Стилистические особенности сочинений для струнных solo XX века и их преломление в произведениях армянских композиторов

Քաղաքագիտություն

Եվրոպական գործընթացների քաղաքական վերլուծություն-ը քաղաքագիտական և միջազգային հարաբերությունների ուղղվածությամբ աշխատություն է, որը ուսումնասիրում է Եվրոպայում ընթացող քաղաքական, ինստիտուցիոնալ և ինտեգրացիոն գործընթացները՝ ընդգրկելով ինչպես պատմական զարգացումները, այնպես էլ ժամանակակից քաղաքական համակարգերի փոխակերպումները, աշխատությունում վերլուծվում են Եվրոպական միության ձևավորման և ընդլայնման փուլերը, անդամ պետությունների միջև քաղաքական ու տնտեսական համագործակցության մեխանիզմները, ինչպես նաև եվրոպական կառավարման ինստիտուտների գործառույթները և որոշումների կայացման գործընթացները, միաժամանակ քննարկվում են տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրները, միգրացիոն քաղաքականությունը, ժողովրդավարական կառավարման մարտահրավերները և գլոբալ քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը Եվրոպայի վրա, հատուկ ուշադրություն է դարձվում եվրոպական ինտեգրման հաջողությունների և հակասությունների համեմատական վերլուծությանը, աշխատությունը նպատակ ունի ձևավորելու համակարգված պատկերացում եվրոպական քաղաքական գործընթացների տրամաբանության և դրանց միջազգային նշանակության մասին։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սեփականության տարբեր ձևերի ձևավորման ու զարգացման, պետական սեփականության վերափոխման և բնական մենաշնորհների ոլորտներում ապապետականացման գործընթացների տնտեսական ու կազմակերպական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են պետական, մասնավոր և սեփականության այլ ձևերի փոխհարաբերությունները շուկայական տնտեսության ձևավորման պայմաններում, ինչպես նաև պետական սեփականության կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունը տնտեսության առանձին ճյուղերի գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնական մենաշնորհների ոլորտներին, որոնց գործունեությունը պայմանավորված է արտադրական ենթակառուցվածքների, մեծածավալ կապիտալ ներդրումների, տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների և մրցակցային միջավայրի սահմանափակ հնարավորությունների առկայությամբ։ Վերլուծվում են ապապետականացման և մասնավորեցման տնտեսական նախադրյալները, նպատակները, իրականացման մեխանիզմներն ու հնարավոր հետևանքները՝ հաշվի առնելով Հայաստանի տնտեսության անցումային շրջանի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է սեփականության հարաբերությունների վերափոխման ազդեցությունը ձեռնարկությունների կառավարման արդյունավետության, ներդրումային գործունեության, ծառայությունների որակի, արտադրական ծախսերի և տնտեսական պատասխանատվության վրա։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ բնական մենաշնորհների պայմաններում սեփականության ձևի փոփոխությունը սերտորեն կապված է պետական կարգավորման արդյունավետ մեխանիզմների անհրաժեշտության հետ, քանի որ մրցակցության սահմանափակ հնարավորությունները պահանջում են հասարակական և սպառողական շահերի պաշտպանության համապատասխան գործիքներ։ Ուսումնասիրվում են պետության կարգավորիչ գործառույթները, սակագնային քաղաքականության ձևավորման սկզբունքները, մենաշնորհային դիրքի հնարավոր չարաշահումների կանխարգելման և ծառայությունների հասանելիության ապահովման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սեփականության իրավունքի ինստիտուցիոնալ հիմքերի ձևավորմանը, տնտեսական բարեփոխումների ընթացքում պետական և մասնավոր հատվածների դերերի փոփոխությանը և արդյունավետ կառավարման կառուցակարգերի ստեղծման անհրաժեշտությանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ապապետականացման գործընթացները ոչ միայն սեփականության իրավունքի փոխանցման, այլև տնտեսության կառավարման համակարգի ավելի լայն վերափոխումների համատեքստում։ Բնական մենաշնորհների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է ենթակառուցվածքային ճյուղերի կայուն գործունեության, ներդրումների խթանման, տնտեսական արդյունավետության