Տիեզերական պատմություն

Պատմություն

Հայկական տեղեկատվական համայնքային ռեսուրսները հետխորհրդային երկրներում աշխատությունը վերլուծական ուսումնասիրություն է, որը կենտրոնանում է հետխորհրդային տարածքում ձևավորված հայկական տեղեկատվական և համայնքային ռեսուրսների վրա՝ դիտարկելով դրանց զարգացումը նոր քաղաքական և սոցիալական իրականության պայմաններում, որտեղ խորհրդային համակարգի փլուզումից հետո հայկական համայնքները տարբեր երկրներում բախվել են ինքնակազմակերպման, տեղեկատվության փոխանցման և մշակութային կապերի պահպանման նոր մարտահրավերների, իսկ աշխատանքը անդրադառնում է լրատվամիջոցների, համայնքային կառույցների, կրթական և մշակութային հարթակների դերին՝ որպես հայկական ինքնության պահպանման և համայնքային կապերի ամրապնդման գործիքների, միաժամանակ վերլուծելով դրանց արդյունավետությունը, սահմանափակումները և փոխազդեցությունը տեղական հասարակությունների ու պետական համակարգերի հետ՝ ստեղծելով համապարփակ պատկեր տեղեկատվական միջավայրի և հայկական սփյուռքի գործունեության վերաբերյալ։

Այլ առարկաներ

Սուբտրոպիկական պտղատու կուլտուրաներ (թզենի, խուրմա, նռնենի, ֆեյխոա) նյութը գյուղատնտեսական և այգեգործական ուղղվածության գիտամեթոդական ձեռնարկ է, որը համապարփակ կերպով ներկայացնում է սուբտրոպիկական պտղատու մշակաբույսերի՝ թզենու, խուրմայի, նռնենիի և ֆեյխոայի կենսաբանական առանձնահատկությունները, մշակության տեխնոլոգիաները և արտադրական նշանակությունը։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության մասնագետների, այգեգործների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են մերձարևադարձային և սուբտրոպիկական գոտիներին հարմարեցված բարձրարժեք պտղատեսակների արտադրությամբ։ Նյութում մանրամասն նկարագրվում են նշված մշակաբույսերի աճի և զարգացման օրինաչափությունները, դրանց ջերմասեր բնույթը, երաշտադիմացկունությունը և հողի նկատմամբ պահանջները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սորտերի ընտրությանը, հարմարվողականությանը տարբեր կլիմայական պայմաններում և բերքատվության վրա ազդող գործոններին։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև տնկարկների հիմնման և խնամքի ագրոտեխնիկական միջոցառումները՝ հողի նախապատրաստում, տնկման սխեմաներ, ոռոգման և պարարտացման համակարգեր, ինչպես նաև ձևավորման և էտման մեթոդներ։ Նյութը ընդգրկում է հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի հիմնական միջոցառումները՝ շեշտադրելով ինտեգրված և էկոլոգիապես անվտանգ մոտեցումները։ Բացի այդ, քննարկվում են բերքահավաքի, պահպանման, չորացման և վերամշակման տեխնոլոգիաները, որոնք կարևոր են արտադրանքի շուկայական արժեքի բարձրացման համար։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է այս կուլտուրաների տնտեսական արդյունավետությանը և զարգացման հեռանկարներին Հայաստանի հարավային և բարենպաստ միկրոկլիմայական շրջաններում։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը համադրում է գիտական հիմքերը և գործնական փորձը՝ ապահովելով սուբտրոպիկական պտղաբուծության համակարգված և կիրառական պատկերացում։

Գրականություն

Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Իշխանուհի» ստեղծագործությունը սոցիալ-հոգեբանական պատմություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է բարձր խավի կնոջ կյանքը, նրա ներքին հակասությունները և հասարակական դիրքի պայմաններում ապրող մարդու հոգեբանական աշխարհը։ Իշխանուհու կերպարի միջոցով Շիրվանզադեն բացահայտում է այն միջավայրը, որտեղ արտաքին փայլը, կարգավիճակը և հասարակական հեղինակությունը հաճախ չեն համապատասխանում ներքին դատարկությանը, միայնությանը և իրական զգացմունքների բացակայությանը։ Ստեղծագործությունում ընդգծվում է նաև այն գաղափարը, որ բարձր հասարակության կանոնները և արտաքին պահանջները կարող են սահմանափակել մարդու ազատությունը՝ ստիպելով նրան ապրել ձևական կյանքով և ճնշել իր իրական զգացումները։ Շիրվանզադեն այս գործով քննադատում է սոցիալական անհավասարությունն ու կեղծ բարոյականությունը՝ ցույց տալով մարդու ներքին աշխարհի և հասարակական դիմակի հակադրությունը։

