Տեղական ինքնակառավարման համակարգի զարգացման հիմնախնդիրները և դրանց լուծման ուղիները ՀՀ-ում

Պատմություն

Գիրքը ներկայացնում է այն հոգևոր և ժողովրդական պատկերացումները, որոնք ձևավորվել են հայկական ավանդական մշակույթում՝ կապված առողջության, պաշտպանության, հաջողության և կյանքի տարբեր իրավիճակների հետ։ Հիմնական բովանդակությունը․ Հմայական խոսքեր և ծեսեր Բուժիչ, պաշտպանիչ և հաջողություն բերող խոսքային ձևեր։ Ժողովրդական աղոթքներ Տարբեր իրավիճակների համար նախատեսված աղոթքներ (հիվանդություն, վտանգ, աշխատանքի հաջողություն և այլն)։ Կրոնական և ժողովրդական մտածողության միաձուլում Քրիստոնեական աղոթքների և հին հավատալիքների համատեղ գոյակցություն։ Բանահյուսական նյութերի հավաքագրում Տեքստերի գրանցում, դասակարգում և վերլուծություն։ Հավատալիքային համակարգ Բնության, մարդու և հոգևոր ուժերի փոխհարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումներ։

Lեզվաբանություն

Учебное пособие по русскому языку աշխատությունը ռուսաց լեզվի ուսուցման ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է լեզվի քերականական, բառապաշարային և հաղորդակցական հմտությունների զարգացման համար, այն ներկայացնում է ռուսերենի հիմնական բաժինները՝ հնչյունաբանություն, բառագիտություն, ձևաբանություն և շարահյուսություն, ինչպես նաև ուղղագրության և կետադրության կանոնները, գիրքը ներառում է գործնական վարժություններ, ընթերցանության տեքստեր և լեզվական վերլուծության առաջադրանքներ, որոնք նպաստում են խոսքի ճիշտ կառուցմանը և գրավոր արտահայտման կատարելագործմանը, միաժամանակ ընդգրկելով հաղորդակցական իրավիճակներ, որոնք օգնում են լեզուն կիրառել առօրյա և ակադեմիական միջավայրում, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ռուսերեն լեզու սովորողների համար։

Մանկավարժություն

Այս գիտամեթոդական ուսումնասիրությունը նվիրված է կրոնական հասկացությունների ուսուցման առանձնահատկություններին անգլերենի բուհական դասընթացներում՝ դիտարկելով լեզվական, մշակութային և միջկրոնական հաղորդակցության խնդիրները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են կրոնական տերմինաբանության, գաղափարների և խորհրդանշական համակարգերի ներկայացման մեթոդները՝ հաշվի առնելով ուսանողների լեզվական պատրաստվածությունը և մշակութային բազմազանությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է կրոնական բովանդակությամբ տեքստերի ընթերցման, մեկնաբանման և թարգմանության գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կիրառումը լեզվական կարողությունների զարգացման և միջմշակութային իրազեկվածության ձևավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դժվարություններին, որոնք առաջանում են տարբեր կրոնական ավանդույթների հասկացությունների համարժեք փոխանցման և ընկալման ընթացքում, ինչպես նաև ուսուցման այն ռազմավարություններին, որոնք նպաստում են թեմայի օբյեկտիվ և ակադեմիական ներկայացմանը։ Աշխատությունը համադրում է լեզվակրթական, մշակութաբանական և կրոնագիտական մոտեցումներ՝ առաջարկելով գործնական մեթոդներ բարձրագույն կրթության համակարգում մասնագիտական և միջմշակութային հաղորդակցության զարգացման համար։ Այն օգտակար է անգլերենի դասախոսների, մեթոդիստների, լեզվաբանների, կրոնագետների և բարձրագույն կրթության ոլորտի հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների բնագավառներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գիտնականների, ուսանողների, դասախոսների և լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Հրատարակությունն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններին, բանասիրական գիտություններին, գրականագիտությանը, լեզվաբանությանը, պատմությանը, պատմական գիտություններին, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող նոր աշխատություններ՝ արտացոլելով տվյալ ոլորտներում կատարվող արդի հետազոտությունները, տեսական զարգացումները և գիտական մտքի հիմնական ուղղությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան գրականություն ուսումնական, գիտահետազոտական կամ մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է, որը նպաստում է գիտական հաղորդակցության զարգացմանը, նոր գիտելիքների տարածմանը և հասարակագիտական ու հումանիտար գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

Հոգեբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ա. Ի. Միրաքյանի գիտական ժառանգությանը և հոգեկան արտացոլման հայեցակարգի զարգացման գործում նրա ունեցած նշանակալի ներդրմանը։ Աշխատության հիմքում ընկած է այն գիտական մոտեցումը, որի համաձայն հոգեկան գործընթացները պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես արտաքին աշխարհի ազդեցությունների պասիվ արտացոլում, այլև որպես մարդու ակտիվ ճանաչողական գործունեության, ընկալման և իրականության հետ փոխհարաբերության բարդ համակարգ։ Հետազոտություններում Միրաքյանի հայեցակարգը ներկայացվում է որպես հոգեբանական երևույթների ուսումնասիրման ինքնատիպ մոտեցում, որը հատկապես նշանակալի է ընկալման գործընթացի բնույթի, դրա մեխանիզմների և մարդու կողմից իրականության յուրացման առանձնահատկությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է Միրաքյանի գիտական ուղու և նրա հայեցակարգի ձևավորման նախադրյալների բացահայտումը։ Հեղինակի տեսական հայացքները ձևավորվում են այնպիսի հարցադրումների շրջանակում, որոնք վերաբերում են մարդու հոգեկանի և արտաքին աշխարհի փոխհարաբերությանը, ընկալման կառուցվածքին և հոգեկան արտացոլման մեխանիզմներին։ Այս մոտեցման կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն փորձում է հաղթահարել հոգեկան գործընթացների չափազանց պարզեցված մեկնաբանությունները և մարդու հոգեկան գործունեությունը դիտարկել ավելի ամբողջական համակարգի շրջանակում։ Ուսումնասիրության առանցքային թեման ընկալման գործընթացն է։ Մարդը շրջապատող իրականությունը չի ընկալում որպես արդեն պատրաստ, անփոփոխ տեղեկատվություն․ ընկալման ընթացքում արտաքին ազդեցությունները ներառվում են մարդու գործունեության, փորձի, գիտակցության և անձնային առանձնահատկությունների համակարգում։ Այդ պատճառով ընկալումը ներկայացվում է որպես ակտիվ գործընթաց, որի ընթացքում ձևավորվում է իրականության որոշակի հոգեկան պատկերը։ Այս դրույթը կարևոր նշանակություն ունի հոգեկան արտացոլման բնույթը հասկանալու համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս տարբերակել արտաքին աշխարհի մեխանիկական վերարտադրությունը և մարդու կողմից իրականության ակտիվ հոգեկան յուրացումը։ Միրաքյանի հայեցակարգի առանձնահատկություններից է «ոչարգասիքային» մոտեցման գաղափարը, որը նրա գիտական ժառանգության ուսումնասիրություններում դիտարկվում է որպես կարևոր տեսական սկզբունք։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հոգեկան արտացոլումը չսահմանափակել միայն որոշակի վերջնական արդյունքի՝ պատրաստի հոգեկան պատկերի կամ արդյունքի ձևավորմամբ։ Փոխարենը շեշտադրվում է գործընթացի դինամիկ բնույթը, մարդու ակտիվ ներգրավվածությունը և այն պայմանները, որոնց ներքո ձևավորվում ու փոխակերպվում է հոգեկան արտացոլումը։ Այս տեսանկյունից հոգեկան գործընթացը դիտարկվում է ոչ թե որպես մեկանգամյա արձագանք, այլ որպես շարունակական փոխազդեցության համակարգ։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև հոգեկան արտացոլման և գործունեության փոխհարաբերությանը։ Մարդու հոգեկան աշխարհը չի կարող ամբողջությամբ հասկացվել՝ անջատելով այն նրա գործունեությունից։ Մարդը ճանաչում, ընկալում և մեկնաբանում է իրականությունը կոնկրետ գործունեության պայմաններում, իսկ գործունեությունն իր հերթին փոխվում է մարդու ունեցած պատկերացումների և փորձի ազդեցությամբ։ Այս փոխադարձ կապը թույլ է տալիս հոգեկան արտացոլումը դիտարկել որպես ակտիվ և զարգացող գործընթաց։ Նման մոտեցումը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է հասկանալ, թե ինչու նույն արտաքին իրավիճակը տարբեր մարդկանց մոտ կարող է առաջացնել տարբեր հոգեբանական արձագանքներ և ընկալումներ։ Հետազոտության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ընկալման վերաբերյալ տարբեր տեսություններին և դրանց համեմատությանը։ Միրաքյանի