և հանրային շահերի միջև հավասարակշռության ապահովման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, պետական կառավարման, սեփականության հարաբերությունների, շուկայական բարեփոխումների և բնական մենաշնորհների կարգավորման խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Գյուղատնտեսություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման ռազմավարական ուղղությունների և ոլորտի արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են գյուղատնտեսության դերը երկրի տնտեսության մեջ, ոլորտի զարգացման հիմնական նախադրյալները, առկա խնդիրներն ու մարտահրավերները, ինչպես նաև դրանց հաղթահարման ուղիները։ Աշխատությունում գնահատվում են գյուղատնտեսական արտադրության կառուցվածքը, արտադրողականության մակարդակը, ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը և գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների մրցունակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրմանը, հողային և ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարմանը, գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման մեխանիզմներին, պետական աջակցության քաղաքականությանը և ներդրումային միջավայրի բարելավմանը։ Վերլուծության հիման վրա ներկայացվում են ոլորտի երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարական մոտեցումներ և առաջարկություններ, որոնք միտված են արտադրության ծավալների ավելացմանը, արտադրողականության բարձրացմանը, պարենային անվտանգության ամրապնդմանը և գյուղական համայնքների սոցիալ-տնտեսական զարգացման խթանմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ագրարային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, հետազոտողների և գյուղատնտեսության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը պատմական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը կենտրոնանում է միջնադարյան եվրասիական տափաստաններում ձևավորված մոնղոլական քաղաքական ու ռազմական կառույցների, հատկապես Ոսկե Հորդայի պատմական զարգացման, իշխանական համակարգի և տարածաշրջանային ազդեցության վրա։ Նյութի առանցքում մոնղոլական նվաճումներից հետո ստեղծված քաղաքական աշխարհն է, որտեղ քոչվորական ավանդույթները, կայսերական կառավարման սկզբունքները և տեղական հասարակությունների հետ փոխհարաբերությունները ձևավորեցին յուրահատուկ պետական ու սոցիալական համակարգ։ Քննվում են իշխանության կազմակերպման մեխանիզմները, խաների և վերնախավի դերակատարությունը, ժառանգականության ու քաղաքական մրցակցության խնդիրները, ինչպես նաև կենտրոնական իշխանության և ենթակա տարածքների հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տափաստանային քաղաքական մշակույթին, դիվանագիտական կապերին և տարբեր ժողովուրդների ու կրոնական համայնքների համակեցությանը։ Ուսումնասիրվում է նաև առևտրի կարևոր նշանակությունը, քանի որ Հորդայի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքները կապված էին Եվրոպան, Սևծովյան ավազանը, Կովկասը, Կենտրոնական Ասիան և ավելի հեռավոր արևելյան շրջանները միավորող առևտրային ճանապարհների հետ։ Քաղաքների, շուկաների և հաղորդակցության ուղիների զարգացումը ներկայացվում է որպես քաղաքական իշխանության և տնտեսական կյանքի փոխկապակցվածության կարևոր դրսևորում։ Անդրադարձ է կատարվում ռուսական իշխանությունների, իսլամական աշխարհի, Բյուզանդիայի ժառանգորդ քաղաքական կենտրոնների և եվրասիական այլ ուժերի հետ հարաբերություններին՝ ցույց տալով տափաստանային պետությունների նշանակությունը միջնադարյան միջազգային հարաբերություններում։ Կարևոր թեմաներից է նաև կրոնական և մշակութային փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ իսլամի տարածումը և դրա ազդեցությունը իշխանության ու հասարակության վրա։ Քննվում են ներքին հակամարտությունները, քաղաքական մասնատումը և այն երկարաժամկետ գործընթացները, որոնք հանգեցրին միասնական իշխանական համակարգի թուլացմանն ու նոր քաղաքական կազմավորումների առաջացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս եվրասիական տափաստանի պատմությունը դիտարկել ոչ թե որպես հարակից քաղաքակրթությունների պատմության երկրորդական դրվագ, այլ որպես ինքնուրույն քաղաքական, տնտեսական և մշակութային համակարգ, որը նշանակալի ազդեցություն է ունեցել միջնադարյան Եվրասիայի զարգացման վրա։

