Ուսանողների ստեղծագործական մտածողության զարգացման սոցիալ-մանկավարժական պայմանները

Մշակույթ

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Բիշապուր քաղաքի գեղարվեստական ժառանգության կրոնական սիմվոլիկայի վերլուծությանը՝ Սասանյան մշակութային համատեքստի համադրությամբ՝ դիտարկելով այն որպես հնագույն Իրանի պետական գաղափարախոսության և պատկերային համակարգի կարևոր արտահայտություն։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է, որ Բիշապուրի հուշարձանային համալիրները, ռելիեֆները և ճարտարապետական ձևերը արտացոլում են զրադաշտական հավատալիքների, թագավորական իշխանության գաղափարների և աստվածային լեգիտիմության պատկերային ներկայացումները, որոնք բնորոշ էին Սասանյան քաղաքակրթությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սիմվոլիկ պատկերներին, որոնք կապված են կրակի պաշտամունքի, արքայական իշխանության սրբացման և հաղթանակի գաղափարների հետ՝ արտահայտված քարե ռելիեֆներում և դեկորատիվ կոմպոզիցիաներում։ Աշխատությունում համադրվում են Բիշապուրի նյութական մշակույթի տվյալները Սասանյան արվեստի ավելի լայն օրինակների հետ՝ բացահայտելով ընդհանուր ոճական և գաղափարական զուգահեռներ, որոնք ընդգծում են կայսրության մշակութային միասնականությունը։ Միաժամանակ քննարկվում է հելլենիստական և տեղական իրանական ավանդույթների փոխազդեցությունը, որը ձևավորել է Բիշապուրի արվեստի յուրահատուկ պատկերային լեզուն։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ Բիշապուրի գեղարվեստական ժառանգությունը կարևոր աղբյուր է Սասանյան դարաշրջանի կրոնական գաղափարախոսության և քաղաքական սիմվոլիկայի ուսումնասիրության համար։

Բժշկություն

Բժշկագիտական և սրտաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է սրտամկանի ինֆարկտի սուր շրջանում կլինիկական, էլեկտրասրտագրական և կենսաքիմիական որոշ ցուցանիշների դինամիկ փոփոխությունների բազմագործոն համադրական վերլուծությանը և դրանց ախտորոշիչ ու կանխատեսական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում սրտամկանի ինֆարկտի առաջացման ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, սրտամկանի իշեմիկ վնասման առանձնահատկությունները և հիվանդության սուր փուլի կլինիկական ընթացքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդների կլինիկական վիճակի, էլեկտրասրտագրական փոփոխությունների և արյան կենսաքիմիական ցուցանիշների փոխկապակցվածությանը՝ հիվանդության զարգացման տարբեր փուլերում։ Վերլուծվում են սրտի էլեկտրական ակտիվության խանգարումները, սրտամկանի վնասման հետ կապված կենսաքիմիական փոփոխությունները և դրանց դինամիկայի գնահատման հնարավորությունները։ Քննարկվում են կլինիկական ախտանշանների, էլեկտրասրտագրական տվյալների և լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքների համադրման մեթոդները՝ սրտամկանի ինֆարկտի ծանրության աստիճանի, հնարավոր բարդությունների և հիվանդության ընթացքի գնահատման նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բազմագործոն վիճակագրական վերլուծության կիրառման, տարբեր ցուցանիշների միջև կապերի բացահայտման և ախտորոշիչ ու կանխատեսական չափանիշների որոշման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հիվանդների վիճակի շարունակական հսկողության, սուր շրջանում առաջացող փոփոխությունների ժամանակին հայտնաբերման և կլինիկական որոշումների հիմնավորման գործում համադրական հետազոտությունների նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սրտաբանության, կլինիկական կենսաքիմիայի, ֆունկցիոնալ ախտորոշման, անհետաձգելի բժշկության և սրտանոթային հիվանդությունների կլինիկական հետազոտությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է անձի դրամային վարքի հոգեբանական կարգավորիչների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով դրանց տարածաժամանակային դրսևորումների և տարբեր պայմաններում փոփոխության օրինաչափությունների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում մարդու կողմից փողի ընկալման, օգտագործման, խնայողության, ծախսման և ֆինանսական որոշումների ընդունման գործընթացները կարգավորող հոգեբանական մեխանիզմներն են։ Ուսումնասիրությունը դրամային վարքը դիտարկում է ոչ միայն որպես տնտեսական ռացիոնալ ընտրությունների արդյունք, այլև որպես անձի արժեքային համակարգի, մոտիվացիաների, հույզերի, համոզմունքների, սոցիալական փորձի և ինքնակարգավորման առանձնահատկությունների արտահայտություն։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել փողի նկատմամբ վերաբերմունքի