Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր
Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժինՄշակույթ
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1987, Հունվար, թիվ 1)
Այս հրատարակությունը մասնագիտացված մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականությունը և այդպիսով ընթերցողներին, գիտնականներին, մասնագետներին ու գրադարաններին ապահովել տվյալ ոլորտում ընթացիկ հրատարակությունների մասին արագ և կառուցակարգված տեղեկատվությամբ։ Հրատարակությունը կազմվել է Ալ. Մյասնիկյանի անվան հանրապետական գրադարանի մշակույթի և արվեստի գիտական ինֆորմացիայի բաժնի կողմից, որը նման տեղեկատուն հրապարակում էր պարբերաբար՝ յուրաքանչյուր ամիս։ Պաշտոնական նախաբանում նշվում է, որ ցանկում ներառվում էին մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հայերեն և ռուսերեն լեզուներով գրադարան նոր մուտք գործած գրքերի, ինչպես նաև հանրապետությունում հրատարակվող ամսագրերի և թերթերի հոդվածների վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ։ Նյութերի ընդգրկման այս սկզբունքը հրատարակությունը դարձնում է ոչ թե որևէ առանձին մշակութաբանական կամ արվեստագիտական թեմայի վերաբերյալ վերլուծական աշխատություն, այլ տեղեկատվական-մատենագիտական գործիք, որի միջոցով հնարավոր էր հետևել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի բնագավառներում ստեղծվող ու շրջանառվող գրականությանը։ Հատկապես արժեքավոր է նյութերի դասակարգման համակարգը․ տեղեկությունները դասավորվել են ըստ տասնորդական դասակարգման սխեմայի, իսկ յուրաքանչյուր բաժնի ներսում մատենագիտական նկարագրությունները դասավորված են այբբենական կարգով՝ նախ հայերեն, ապա ռուսերեն լեզուներով։ Յուրաքանչյուր գրառման սկզբնամասում նշվել է նաև գրքի գրադարանային շիֆրը, ինչը պետք է հեշտացներ համապատասխան հրատարակության որոնումը և օգտագործումը գրադարանային ֆոնդերում։ Կարևոր առանձնահատկություն է նաև նյութերի համարակալման շարունակականությունը․ հերթական համարները մի թողարկումից մյուսը շարունակվել են ամբողջ տարվա ընթացքում։ Այս կառուցվածքը թույլ էր տալիս տեղեկատուն օգտագործել որպես տարվա ընթացքում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության ընթացիկ հաշվառման ամբողջական համակարգ, այլ ոչ թե որպես միմյանցից անկախ առանձին մատենագիտական ցանկերի շարք։ Մատենագիտական տարեգրքի տվյալները ցույց են տալիս, որ հրատարակությունը շարունակաբար ընդգրկվել է Հայաստանի գրադարանային և մատենագիտական պարբերականների համակարգում․ օրինակ՝ արձանագրված են 1987–1989 թվականների մի շարք համարներ, որոնց ծավալը տարբեր թողարկումներում տատանվել է մոտավորապես 14-ից 55 էջի սահմաններում։ Հայաստանի ազգային գրադարանի էլեկտրոնային կատալոգում պահպանվել են նաև ավելի ուշ տարիների թողարկումների մատենագիտական գրառումներ, այդ թվում՝ 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, 1989 և 1990 թվականների համարներ, ինչը վկայում է հրատարակության երկարատև պարբերական բնույթի մասին։ Հրատարակության բովանդակային արժեքը հատկապես մեծ է ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական տեղեկատվական միջավայրը վերականգնելու տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրողին պարզել, թե տվյալ ժամանակահատվածում ինչ գրքեր, հոդվածներ և այլ նյութեր էին հասանելի կամ մուտք գործում հանրապետության խոշոր գրադարանային ֆոնդեր, ինչ թեմաներ էին ներկայացված մշակույթի և արվեստի ոլորտներում և ինչպիսի տեղեկատվական հոսքեր էին ձևավորվում հայերեն ու ռուսերեն հրատարակությունների միջոցով։ Այդ պատճառով այն կարող է դիտարկվել նաև որպես խորհրդային շրջանի Հայաստանի մշակութային կյանքի ուսումնասիրման օժանդակ սկզբնաղբյուր։ Միաժամանակ տեղեկատուն արժեքավոր է գրադարանագիտության և մատենագիտության պատմության համար, քանի որ ցույց է տալիս, թե ինչպես էր խորհրդային շրջանում կազմակերպվում ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության հավաքագրումը, դասակարգումը և տարածումը։ Հրատարակության կառուցվածքը վկայում է, որ դրա հիմնական հասցեատերերը եղել են ոչ միայն ակադեմիական հետազոտողները, այլև գրադարանները, մասնագետները, մշակույթի և արվեստի ոլորտով հետաքրքրվող կազմակերպություններն ու ընթերցողների ավելի լայն շրջանակները։ Ընդհանուր առմամբ, սա