Ещё в разделе Технология

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Математика

    Аномальное возрастание волновых полей в пространственно ограниченных структурах

    Աշխատությունը նվիրված է տարածականորեն սահմանափակ կառուցվածքներում ալիքային դաշտերի անոմալ ուժեղացման ֆիզիկական և մաթեմատիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն պայմաններն են, որոնց դեպքում սահմանափակ չափերով միջավայրերում տարածվող ալիքների ամպլիտուդը որոշակի հաճախականությունների, երկրաչափական բնութագրերի կամ նյութական պարամետրերի դեպքում կարող է էապես մեծանալ։ Նման երևույթները կապված են ալիքների բազմակի անդրադարձումների, միջամտության, ռեզոնանսային գործընթացների և կառուցվածքի սահմանների հետ փոխազդեցության հետ, ինչի հետևանքով ալիքային էներգիայի տարածական բաշխումը կարող է զգալիորեն տարբերվել անսահման կամ համասեռ միջավայրերում դիտվող պատկերից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել էլեկտրամագնիսական, ակուստիկական կամ այլ բնույթի ալիքային համակարգերի ընդհանուր մաթեմատիկական մոդելներ՝ առանձնացնելով այն օրինաչափությունները, որոնք կախված չեն ալիքի կոնկրետ ֆիզիկական բնույթից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կառուցվածքի երկրաչափության, սահմանային պայմանների, միջավայրի նյութական հատկությունների և արտաքին գրգռման հաճախականության ազդեցությանը։ Կարող են ուսումնասիրվել սեփական տատանման ձևերը և ռեզոնանսային հաճախականությունները՝ պարզելու, թե ինչպես է արտաքին ալիքային դաշտի փոխազդեցությունը համակարգի բնական ռեժիմների հետ հանգեցնում դաշտի տեղային կամ ընդհանուր ուժեղացման։ Կարևորվում է նաև դաշտի տարածական տեղայնացման խնդիրը, քանի որ սահմանափակ կառուցվածքի որոշ հատվածներում էներգիայի խտությունը կարող է զգալիորեն գերազանցել այլ տիրույթներում դիտվող արժեքները։ Մաթեմատիկական վերլուծությունը կարող է հիմնվել ալիքային հավասարումների, սպեկտրային խնդիրների և համապատասխան սահմանային պայմանների ուսումնասիրության վրա՝ հնարավորություն տալով որոշել համակարգի բնութագրերի և դաշտի արձագանքի միջև կապերը։ Թվային մոդելավորման կիրառումը կարող է լրացնել տեսական վերլուծությունը՝ ներկայացնելով ալիքային դաշտերի տարածական կառուցվածքը և դրանց փոփոխությունը տարբեր պարամետրերի դեպքում։ Նման հետազոտությունները կարևոր են ալիքատարների, ռեզոնատորների, ֆոտոնային և ակուստիկական կառուցվածքների ու այլ սահմանափակ ալիքային համակարգերի ֆիզիկայի համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ալիքների ֆիզիկայի, տատանումների և ռեզոնանսի տեսության, մաթեմատիկական ֆիզիկայի ու հաշվողական մոդելավորման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել սահմանափակ կառուցվածքներում ալիքային դաշտերի անոմալ ուժեղացման առաջացման հիմնական մեխանիզմներն ու օրինաչափությունները։

    Обновлено. 2026-09-27
    Аномальное возрастание волновых полей в пространственно ограниченных структурах
    Онлайн

    Экономика

    Մաքսային հսկողության կատարելագործման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մաքսային հսկողության համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն որպես արտաքին տնտեսական հարաբերությունների կարգավորման և պետական անվտանգության ապահովման կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են մաքսային վերահսկողության կազմակերպչական և իրավական հիմքերը, ներմուծման և արտահանման գործընթացների կարգավորման մեխանիզմները, ինչպես նաև մաքսային վարչարարության արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ռիսկերի կառավարման համակարգերը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը մաքսային գործընթացներում, ստվերային տնտեսության կանխարգելման գործիքները և միջազգային համագործակցության դերը մաքսային վերահսկողության կատարելագործման գործում։ Գրքում քննարկվում են նաև մաքսային ծառայության ինստիտուցիոնալ զարգացման, կադրային քաղաքականության, ընթացակարգերի պարզեցման և թափանցիկության բարձրացման հարցերը՝ համադրելով միջազգային փորձը և ՀՀ առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է գործնական առաջարկություններ մաքսային համակարգի արդյունավետության բարձրացման և տնտեսական անվտանգության ամրապնդման ուղղությամբ։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, մաքսային ծառայության աշխատողների, պետական կառավարման մասնագետների, իրավաբանների, գիտահետազոտողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-10
    Մաքսային հսկողության կատարելագործման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Онлайн