ձևավորման վրա ազդող անձնային և սոցիալական գործոնները, ֆինանսական վարքի մոտիվացիոն հիմքերը, ռիսկի ընկալումը, նյութական արժեքների նշանակությունը, ֆինանսական ինքնավերահսկողությունը և որոշումների կայացման հոգեբանական առանձնահատկությունները։ «Տարածաժամանակային» մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես են դրամային վարքի հոգեբանական կարգավորիչները դրսևորվում տարբեր սոցիալական, մշակութային և տնտեսական միջավայրերում, ինչպես նաև ինչպես են դրանք փոփոխվում ժամանակի ընթացքում։ Այս համատեքստում կարող են համեմատվել տարբեր տարիքային, սոցիալական կամ մասնագիտական խմբերի ֆինանսական վարքի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրվել տնտեսական իրավիճակի, սոցիալական միջավայրի և կյանքի տարբեր փուլերի ազդեցությունը դրամական որոշումների վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի անձի սուբյեկտիվ վերաբերմունքի ուսումնասիրությունը փողի նկատմամբ, քանի որ նույն տնտեսական պայմաններում տարբեր մարդիկ կարող են դրսևորել խնայողական, ծախսային, ռիսկային կամ զգուշավոր վարք՝ պայմանավորված իրենց անհատական հոգեբանական կարգավորիչներով։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ֆինանսական անհանգստությանը, նյութական ապահովության ընկալմանը, ապագայի նկատմամբ վստահությանը, ֆինանսական նպատակների ձևավորմանը և դրամային վարքի ինքնակարգավորման մեխանիզմներին։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կապված է այն հնարավորության հետ, որ բացահայտված օրինաչափությունները կարող են կիրառվել ֆինանսական կրթության, հոգեբանական խորհրդատվության, սպառողական վարքի ուսումնասիրության և անձի սոցիալ-տնտեսական հարմարման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել հոգեբաններին, սոցիոլոգներին, տնտեսագետներին, ֆինանսական վարքի հետազոտողներին, կրթության մասնագետներին և անձի սոցիալ-հոգեբանական զարգացման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը դրամային վարքը ներկայացնում է որպես բազմագործոն հոգեբանական երևույթ՝ բացահայտելով դրա կարգավորման ներքին մեխանիզմները և դրանց տարածական ու ժամանակային փոփոխությունների առանձնահատկությունները։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ցիսպլատինի և ԴՆԹ-ի փոխազդեցության արդյունքում ձևավորվող մոլեկուլային համալիրների կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն փոփոխություններն են, որոնք առաջանում են նուկլեինաթթվի կառուցվածքում պլատին պարունակող միացության հետ փոխազդեցության հետևանքով, ինչպես նաև այդ գործընթացի նշանակությունը ԴՆԹ-ի բնական հատկությունների և կենսաբանական գործառույթների տեսանկյունից։ Քննության են առնվում համալիրների ձևավորման ընդհանուր օրինաչափությունները, կապման բնույթը և ԴՆԹ-ի տարածական կառուցվածքի հնարավոր փոփոխությունները՝ դրանք դիտարկելով մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի և կենսաքիմիայի շրջանակում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նուկլեինաթթվի կառուցվածքային կայունությանը, տեղային ձևափոխություններին և այն հանգամանքին, թե մոլեկուլային փոխազդեցությունն ինչպես կարող է անդրադառնալ ԴՆԹ-ի ֆիզիկական հատկությունների վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր սպեկտրային, ֆիզիկաքիմիական և կառուցվածքային տվյալների համադրական վերլուծություն՝ համալիրների հատկությունների վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկերացում ձևավորելու նպատակով։ Կարևորվում է նաև ԴՆԹ-ի տարբեր կառուցվածքային հատվածների նկատմամբ փոխազդեցության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը և դրանց կապը նուկլեինաթթվի ընդհանուր կոնֆորմացիոն վիճակի հետ։ Նման համալիրների ուսումնասիրությունը հիմնարար նշանակություն ունի հակաուռուցքային պլատինային միացությունների կենսաբանական ազդեցության մոլեկուլային հիմքերը հասկանալու համար, քանի որ ԴՆԹ-ն դրանց կարևոր բջջային թիրախներից է։ Միաժամանակ աշխատանքը կարող է նպաստել մետաղական միացությունների և կենսաբանական մակրոմոլեկուլների փոխազդեցությունների վերաբերյալ ընդհանուր պատկերացումների զարգացմանը։ Հետազոտության արդյունքների տեսական մեկնաբանությունը հնարավորություն է տալիս կապ հաստատելու մոլեկուլային կառուցվածքի փոփոխությունների և դրանց հնարավոր կենսաբանական հետևանքների միջև՝ առանց սահմանափակվելու միայն դեղաբանական ազդեցության նկարագրությամբ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի և նուկլեինաթթուների կառուցվածքային