կարևոր տեղեկատու աղբյուր է խորհրդային Հայաստանի մշակութային և արվեստագիտական հրատարակչական դաշտը ուսումնասիրելու համար։ Այն արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ մեկ համակարգում ամփոփում է տարբեր տեսակի հրատարակությունների մասին մատենագիտական տվյալներ և հնարավորություն է տալիս ժամանակագրական ու թեմատիկ կտրվածքով հետևել մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության զարգացմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել մշակույթի պատմությամբ, արվեստագիտությամբ, գրականությամբ, գրադարանագիտությամբ, մատենագիտությամբ և խորհրդային Հայաստանի մտավոր ու հրատարակչական կյանքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և գրադարանային մասնագետների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-08-21Բժշկություն
Клинико-морфометрическое и биомеханическое обоснование лечения аномалий зубочелюстной системы техникой "прямой дуги"
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ատամնածնոտային համակարգի անոմալիաների բուժման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով կլինիկական, մորֆոմետրիկ և բիոմեխանիկական հետազոտությունների արդյունքների վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ատամների և ծնոտների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կծվածքի խանգարումների տեսակները, դրանց ախտորոշման մեթոդները և օրթոդոնտիկ բուժման արդյունավետության գնահատման չափանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում «ուղիղ աղեղ» տեխնիկայի կիրառման սկզբունքներին, ատամների տեղաշարժի բիոմեխանիկական օրինաչափություններին և բուժման ընթացքում առաջացող փոփոխությունների գիտական հիմնավորմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է բուժման պլանավորման, օրթոդոնտիկ ուժերի ճիշտ բաշխման և կայուն արդյունքների ապահովման գործնական մոտեցումներ՝ հիմնված կլինիկական դիտարկումների և չափողական տվյալների վրա։ Հրատարակությունը նախատեսված է օրթոդոնտների, ստոմատոլոգների, դիմածնոտային վիրաբույժների, բժշկական գիտաշխատողների, ռեզիդենտների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր այն մասնագետների, ովքեր հետաքրքրված են օրթոդոնտիկ բուժման ժամանակակից մեթոդներով և դրանց գիտական հիմնավորումներով։
Թարմացվել է՝ 2026-09-02Պատմություն
Ստեղծման պատմական հանգամանքները
Ստեղծման պատմական հանգամանքները այն հասարակական, քաղաքական, տնտեսական և մշակութային պայմաններն են, որոնց ազդեցության տակ ձևավորվում է գրական կամ գեղարվեստական ստեղծագործությունը։ Յուրաքանչյուր ստեղծագործություն ծնվում է որոշակի ժամանակաշրջանում, և այդ ժամանակի իրականությունը անմիջականորեն անդրադառնում է հեղինակի աշխարհընկալման, թեմաների ընտրության և կերպարների կառուցման վրա։ Պատմական հանգամանքները ներառում են պատերազմները, հեղափոխությունները, սոցիալական փոփոխությունները, տնտեսական ճգնաժամերը, ինչպես նաև գաղափարական շարժումները և մշակութային զարգացումները։ Այս գործոնները հաճախ դառնում են ստեղծագործության գաղափարական հիմքը և ազդում են նրա բովանդակության, թեմատիկ ուղղվածության և գեղարվեստական ձևի վրա։ Օրինակ՝ պատերազմական ժամանակաշրջաններում ստեղծված գործերում հաճախ արտահայտվում են ցավի, կորստի, հերոսության և մարդկային տոկունության թեմաները, մինչդեռ խաղաղ և զարգացող հասարակություններում գերիշխում են սիրո, բարոյականության և անհատի ինքնազարգացման խնդիրները։ Ստեղծման պատմական պայմանները նաև բացահայտում են հեղինակի դիրքորոշումը հասարակության նկատմամբ՝ ցույց տալով նրա քննադատական, ընդունող կամ փոփոխական վերաբերմունքը ժամանակի իրականության հանդեպ։ Գրական ստեղծագործության ճիշտ ըմբռնումը անհնար է առանց պատմական համատեքստի ուսումնասիրության, քանի որ միայն այդ դեպքում կարելի է լիարժեք հասկանալ նրա գաղափարական խորությունը և գեղարվեստական արժեքը։ Այսպիսով, ստեղծման պատմական հանգամանքները կարևոր դեր ունեն ոչ միայն ստեղծագործության ձևավորման, այլ նաև դրա ճիշտ ընկալման և մեկնաբանության գործում՝ դարձնելով այն ժամանակի հասարակական կյանքի հայելին։
Թարմացվել է՝ 2026-09-20Պատմություն
Антипрофсоюзная политика корпораций США и борьба профсоюзов за свои права (на примере «Дженерал Электрик», конец 40-х - начало 70-х годов XX в.)