Պատմություն

Աշխատանքը նվիրված է 1991-1994 թվականներին Ղարաբաղյան հակամարտության շուրջ ձևավորված միջազգային դիվանագիտական գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Խորհրդային Միության փլուզումից հետո տարածաշրջանում ստեղծված նոր քաղաքական իրադրությանը, հակամարտության ռազմականացմանը և դրա կարգավորման ուղղությամբ միջազգային դերակատարների ձեռնարկած քայլերին։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է այն ժամանակաշրջանը, երբ հակամարտությունը վերածվեց լայնածավալ ռազմական բախման, իսկ դրա կարգավորումը աստիճանաբար դարձավ ոչ միայն Հայաստանի և Ադրբեջանի, այլև տարածաշրջանային ու միջազգային քաղաքականության կարևորագույն խնդիրներից մեկը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ԽՍՀՄ փլուզման հետևանքով ստեղծված աշխարհաքաղաքական փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը Հարավային Կովկասի անվտանգության միջավայրի վրա։ Խորհրդային կենտրոնական իշխանության թուլացումը և հետագայում վերացումը փոխեցին հակամարտության կողմերի քաղաքական ու ռազմական հնարավորությունները, իսկ նորանկախ պետությունների ձևավորումը խնդիրը տեղափոխեց միջազգային հարաբերությունների ավելի լայն հարթություն։ Այդ պայմաններում տարբեր պետություններ և միջազգային կազմակերպություններ սկսեցին ներգրավվել հակամարտության կարգավորման գործընթացում՝ փորձելով հասնել ռազմական գործողությունների դադարեցման և քաղաքական բանակցությունների մեկնարկի։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միջազգային կազմակերպությունների, հատկապես ՄԱԿ-ի և ԵԱՀԽ-ի, գործունեության ուսումնասիրությունը։ 1992 թվականին ԵԱՀԽ-ի շրջանակներում ձևավորվեց հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված գործընթաց, որի առանցքային բաղադրիչներից էր բանակցությունների կազմակերպման և խաղաղ կարգավորման հնարավոր մեխանիզմների ձևավորումը։ Հետագա տարիներին այս գործընթացը դարձավ հակամարտության միջազգային միջնորդության հիմնական հարթակներից մեկը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև Ռուսաստանի, Միացյալ Նահանգների և եվրոպական պետությունների դիրքորոշումներին։ Այդ ժամանակաշրջանում Ռուսաստանը տարածաշրջանում ուներ առանձնահատուկ քաղաքական, ռազմական և պատմական ազդեցություն, իսկ արևմտյան պետությունները աստիճանաբար ավելի մեծ հետաքրքրություն էին ցուցաբերում Հարավային Կովկասի անվտանգության և հակամարտության կարգավորման նկատմամբ։ Տարբեր դերակատարների շահերի համադրումն ու երբեմն հակասությունը էական ազդեցություն էին ունենում բանակցային գործընթացի ընթացքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ռազմական գործողությունների և դիվանագիտական նախաձեռնությունների փոխկապակցվածությանը։ Ռազմաճակատում իրավիճակի փոփոխությունները անմիջականորեն ազդում էին բանակցային դիրքորոշումների վրա, իսկ միջազգային միջնորդների առաջարկները, հայտարարություններն ու հնարավոր համաձայնությունների նախագծերը փոխկապակցվում էին ռազմական իրադրության հետ։ Այս առումով աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հակամարտությունը ոչ միայն որպես ռազմական դիմակայություն, այլև որպես քաղաքական և դիվանագիտական գործընթաց, որի զարգացումը պայմանավորված էր բազմաթիվ ներքին և արտաքին գործոններով։ Հետազոտության առանձին խնդիր է միջազգային իրավունքի և տարածքային ամբողջականության ու ժողովուրդների ինքնորոշման սկզբունքների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Հակամարտության շուրջ ձևավորված դիվանագիտական դիրքորոշումներում այս սկզբունքները հաճախ հանդես էին գալիս որպես կարևոր իրավաքաղաքական փաստարկներ, իսկ դրանց մեկնաբանության տարբերությունները բարդացնում էին միասնական կարգավորման ձևաչափի ձևավորումը։ Այդ համատեքստում կարող են ուսումնասիրվել նաև տարածքային կարգավիճակի, անվտանգության երաշխիքների, բնակչության իրավունքների և