մոտեցման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ավանդական պատկերացումների սահմանափակումները և ցույց տալ այն տեսական հնարավորությունները, որոնք առաջանում են ընկալման գործընթացը ավելի լայն՝ սուբյեկտի և իրականության փոխհարաբերության համատեքստում դիտարկելիս։ Այս առումով նրա հայեցակարգը կարող է դիտարկվել որպես փորձ՝ վերանայելու հոգեկան արտացոլման գործընթացի ուսումնասիրության որոշ հաստատված մոտեցումներ և առաջարկելու այլ մեկնաբանության հնարավորություններ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև սուբյեկտի դերի խնդիրը։ Հոգեկան արտացոլման ընթացքում մարդը հանդես է գալիս ոչ թե որպես արտաքին ազդակների պասիվ ընդունող, այլ որպես ակտիվ սուբյեկտ։ Նրա նախկին փորձը, գործունեությունը, գիտելիքները, հետաքրքրությունները և հոգեկան առանձնահատկությունները կարող են ազդել այն բանի վրա, թե ինչպես է նա ընկալում և մեկնաբանում իրականությունը։ Այս դրույթը հոգեբանական ուսումնասիրության մեջ թույլ է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ անհատական տարբերությունների առաջացման պատճառները և բացատրել հոգեկան գործընթացների բազմազանությունը։ Միրաքյանի հայեցակարգի նշանակությունը չի սահմանափակվում միայն տեսական հոգեբանությամբ։ Նրա գաղափարների հիման վրա հետագայում ուսումնասիրություններ են իրականացվել ընկալման տրանսցենդենտալ հոգեբանության ուղղությամբ, իսկ այդ մոտեցման հնարավոր կիրառությունները դիտարկվել են նաև հոգեթերապիայի և կրթության ոլորտներում։ Հետազոտական աշխատանքներում հատուկ ուշադրություն է դարձվել Միրաքյանի հետևորդների աշխատություններին՝ նրա տեսական սկզբունքների հետագա զարգացման և կիրառման հնարավորությունները բացահայտելու նպատակով։ Կրթական ոլորտում այս մոտեցումը կարող է կարևոր լինել սովորողի ընկալման և ուսումնական գործունեության առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Եթե հոգեկան արտացոլումը դիտարկվում է որպես ակտիվ գործընթաց, ապա ուսուցումը նույնպես չի կարող սահմանափակվել տեղեկատվության փոխանցմամբ։ Սովորողը պետք է դիտարկվի որպես գիտելիքը յուրացնող և վերակազմավորող ակտիվ սուբյեկտ, որի անձնական փորձը և գործունեությունը նշանակություն ունեն ուսումնական նյութի ընկալման ու իմաստավորման համար։ Հոգեթերապիայի համատեքստում ևս այս տեսական մոտեցումը կարող է օգտագործվել մարդու կողմից սեփական փորձի ընկալման և մեկնաբանության առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Հոգեկան իրականությունը դիտարկելով որպես ակտիվորեն ձևավորվող և մեկնաբանվող գործընթաց՝ հնարավոր է ավելի խորությամբ ուսումնասիրել մարդու վերաբերմունքը սեփական ապրումների, շրջապատի և կյանքի իրադարձությունների նկատմամբ։ Ուսումնասիրության կարևոր արդյունքներից մեկն այն է, որ Միրաքյանի գիտական ժառանգությունը հնարավորություն է տալիս հոգեկան արտացոլման խնդիրը դիտարկել ավելի լայն տեսական շրջանակում։ Նրա մոտեցման արժեքը հատկապես դրսևորվում է այն գաղափարում, որ հոգեկան գործընթացները պետք է ուսումնասիրել դրանց ձևավորման, զարգացման և գործունեության հետ փոխկապվածության մեջ։ Այդպիսի մոտեցումը թույլ է տալիս խուսափել հոգեկան երևույթները մեկուսացված և անփոփոխ արդյունքների վերածելուց և ընդգծում է դրանց դինամիկ ու սուբյեկտային բնույթը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Ա. Ի. Միրաքյանի ներդրումը հոգեկան արտացոլման հայեցակարգի զարգացման գործում կապված է մարդու ընկալման և հոգեկան գործունեության ակտիվ բնույթի շեշտադրման, ընկալման գործընթացի նոր տեսական մեկնաբանությունների մշակման և ոչարգասիքային մոտեցման առաջադրման հետ։ Նրա գաղափարները կարևոր նշանակություն ունեն հայ հոգեբանական մտքի պատմության համար և միաժամանակ ստեղծում են հիմք հոգեբանության այլ բնագավառներում հետագա տեսական ու կիրառական ուսումնասիրությունների համար։

