարձրացման եղանակները, հիդրատացման գործընթացները և կապակցանյութի կառուցվածքի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք ազդում են ցեմենտի վաղ ամրության զարգացման վրա, այդ թվում՝ հումքի կազմին, մասնիկների չափերին, ջուր-ցեմենտ հարաբերությանը, հավելանյութերի կիրառմանը և կարծրացման պայմաններին։ Ստացված բարձր ակտիվության ցեմենտների հիման վրա ուսումնասիրվում են արագ ամրացող բետոնների բաղադրության ընտրության և տեխնոլոգիական մշակման հարցերը։ Գնահատվում են բետոնի վաղ և վերջնական ամրությունը, խտությունը, կառուցվածքը, ջրակայունությունը, ցրտադիմացկունությունը և այլ ֆիզիկամեխանիկական հատկություններ՝ կախված կիրառվող բաղադրությունից և կարծրացման պայմաններից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ցեմենտի ակտիվության և բետոնի ամրության զարգացման միջև կապի բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս օպտիմալացնել ինչպես կապակցանյութի ստացման, այնպես էլ բետոնի պատրաստման տեխնոլոգիան։ Արագ ամրացող բետոնների կիրառումը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է կրճատել շինարարական աշխատանքների տեխնոլոգիական ընդմիջումները, արագ ապամոնտաժել կաղապարամածը, շուտ շահագործման հանձնել կառուցվածքները կամ իրականացնել վերանորոգման և վերականգնման աշխատանքներ սահմանափակ ժամկետներում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել բարձր արդյունավետությամբ ցեմենտային նյութերի արտադրության կատարելագործմանը, բետոնի տեխնոլոգիական հատկությունների բարելավմանը և շինարարության տևողության կրճատմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել շինարարական նյութերի տեխնոլոգներին, ցեմենտի և բետոնի արտադրության մասնագետներին, նյութագետներին, շինարար-ինժեներներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Обновлено. 2026-09-19
    Բարձր ակտիվության ցեմենտների մշակումը և դրանց հիման վրա արագ ամրացող բետոններ