Գիրքը նվիրված է ԱՄՆ կորպորացիաների հակաարհմիութենական քաղաքականության և աշխատավորական արհմիությունների՝ իրենց իրավունքների պաշտպանության համար պայքարի ուսումնասիրությանը՝ «Ջեներալ Էլեկտրիկ» ընկերության գործունեության օրինակով 1940-ականների վերջից մինչև 1970-ականների սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում։ Այն ներկայացնում է ամերիկյան արդյունաբերության զարգացման այդ փուլում գործատուների և աշխատողների հարաբերությունների առանձնահատկությունները, խոշոր կորպորացիաների կառավարման քաղաքականությունը և արհմիությունների դերը սոցիալական ու տնտեսական գործընթացներում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են աշխատուժի կազմակերպման ձևերը, կոլեկտիվ բանակցությունների գործընթացները, աշխատողների իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմները և կորպորատիվ կառույցների կողմից արհմիութենական ազդեցության սահմանափակման փորձերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում «Ջեներալ Էլեկտրիկ» ընկերության և աշխատավորական կազմակերպությունների փոխհարաբերություններին, գործադուլներին, բանակցային գործընթացներին և աշխատանքային օրենսդրության ազդեցությանը։ Գիրքը բացահայտում է XX դարի կեսերի ԱՄՆ-ում սոցիալական պայքարի, արդյունաբերական հարաբերությունների և աշխատավորական շարժման զարգացման հիմնական միտումները։ Աշխատանքը նախատեսված է պատմաբանների, սոցիոլոգների, տնտեսագետների, աշխատանքային հարաբերությունների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ԱՄՆ սոցիալ-տնտեսական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-17Այլ առարկաներ
Ուսումնական ձեռնարկ <<Անասնապահական ֆերմաների մեքենայացում>> առարկայից
Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է յուրաքանչյուր համակարգի կառուցվածքը, աշխատանքի սկզբունքները և արդյունավետ օգտագործման եղանակները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է մեքենայացումը նպաստում կենդանիների արտադրողականության բարձրացմանը և աշխատանքային ծախսերի նվազեցմանը։ Գրքում ընդգծվում է նաև ֆերմաների տեխնոլոգիական կազմակերպման կարևորությունը՝ ներառյալ արտադրական գործընթացների ավտոմատացման հնարավորությունները, էներգախնայող համակարգերի կիրառումը և աշխատանքի հիգիենիկ ու սանիտարական պահանջները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սարքավորումների տեխնիկական սպասարկմանը, անվտանգության կանոններին և անխափան աշխատանքի ապահովման մեթոդներին։ Աշխատությունը ներառում է նաև ժամանակակից անասնապահական տեխնոլոգիաների նկարագրություն՝ կենտրոնանալով արդյունավետության բարձրացման, կենդանիների բարեկեցության և արտադրանքի որակի բարելավման վրա։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, անասնապահության մասնագետների և ֆերմաների ինժեներատեխնիկական անձնակազմի համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները ֆերմաների մեքենայացման ոլորտում և կիրառել դրանք գործնականում։
Թարմացվել է՝ 2026-09-19Տնտեսագիտություն
Վարձակալության հաշվապահական հաշվառման բարելավման ուղիները ՀՀ կազմակերպություններում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության կազմակերպություններում վարձակալության (lease) գործարքների հաշվապահական հաշվառման բարելավման հիմնախնդիրներին և դրանց լուծման ուղիներին՝ միջազգային ֆինանսական հաշվետվությունների ստանդարտների (IFRS) կիրառման համատեքստում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է վարձակալության հաշվառման ժամանակակից մոտեցումները՝ առանձնապես ուշադրություն դարձնելով ակտիվների ճանաչման, պարտավորությունների հաշվառման, ծախսերի բաշխման և ֆինանսական հաշվետվությունների ճշգրտության ապահովման հարցերին։ Գրքում վերլուծվում են գործառնական և ֆինանսական վարձակալությունների հաշվառման առանձնահատկությունները, դրանց ազդեցությունը կազմակերպությունների ֆինանսական վիճակի գնահատման վրա, ինչպես նաև հաշվապահական քաղաքականության ձևավորման սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ կազմակերպություններում առկա խնդիրներին՝ կապված հաշվառման մեթոդաբանության ոչ միատեսակ կիրառման, մասնագիտական պատրաստվածության մակարդակի և տեղեկատվական համակարգերի սահմանափակումների հետ։ Հեղինակը առաջարկում է հաշվապահական գործընթացների բարելավման ուղիներ՝ ներառյալ թվայնացման ընդլայնումը, ներքին վերահսկողության համակարգերի ուժեղացումը և միջազգային ստանդարտների լիարժեք ներդրումը։ Աշխատությունը օգտակար է հաշվապահների, աուդիտորների, ֆինանսական մենեջերների և տնտեսագիտական ոլորտի հետազոտողների համար՝ նպաստելով հաշվապահական հաշվառման որակի և թափանցիկության բարձրացմանը ՀՀ կազմակերպություններում։
Թարմացվել է՝ 2026-09-19