    Культура

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի այս հրատարակությունը նախատեսված է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր հրատարակությունների ու պարբերական մամուլի նյութերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Այն ընդգրկում է գրքերի, ժողովածուների, հոդվածների, ուսումնասիրությունների և այլ հրապարակումների մատենագիտական տվյալներ՝ հնարավորություն տալով հետևել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակութային և արվեստագիտական գրականության համալրմանն ու զարգացմանը։ Նյութերը կարող են վերաբերել կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, գրադարանային և թանգարանային գործունեությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, մշակութային հաստատությունների աշխատանքին և հարակից ուղղություններին։ Մատենագիտական գրառումների համակարգված դասավորությունը հեշտացնում է անհրաժեշտ աղբյուրների որոնումը և հնարավորություն տալիս արագ կողմնորոշվել տարբեր թեմաներով հրատարակված նյութերի մեջ։ Պարբերաբար ներկայացվող տեղեկատվությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է նոր աշխատությունների, հետազոտական թեմաների և մասնագիտական հրապարակումների շրջանակը։ Տարբեր թողարկումների համադրումը հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության թեմատիկ փոփոխություններին և առանձին ոլորտների ուսումնասիրության զարգացմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել որպես տեղեկատու և հետազոտական օժանդակ աղբյուր գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, գիտաշխատողների, ուսանողների և մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Онлайн

    Другие предметы

    Գրադարանների աշխատանքը ՍՄԿԿ կենտկոմի դեկտեմբերյան պլենումի որոշումների լույսի ներքո: (Մեթոդական հանձնարականներ)

    Աշխատությունը մեթոդական բնույթի նյութ է, որը վերաբերում է խորհրդային ժամանակաշրջանի գրադարանների գործունեության կազմակերպմանը՝ կուսակցական մարմինների ընդունած քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական որոշումների գաղափարական ու կազմակերպական պահանջներին համապատասխան։ Նյութի կենտրոնում գրադարանների աշխատանքի ուղղությունների վերանայումն ու ընթերցողների սպասարկման կազմակերպումն է՝ տվյալ ժամանակաշրջանում առաջադրված պետական և կուսակցական խնդիրների հանրայնացման համատեքստում։ Գրադարանը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գրականության պահպանման և տրամադրման հաստատություն, այլև որպես զանգվածային տեղեկատվական, կրթական և գաղափարական աշխատանքի իրականացման կառույց։ Մեթոդական հանձնարարականներում կարող էին սահմանվել համապատասխան գրականության ընտրության, թեմատիկ ցուցադրությունների և գրքային ցուցահանդեսների կազմակերպման, մատենագիտական ցանկերի կազմման, ընթերցողների հետ քննարկումների և զանգվածային միջոցառումների անցկացման ընդհանուր սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող էր հատկացվել կուսակցական փաստաթղթերի, հասարակական-քաղաքական գրականության, տնտեսության զարգացմանը վերաբերող հրատարակությունների և արտադրական փորձը ներկայացնող նյութերի տարածմանը։ Կարևորվում էր գրադարանային աշխատանքի կապը տվյալ ժամանակաշրջանի տնտեսական և հասարակական առաջնահերթությունների հետ՝ ընթերցողներին համապատասխան տեղեկատվական նյութերով ապահովելու միջոցով։ Նյութը կարող էր ներառել տարբեր տեսակի գրադարանների համար նախատեսված գործնական առաջարկություններ՝ հաշվի առնելով նրանց ընթերցողական կազմը, ֆոնդերի առանձնահատկությունները և սպասարկվող բնակավայրի կամ կազմակերպության գործունեության բնույթը։ Առանձին ուղղություն կարող էր լինել մատենագիտական և տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպումը, որի միջոցով ընթերցողներին ներկայացվում էին թեմային առնչվող գրքեր, հոդվածներ, պաշտոնական նյութեր և այլ հրատարակություններ։ Պատմական տեսանկյունից նման մեթոդական հրատարակությունները կարևոր աղբյուր են խորհրդային գրադարանագիտության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում են գրադարանների հասարակական գործառույթների պաշտոնական ընկալումը, մշակութային հաստատությունների և պետական գաղափարախոսության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ընթերցանության ուղղորդման կիրառված մեթոդները։ Դրանց քննադատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին քաղաքական առաջնահերթությունները ներգործում գրադարանների ֆոնդային, մատենագիտական, տեղեկատվական և զանգվածային աշխատանքի կազմակերպման վրա։ Ընդհանուր առմամբ նյութը համադրում է գրադարանային մեթոդական աշխատանքի, մատենագիտական սպասարկման և խորհրդային մշակութային քաղաքականության առանձնահատկությունները՝ ներկայացնելով տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանների գործունեության կազմակերպման պատմական մոդելը։