ռազմական գործողությունների դադարեցման հետ կապված հարցերը։ Աշխատանքը կարող է վերլուծել 1992-1994 թվականների ընթացքում իրականացված բանակցային և միջնորդական տարբեր նախաձեռնությունները, դրանց նպատակները, արդյունքները և սահմանափակումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի 1994 թվականի մայիսին ձեռք բերված հրադադարի համաձայնությունը, որը դադարեցրեց լայնածավալ ռազմական գործողությունները և ստեղծեց հակամարտության հետագա քաղաքական կարգավորման համար անհրաժեշտ հարաբերական կայունության պայմաններ։ Միաժամանակ հրադադարը ինքնին չլուծեց հակամարտության հիմնարար քաղաքական խնդիրները, ինչի հետևանքով կարգավորման գործընթացը շարունակվեց նաև հետագա տարիներին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությունը։ Երկու պետությունների դիվանագիտական դիրքորոշումները ձևավորվում էին ինչպես ռազմական իրավիճակի, այնպես էլ ներքաղաքական զարգացումների, միջազգային աջակցության որոնման և տարածաշրջանային ուժերի հետ հարաբերությունների ազդեցությամբ։ Այդ քաղաքականությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչու տարբեր ժամանակահատվածներում բանակցային դիրքորոշումները փոխվում էին և ինչու չէր հաջողվում արագ հասնել համապարփակ քաղաքական համաձայնության։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը կայանում է 1991-1994 թվականների իրադարձությունների համակողմանի դիտարկման մեջ՝ ռազմական, դիվանագիտական, միջազգային-իրավական և աշխարհաքաղաքական գործոնների փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հակամարտության միջազգայինացման հիմնական փուլերը, միջնորդական գործընթացների առանձնահատկությունները և տարածաշրջանային ու գլոբալ դերակատարների շահերի ազդեցությունը կարգավորման հնարավորությունների վրա։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է 1991-1994 թվականների Ղարաբաղյան հակամարտությունը որպես բարդ միջազգային-քաղաքական գործընթաց, որի ընթացքում ռազմական զարգացումներին զուգահեռ ձևավորվեց բազմակողմ դիվանագիտական միջնորդության համակարգ, իսկ 1994 թվականի հրադադարով ստեղծվեց հակամարտության հետագա բանակցային կարգավորման հիմքը։

Բժշկություն

Ուսումնասիրությունը նվիրված է պրոբորբոքային ցիտոկինների և ազոտի օքսիդի դերին սուր պանկրեատիտի պաթոգենեզում։ Աշխատության կենտրոնում սուր պանկրեատիտի զարգացման ընթացքում առաջացող բորբոքային և կենսաքիմիական գործընթացներն են, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են պրոբորբոքային ցիտոկինների՝ որպես իմունաբորբոքային պատասխանի կարևոր միջնորդների, առաջացման և ազդեցության մեխանիզմները, դրանց մասնակցությունը ենթաստամոքսային գեղձի տեղային ախտահարմանը և համակարգային բորբոքային արձագանքի ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազոտի օքսիդի կենսաբանական դերին, դրա սինթեզի և փոխանակության փոփոխություններին ու բորբոքային գործընթացների վրա ունեցած ազդեցությանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել ցիտոկինների և ազոտի օքսիդի փոխազդեցությունը որպես սուր պանկրեատիտի ախտաբանական մեխանիզմների կարևոր բաղադրիչ և բացահայտել դրանց հնարավոր կապը հիվանդության ծանրության ու ընթացքի հետ։ Քննարկվում են նաև բորբոքային միջնորդների հավասարակշռության խանգարումները, անոթային և հյուսվածքային փոփոխությունները, օքսիդատիվ գործընթացները և համակարգային բարդությունների ձևավորման հնարավոր մեխանիզմները։ Նման մոտեցումը կարևոր է հիվանդության պաթոգենեզի առավել ամբողջական ընկալման, վաղ ախտորոշիչ և կանխատեսիչ ցուցանիշների որոնման, ինչպես նաև ապագայում թիրախային բուժական մոտեցումների մշակման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գաստրոէնտերոլոգներին, վիրաբույժներին, պաթոֆիզիոլոգներին, կլինիկական կենսաքիմիկոսներին, իմունոլոգներին և բժշկական հետազոտողներին, ինչպես նաև բժշկական բուհերի ուսանողներին և ասպիրանտներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես սուր պանկրեատիտի բորբոքային մեխանիզմների, ցիտոկինային պատասխանի և ազոտի օքսիդի մասնակցության համակցված ուսումնասիրության տեսանկյունից։