Իրավաբանություն

Ժամանակակից իրավունքի և բարոյականության հարաբերակցությունը հասարակական կարգի և մարդու վարքագծի կարգավորման երկու փոխկապակցված, բայց ոչ նույնական համակարգերի փոխազդեցությունն է։ Իրավունքը պետականորեն սահմանված և պարտադիր կատարման ենթակա նորմերի ամբողջություն է, որը կարգավորում է հասարակական հարաբերությունները և ապահովվում է պետական հարկադրանքով։ Բարոյականությունը, ընդհակառակը, հասարակության մեջ ձևավորված արժեքների, սկզբունքների և վարքականոնների համակարգ է, որը հիմնված է մարդկանց ներքին համոզմունքների և հասարակական կարծիքի վրա։ Ժամանակակից հասարակություններում իրավունքն ու բարոյականությունը սերտորեն կապված են, քանի որ շատ իրավական նորմեր իրենց հիմքում ունեն բարոյական սկզբունքներ՝ արդարություն, հավասարություն, մարդասիրություն և պատասխանատվություն։ Սակայն դրանց միջև կա նաև տարբերություն․ իրավունքը պարտադիր է բոլորի համար և խախտման դեպքում ենթադրում է իրավական պատասխանատվություն, մինչդեռ բարոյական նորմերի խախտումը կարող է առաջացնել միայն հասարակական դատապարտում։ Իրավունքը կարող է սահմանել այն նվազագույն վարքագիծը, որը պարտադիր է հասարակության համար, իսկ բարոյականությունը հաճախ ներկայացնում է ավելի բարձր պահանջներ մարդու վարքագծի նկատմամբ։ Որոշ դեպքերում իրավական և բարոյական նորմերը կարող են չհամընկնել, երբ իրավականորեն թույլատրելի վարքագիծը կարող է համարվել բարոյապես անընդունելի կամ հակառակը։ Ժամանակակից իրավական համակարգերը փորձում են ներդաշնակեցնել այս երկու ոլորտները՝ ապահովելով ոչ միայն օրինականության, այլ նաև արդարության և մարդասիրության սկզբունքների իրականացումը։

Մշակույթ

Ереванский государственный университет: семиотика пространства, интеллектуальный ландшафт, социальная память աշխատությունը միջդիսցիպլինար գիտական ուսումնասիրություն է, որը կենտրոնանում է բուհական միջավայրի՝ հատկապես Երևանի պետական համալսարանի, որպես մշակութային և մտավոր տարածքի վերլուծության վրա, այն կիրառելով սեմիոտիկայի, սոցիոլոգիայի և մշակութաբանության մոտեցումներ՝ ուսումնասիրում է տարածքի իմաստային կառուցվածքը, խորհրդանշական նշանակությունները և ակադեմիական միջավայրի ձևավորած մտավոր լանդշաֆտը, գիրքը նաև քննարկում է սոցիալական հիշողության ձևավորման գործընթացները համալսարանական միջավայրում, պատմական իրադարձությունների և կրթական ավանդույթների փոխանցումը սերունդների միջև, միաժամանակ ընդգծելով գիտական համայնքի ինքնության կառուցումը և համալսարանի դերը որպես մշակութային հիշողության պահոց, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հումանիտար գիտությունների, մշակութաբանության և կրթության սոցիոլոգիայի ուսումնասիրության համար։

Պատմություն

Հայկական լեռնաշխարհը Հին Արևելքի Ք.ա. III հազարամյակի և II հազարամյակի առաջին կեսի գրավոր աղբյուրներում. Գիրք I աշխատությունը գիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն պատմության վերակառուցմանը Հին Արևելքի գրավոր աղբյուրների հիման վրա՝ ընդգրկելով Ք.ա. III հազարամյակի և II հազարամյակի առաջին կեսի ժամանակաշրջանը, որտեղ մանրամասն քննության են առնվում շումերական, աքքադական, էբլայական և այլ հինարևելյան քաղաքակրթությունների սեպագրային տվյալները, որոնցում հիշատակվում են Հայկական լեռնաշխարհի տարածքները, տեղանունները, բնակչության խմբերը և հարակից քաղաքական միավորումները, գիրքը փորձում է համադրել տարբեր աղբյուրներից ստացված տեղեկությունները՝ վեր հանելով տարածաշրջանի պատմական դերը Հին Արևելքի տնտեսական և քաղաքական համակարգերում, ինչպես նաև ցույց տալով, թե ինչպես են արտաքին աղբյուրները ձևավորում Հայաստանի հնագույն պատմության գիտական պատկերացումը, միաժամանակ այն կարևոր աղբյուրագիտական հիմք է հայագիտության և հին պատմության ուսումնասիրության համար՝ ապահովելով փաստերի քննադատական վերլուծություն և համեմատական մոտեցում։