The Armenian massacres of 1915-1916 a hundred years later

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է բանասիրական ֆակուլտետներում ռուսաց լեզվի մասնագիտական կողմնորոշմամբ ուսուցման տեսական հիմքերի մշակմանը՝ լեզվական նյութի զուգադրական-տիպաբանական վերլուծության կիրառմամբ։ Հետազոտության առանցքում այն գաղափարն է, որ ապագա բանասերների համար ռուսաց լեզվի ուսուցումը պետք է կառուցվի ոչ միայն ընդհանուր լեզվական գիտելիքների փոխանցման, այլև նրանց մասնագիտական գործունեությանն անհրաժեշտ լեզվաբանական կարողությունների ձևավորման վրա։ Զուգադրական-տիպաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տարբեր լեզուների կառուցվածքային, քերականական, բառապաշարային և իմաստային առանձնահատկությունները համադրել՝ բացահայտելով դրանց նմանություններն ու տարբերությունները և այդ տվյալները նպատակային օգտագործելով ուսուցման գործընթացում։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել այն լեզվական երևույթները, որոնք առավել կարևոր են բանասիրական կրթություն ստացող ուսանողների համար՝ հնչյունաբանությունից և բառագիտությունից մինչև ձևաբանություն, շարահյուսություն, ոճաբանություն և տեքստի կառուցվածք։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի լեզվական միավորների ընտրությանը, որոնք կարող են դժվարություններ առաջացնել տարբեր մայրենի լեզուներով խոսող ուսանողների համար։ Այդ դժվարությունների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս կանխատեսել հնարավոր սխալները և մշակել դրանց հաղթահարմանն ուղղված ուսումնական առաջադրանքներ ու մեթոդական միջոցներ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է մասնագիտական կողմնորոշվածության սկզբունքը, որի համաձայն՝ ուսուցման բովանդակությունը պետք է կապվի ուսանողների ապագա մասնագիտական գործունեության հետ։ Բանասիրական ֆակուլտետների ուսանողների համար դա ենթադրում է ոչ միայն ռուսերենով հաղորդակցվելու կարողություն, այլև լեզվական երևույթները գիտականորեն վերլուծելու, լեզվաբանական տերմինաբանությունից օգտվելու, մասնագիտական տեքստեր հասկանալու, մեկնաբանելու և կազմելու կարողությունների զարգացում։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել նաև ուսուցման նպատակների, բովանդակության, մեթոդների և միջոցների փոխկապակցվածությունը։ Զուգադրական-տիպաբանական վերլուծության արդյունքները կարող են ծառայել որպես ուսումնական նյութի ընտրության և համակարգման հիմք՝ ապահովելով լեզվական երևույթների աստիճանական և տրամաբանական յուրացումը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև լեզվական գիտելիքի և խոսքային հմտությունների փոխհարաբերությանը՝ ընդգծելով, որ մասնագիտական լեզվական պատրաստվածությունը պետք է ներառի ինչպես տեսական գիտելիքներ, այնպես էլ դրանց գործնական կիրառման կարողություն։ Կարևոր նշանակություն ունի մասնագիտական տեքստերի օգտագործումը, քանի որ դրանք ուսանողներին ծանոթացնում են իրական գիտական և կրթական հաղորդակցության լեզվին, զարգացնում մասնագիտական ընթերցանության, վերլուծության և գրավոր խոսքի հմտությունները։ Զուգադրական մոտեցումը հատկապես արդյունավետ է բազմալեզու կրթական միջավայրում, քանի որ այն թույլ է տալիս հաշվի առնել սովորողների մայրենի լեզվի ազդեցությունը ռուսերենի յուրացման գործընթացում։ Միջլեզվային տարբերությունների համակարգված վերլուծությունը կարող է նպաստել միջլեզվային միջամտության բացասական դրսևորումների նվազեցմանը և ուսուցման անհատականացմանը։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է մասնագիտական լեզվական կրթության և զուգադրական լեզվաբանության սկզբունքների համադրմամբ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառվել բանասիրական ֆակուլտետներում ռուսաց լեզվի դասընթացների ծրագրավորման, դասագրքերի և ուսումնական ձեռնարկների կազմման, լեզվական առաջադրանքների մշակման և ուսուցման արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Դրանք կարող են օգտակար լինել նաև ռուսաց լեզվի՝ որպես օտար կամ երկրորդ լեզվի դասավանդման մեթոդիկայով զբաղվող մասնագետների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հիմնավորում է ռուսաց լեզվի մասնագիտական կողմնորոշված ուսուցման այնպիսի մոդելի անհրաժեշտությունը, որը համադրում է զուգադրական-տիպաբանական լեզվաբանական վերլուծությունը, մասնագիտական հաղորդակցության պահանջները և ուսանողի լեզվական ու վերլուծական կարողությունների համակարգված զարգացումը։