    Обновлено. 2026-09-27
    Գրադարանների աշխատանքը ՍՄԿԿ կենտկոմի դեկտեմբերյան պլենումի որոշումների լույսի ներքո: (Մեթոդական հանձնարականներ)
    Онлайн

    Информатика

    Автоматизация прогнозирования последствий некоторых видов техногенных катастроф

    Աշխատությունը նվիրված է տեխնածին աղետների որոշ տեսակների հետևանքների կանխատեսման գործընթացի ավտոմատացման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է տեխնիկական և տեղեկատվական միջոցների կիրառմամբ ստեղծել այնպիսի մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան ավելի արագ և հիմնավորված գնահատել տեխնածին վթարների ու աղետների հնարավոր զարգացումն ու դրանց հետևանքները։ Ուսումնասիրվում են տեխնածին վտանգների առաջացման հիմնական պայմանները, դրանց տարածման օրինաչափությունները և բնակչության, ենթակառուցվածքների ու շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են կանխատեսման գործընթացում օգտագործվող մաթեմատիկական մոդելավորման, տվյալների հավաքագրման, մշակման և վերլուծության մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխատեսման համակարգերի ավտոմատացմանը, որը կարող է ապահովել տարբեր աղբյուրներից ստացվող տեղեկատվության արագ մշակումը, վտանգավոր իրավիճակի զարգացման վերաբերյալ հաշվարկների իրականացումը և հնարավոր հետևանքների գնահատումը։ Քննարկվում են համակարգի հիմնական բաղադրիչները՝ մուտքային տվյալների հավաքագրման և պահպանման, մոդելավորման, հաշվարկների իրականացման, արդյունքների ներկայացման և որոշումների աջակցման ենթահամակարգերը։ Կարևորվում է իրական կամ մոդելավորված տվյալների հիման վրա հնարավոր սցենարների ձևավորումը, ինչը թույլ է տալիս գնահատել աղետի տարածման տարբեր ուղղությունները և կանխատեսել դրա ազդեցության հնարավոր մասշտաբները։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել տեխնածին աղետների տարբեր տեսակներ, դրանց առանձնահատկություններին համապատասխան կանխատեսման մեթոդների ընտրությունը և ավտոմատացված համակարգի հարմարեցման խնդիրները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի կանխատեսման արդյունքների արագությունն ու հավաստիությունը, քանի որ արտակարգ իրավիճակների պայմաններում ժամանակին ստացված տեղեկատվությունը կարող է կարևոր դեր ունենալ բնակչության պաշտպանության, ռեսուրսների բաշխման և փրկարարական գործողությունների կազմակերպման գործում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև համակարգի աշխատանքի արդյունավետության գնահատմանը, մոդելավորման արդյունքների համեմատությանը և կանխատեսման սխալների նվազեցման հնարավորություններին։ Ավտոմատացված կանխատեսման համակարգերի կիրառումը դիտարկվում է որպես արտակարգ իրավիճակների կառավարման և ռիսկերի նվազեցման ժամանակակից գործիք, որը կարող է լրացնել մասնագիտական գնահատականներն ու օպերատիվ որոշումների կայացման գործընթացը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արտակարգ իրավիճակների կառավարման մասնագետների, ինժեներների, համակարգային վերլուծաբանների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, ռիսկերի գնահատմամբ զբաղվող հետազոտողների, գիտաշխատողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողների համար։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կայանում է տեխնածին աղետների հնարավոր հետևանքների արագ գնահատման և կանխատեսման գործընթացների ավտոմատացման հնարավորությունների բացահայտման մեջ՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել արտակարգ իրավիճակների կանխարգելման և արձագանքման արդյունավետությունը։