հետազոտությունների մոտեցումները՝ ԴՆԹ-մետաղական համալիրների հատկությունների և դրանց կենսաբանական նշանակության խորքային ըմբռնման նպատակով։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի ազգային գրադարանի գործունեության, պատմամշակութային ժառանգության և տեղեկատվական ռեսուրսների ներկայացմանը Վիքիպեդիա առցանց հանրագիտարանում՝ այն դիտարկելով թվային հաղորդակցության, հանրային գիտելիքի տարածման և մշակութային հաստատությունների հանրահռչակման համատեքստում։ Ուսումնասիրության առանցքում գրադարանի վերաբերյալ հանրագիտարանային բովանդակության ստեղծման, համակարգման, խմբագրման և հարստացման գործընթացներն են, ինչպես նաև թվային միջավայրում հաստատության պատմության և գործունեության մասին հավաստի ու մատչելի տեղեկատվության ներկայացման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գրադարանի պատմության, հավաքածուների, մատենագիտական գործունեության, հրատարակությունների, մշակութային ծրագրերի և թվայնացման նախաձեռնությունների վերաբերյալ նյութերի հանրագիտարանային ձևաչափով ներկայացմանը։ Քննվում է Վիքիպեդիայի՝ որպես բաց և համատեղ խմբագրվող տեղեկատվական հարթակի նշանակությունը գրադարանների, գրքերի, հեղինակների, մշակութային գործիչների և ազգային գրավոր ժառանգության վերաբերյալ գիտելիքի տարածման գործում։ Կարևորվում են տեղեկատվության ստուգելիության, չեզոք ներկայացման, հեղինակավոր աղբյուրների օգտագործման և նյութերի կառուցվածքային կազմակերպման սկզբունքները, որոնք անհրաժեշտ են հանրագիտարանային բովանդակության որակի պահպանման համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գրադարանային մասնագետների և վիքիհամայնքի համագործակցության հնարավորություններին, որոնց միջոցով գրադարանային և մատենագիտական տվյալները կարող են ավելի լայն հասանելիություն ստանալ թվային միջավայրում։ Հատուկ նշանակություն ունի հայերեն բովանդակության ընդլայնումը, քանի որ ազգային մշակույթի, գրականության, տպագրության և գրադարանային ժառանգության վերաբերյալ նյութերի թվային ներկայացումը նպաստում է հայալեզու տեղեկատվական տարածքի զարգացմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև թվայնացված նյութերի, գրադարանային շտեմարանների և հանրագիտարանային հոդվածների միջև տեղեկատվական կապերի ձևավորման հնարավորությունները։ Նման գործունեությունը նպաստում է ոչ միայն հաստատության ճանաչելիության բարձրացմանը, այլև ընթերցողների, հետազոտողների և լայն հանրության համար մշակութային ու մատենագիտական տեղեկությունների հասանելիության ընդլայնմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է ավանդական գրադարանային գործունեության և ժամանակակից թվային հանրագիտարանային միջավայրի փոխգործակցությունը՝ ընդգծելով բաց գիտելիքի, թվային մշակույթի և ազգային գրավոր ժառանգության հանրայնացման նշանակությունը տեղեկատվական հասարակության պայմաններում։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է պիրիտի և խալկոպիրիտի բարձր պարունակությամբ մոլիբդենիտային խտանյութերի համալիր հիդրոմետալուրգիական վերամշակման հիման վրա արժեքավոր մետաղների կորզման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ ընդգծելով բազմաբաղադրիչ հանքային հումքի արդյունավետ օգտագործման արդի խնդիրները։ Հեղինակը վերլուծում է նման խտանյութերի քիմիական և միներալոգիական կազմը, ինչպես նաև դրանց մշակման ընթացքում առաջացող տեխնոլոգիական դժվարությունները՝ կապված ծծմբային միացությունների, երկաթի սուլֆիդների և պղնձի պարունակության հետ։ Գրքում դիտարկվում են հիդրոմետալուրգիական հիմնական գործընթացները՝ լիչինգ (leaching), օքսիդացում, լուծույթներից մետաղների կորզում և նստեցում, ինչպես նաև դրանց օպտիմալացման պայմանները՝ ջերմաստիճան, pH, օքսիդացնող միջավայր և ռեագենտների կոնցենտրացիա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտրողական կորզման տեխնոլոգիաներին, որոնք թույլ են տալիս առանձնացնել մոլիբդենը, պղինձը և այլ ուղեկցող արժեքավոր մետաղները՝ նվազեցնելով թափոնների քանակը և բարձրացնելով գործընթացի տնտեսական արդյունավետությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցման հարցերը՝ արդյունաբերական արտահոսքերի չեզոքացում և էկոլոգիապես անվտանգ տեխնոլոգիական սխեմաների կիրառություն։ Աշխատությունը ընդգծում է համալիր հիդրոմետալուրգիական մոտեցումների կարևորությունը բազմամետաղային հանքերի արդյունավետ և կայուն օգտագործման համար։ Այն օգտակար է մետալուրգների, քիմիական տեխնոլոգների և հանքարդյունաբերության ոլորտի մասնագետների համար։