Մշակույթ

Ժողովածուն նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության գրադարանների աշխատանքի փորձի ներկայացմանը և մասնագիտական գործունեության տարբեր կողմերի լուսաբանմանը։ Նյութերում ամփոփվում և ներկայացվում են գրադարանների գործնական աշխատանքի ընթացքում ձևավորված փորձը, կիրառված մեթոդները, կազմակերպչական մոտեցումները և ընթերցողների սպասարկման ու գրադարանային ֆոնդերի օգտագործման արդյունավետ ձևերը։ Հրատարակությունը կարող է ներառել տարբեր գրադարանների գործունեության օրինակներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին կազմակերպվում գրքային ֆոնդերի համալրումը, դասակարգումը, պահպանությունն ու օգտագործումը, ինչպես նաև ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքը և մշակութալուսավորչական միջոցառումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի առաջավոր փորձի տարածման գաղափարը, որի միջոցով հաջողված աշխատանքային մեթոդները ներկայացվում էին այլ գրադարանների մասնագետներին՝ նրանց գործունեության կատարելագործման նպատակով։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային համակարգի կառուցվածքի, առաջնահերթությունների և մասնագիտական աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքների մասին։ Այն արժեքավոր է նաև որպես պատմամշակութային աղբյուր, քանի որ գրադարանների գործունեության օրինակների միջոցով արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական, մշակութային և հասարակական կյանքի որոշ առանձնահատկություններ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանային գործի պատմությամբ, Հայաստանի մշակութային հաստատությունների զարգացմամբ, մատենագիտությամբ և խորհրդային շրջանի կրթամշակութային քաղաքականությամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ժողովածուն կարող է հետաքրքրել նաև գրադարանագետներին, արխիվագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, ոլորտի ուսանողներին և հետազոտողներին, ովքեր ուսումնասիրում են Հայաստանի գրադարանային համակարգի ձևավորումն ու գործունեության պատմական փորձը։