    Обновлено. 2026-09-10
    Автоматизация прогнозирования последствий некоторых видов техногенных катастроф
    Онлайн

    Химия

    Хиральные октаэдрические заряженные комплексы иона СоIII как новый тип биомиметических катализаторов для асимметрического синтеза важных фармакофорных соединений

    Աշխատությունը նվիրված է կոբալտի եռարժեք իոնի հիմքով քիրալ օկտաէդրային լիցքավորված կոորդինացիոն համալիրների ուսումնասիրությանը՝ որպես կենսաբանական կատալիզատորների կառուցվածքային և գործառական որոշ առանձնահատկություններ նմանակող նոր կատալիտիկ համակարգերի։ Հետազոտության կենտրոնում մետաղական կենտրոնի շուրջ լիգանդների տարածական կազմակերպման, համալիրի քիրալության և կատալիտիկ հատկությունների միջև փոխկապակցվածության բացահայտումն է։ Քննվում է, թե ինչպես կարող է օկտաէդրային կոորդինացիոն միջավայրի տարածական անհամաչափությունը նպաստել ռեակցիայի ընթացքում որոշակի ստերեոքիմիական ուղղվածության ձևավորմանը և այդպիսով մեծացնել անհրաժեշտ էնանտիոմերային ձևի ընտրողականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բիոմիմետիկ կատալիզի գաղափարին, որի շրջանակում սինթետիկ մետաղական համալիրները դիտարկվում են որպես բնական ֆերմենտային համակարգերի որոշ սկզբունքներ վերարտադրող մոդելներ։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու մոլեկուլային ճանաչման, տարածական ընտրողականության և կատալիտիկ ակտիվության փոխադարձ կապերը վերահսկելի քիմիական համակարգերում։ Դիտարկվում են նաև համալիրների կառուցվածքային և էլեկտրոնային բնութագրերը, դրանց կայունությունը և քիրալ միջավայրի ազդեցությունը կատալիտիկ վարքի վրա։ Հետազոտության կիրառական ուղղությունը կապված է դեղաբանական նշանակություն ունեցող կառուցվածքային հատվածներ պարունակող օրգանական միացությունների ասիմետրիկ ստացման հետ, քանի որ կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի դեպքում տարբեր էնանտիոմերները կարող են էապես տարբերվել իրենց հատկություններով։ Համեմատական ուսումնասիրությունը կարող է հնարավորություն տալ պարզելու, թե մետաղական համալիրի կառուցվածքային փոփոխություններն ինչպես են անդրադառնում ակտիվության և ստերեոսելեկտիվության վրա՝ նպաստելով կառուցվածք–հատկություն կապերի ավելի ամբողջական ըմբռնմանը։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է կոորդինացիոն քիմիայի, ստերեոքիմիայի և կատալիզի սկզբունքների համադրմամբ՝ նոր քիրալ կատալիտիկ համակարգերի նախագծման տեսական հիմքերի զարգացման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը կարող է նպաստել կենսանմանակող կատալիզի և ասիմետրիկ սինթեզի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը՝ կարևորելով մետաղական համալիրների տարածական կառուցվածքի դերը ընտրողական քիմիական փոխակերպումներում։

    Обновлено. 2026-09-25
    Хиральные октаэдрические заряженные комплексы иона СоIII как новый тип биомиметических катализаторов для асимметрического синтеза важных фармакофорных соединений