Գրականություն

Վիկտոր Համբարձումյանը հայ և համաշխարհային գիտության ամենանշանավոր աստղագետներից և աստղաֆիզիկոսներից մեկն է, ով մեծ դեր է ունեցել 20-րդ դարի աստղաֆիզիկայի զարգացման մեջ։ Նա ծնվել է Թիֆլիսում և կրթություն ստացել Լենինգրադում, որտեղ էլ սկսել է իր գիտական գործունեությունը։ Համբարձումյանի հիմնական գիտական ներդրումը կապված է աստղերի և գալակտիկաների ծագման ու զարգացման ուսումնասիրության հետ։ Նա հիմնադրել է աստղաֆիզիկայի նոր ուղղություններ և մեծ ուշադրություն է դարձրել տիեզերական օբյեկտների դինամիկայի և կառուցվածքի ուսումնասիրությանը։ Նրա առաջ քաշած գաղափարները, մասնավորապես ոչ կայուն աստղային համակարգերի և աստղային ասոցիացիաների տեսությունը, հեղափոխական նշանակություն են ունեցել աստղագիտության զարգացման մեջ։ Համբարձումյանը նաև եղել է գիտական կազմակերպիչ և երկար տարիներ ղեկավարել է Բյուրականի աստղադիտարանը, որը դարձել է միջազգային կարևոր գիտական կենտրոններից մեկը։ Նրա ղեկավարությամբ Հայաստանում զարգացել է աստղաֆիզիկական դպրոցը, որը ճանաչում է ստացել ամբողջ աշխարհում։ Վիկտոր Համբարձումյանը զբաղեցրել է նաև բարձր գիտական և պետական պաշտոններ, եղել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի նախագահներից մեկը և մեծ ներդրում ունեցել գիտության կազմակերպման գործում։ Նա արժանացել է բազմաթիվ միջազգային մրցանակների և պարգևների՝ գիտության մեջ կատարած նշանակալի ավանդի համար։ Համբարձումյանի գիտական ժառանգությունը մինչ օրս շարունակում է մնալ արդիական և մեծ ազդեցություն ունի ժամանակակից աստղաֆիզիկայի զարգացման վրա, իսկ նրա անունը համարվում է հայկական գիտության խորհրդանիշներից մեկը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մակրոտնտեսական խոցելիության հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունների, արտաքին շոկերի նկատմամբ զգայունության և ներքին անհավասարակշռությունների ազդեցությունը տնտեսական կայունության վրա։ Վերլուծվում են արտաքին առևտրային կախվածության բարձր մակարդակը, դրամական փոխանցումների դերը, պետական բյուջեի սահմանափակումները, պետական պարտքի դինամիկան և ֆինանսական համակարգի ռիսկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մակրոտնտեսական քաղաքականության գործիքների՝ դրամավարկային, հարկաբյուջետային և փոխարժեքային քաղաքականությունների փոխկապակցվածությանը և դրանց արդյունավետությանը խոցելիությունների նվազեցման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը նաև գնահատում է արտաքին տնտեսական ցնցումների ազդեցությունը՝ ներառյալ գլոբալ գների տատանումները և տարածաշրջանային ռիսկերը, ինչպես նաև առաջարկում է կառուցվածքային բարեփոխումներ՝ ուղղված տնտեսական դիվերսիֆիկացմանը և դիմադրողականության բարձրացմանը։ Աշխատությունը ներկայացնում է վերլուծական եզրակացություններ և քաղաքականության առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել Հայաստանի մակրոտնտեսական կայունության ամրապնդմանը։

Ֆինանսներ

Ֆինանսների ընդհանուր տեսություն աշխատությունը տնտեսագիտական հիմնարար դասագիրք է, որը նվիրված է ֆինանսների տեսության ընդհանուր հիմքերին, ֆինանսական հարաբերությունների էությանը և դրանց դերին ժամանակակից տնտեսության կառուցվածքում՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ֆինանսների, բանկային գործի և պետական կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են ֆինանսների հիմնական կատեգորիաները՝ ֆինանսական հարաբերությունների ձևավորում, դրամական շրջանառության դերը, կապիտալի շարժը և ֆինանսական համակարգի կառուցվածքային բաղադրիչները, բացատրվում են ֆինանսական ռեսուրսների բաշխման և վերաբաշխման մեխանիզմները ինչպես պետական, այնպես էլ մասնավոր հատվածներում, մանրամասն քննարկվում են ֆինանսական համակարգի հիմնական օղակները՝ բյուջետային համակարգ, հարկային հարաբերություններ, բանկային և վարկային համակարգեր, ինչպես նաև ֆինանսական շուկաները և դրանց գործառույթները, աշխատությունը անդրադառնում է ֆինանսների տեսության զարգացման հիմնական դպրոցներին և մոտեցումներին, ֆինանսական քաղաքականության սկզբունքներին և պետության տնտեսական կարգավորման գործիքներին, ներկայացվում են նաև ֆինանսական հարաբերությունների արդյունավետության և կայունության ապահովման գործոնները, ինչպես նաև ֆինանսական ռիսկերի և ճգնաժամերի ընդհանուր բնույթը, գրքում ընդգծվում է ֆինանսների դերը տնտեսական աճի, սոցիալական զարգացման և պետական կառավարման համակարգի կայունության ապահովման գործում, աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և ընդհանուր տնտեսագիտական վերլուծությունները՝ ձևավորելով ֆինանսական համակարգի ամբողջական և համակարգված պատկերացում։

Այլ առարկաներ

Ներկայացնում է մսի վերամշակման, պահպանման և մսամթերքների արտադրության ժամանակակից տեխնոլոգիական սկզբունքները։ Գիրքը նպատակ ունի ընթերցողին տալ ամբողջական գիտելիքներ՝ սկսած մսի բնութագրությունից և կառուցվածքից, մինչև մսամթերքների արտադրության գործընթացների, պահպանման պայմանների և որակի վերահսկման մեթոդների։ Այն օգտակար է սննդի տեխնոլոգիայի, գյուղատնտեսության, սննդային արդյունաբերության և մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների ուսանողների, ինչպես նաև սննդի արտադրության ոլորտում աշխատողների համար։ Գիրքը ներառում է ինչպես տեսական հիմքերը, այնպես էլ կիրառական առաջարկներ՝ արտադրական պրակտիկայում ճիշտ և անվտանգ արդյունք ստանալու համար։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։