Վարդգես Պետրոսյան։ (Կենսամատենագիտական ցանկ)

Հոգեբանություն

Գիտական աշխատությունը նվիրված է ժամանակի ընկալման և գնահատման հոգեբանական առանձնահատկությունների, դրանց անհատական տարբերությունների, ինչպես նաև ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցությամբ մարդու ժամանակային պատկերացումների և վարքագծային դրսևորումների փոփոխությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում ժամանակի սուբյեկտիվ ընկալման հոգեբանական մեխանիզմները, անձի ճանաչողական և հուզական գործընթացների փոխկապակցվածությունը ժամանակային գնահատումների հետ, ինչպես նաև արտաքին միջավայրի և տեխնոլոգիական գործոնների ազդեցությունը ժամանակի տևողության, հաջորդականության և ընթացքի վերաբերյալ անհատական պատկերացումների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձի հոգեբանական առանձնահատկություններին, խառնվածքին, ուշադրության կենտրոնացման կարողությանը, հիշողությանը, հուզական վիճակներին, մոտիվացիային և ճանաչողական գործունեության բնույթին՝ որպես ժամանակի գնահատման ճշգրտության և սուբյեկտիվ տևողության վրա ազդող գործոնների։ Ուսումնասիրվում են թվային միջավայրում մարդու գործունեության առանձնահատկությունները, համակարգիչների, համացանցի, բջջային սարքերի, սոցիալական հարթակների և տեղեկատվական հաղորդակցության այլ միջոցների օգտագործման պայմաններում ժամանակի ընկալման հնարավոր փոփոխությունները։ Քննարկվում են տեղեկատվական հոսքերի ինտենսիվության, թվային բովանդակության արագ փոփոխության, բազմախնդրային գործունեության, ուշադրության հաճախակի տեղափոխման և տեղեկատվական ծանրաբեռնվածության ազդեցությունները ժամանակային կողմնորոշման ու ժամանակի սուբյեկտիվ գնահատման գործընթացների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում ժամանակի հոգեբանական ընկալման տեսական մոտեցումներին, ներքին ժամանակային մեխանիզմների վերաբերյալ գիտական պատկերացումներին, ճանաչողական ռեսուրսների բաշխման առանձնահատկություններին և մարդու գործունեության պայմաններից կախված ժամանակային գնահատումների փոփոխականությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների օգտագործման հաճախականության, տևողության և նպատակների հնարավոր կապի ուսումնասիրությունը անձի ժամանակային զգացողության, ժամանակի պլանավորման, ինքնակարգավորման և առօրյա գործունեության կազմակերպման առանձնահատկությունների հետ։ Դիտարկվում են տարբեր անհատների ժամանակային գնահատումների տարբերությունները, թվային միջավայրում ներգրավվածության աստիճանի նշանակությունը, ինչպես նաև տարիքային, սոցիալ-հոգեբանական և անհատական գործոնների հնարավոր ազդեցությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ժամանակի գնահատման փորձարարական ուսումնասիրության մեթոդներին, հոգեբանական թեստավորման, հարցաթերթիկների, դիտարկումների և ժամանակային միջակայքերի վերարտադրման ու համեմատման առաջադրանքների կիրառման հնարավորություններին։ Քննության են առնվում ժամանակի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ տևողությունների հարաբերակցությունը, ժամանակային գնահատումների շեղումների առաջացման պայմանները, ինչպես նաև տարբեր տեղեկատվական միջավայրերում ճանաչողական և հուզական գործընթացների փոխազդեցությունը։ Կարևորվում են թվային տեխնոլոգիաների կիրառման և անձի հոգեբանական բարեկեցության, աշխատանքային արդյունավետության, ուսումնական գործունեության ու ժամանակի կառավարման հմտությունների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցության պայմաններում ուշադրության կառավարման, ժամանակային ինքնակարգավորման, գործունեության արդյունավետ պլանավորման և թվային միջավայրի գիտակցված օգտագործման հոգեբանական հիմքերը։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել ժամանակի ընկալման վերաբերյալ հոգեբանական տեսությունների զարգացմանը, տեղեկատվական հասարակության պայմաններում անձի ճանաչողական գործունեության առանձնահատկությունների բացահայտմանը և տեխնոլոգիական միջավայրի ազդեցության գնահատման գիտական մոտեցումների կատարելագործմանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն՝ հնարավորություն ընձեռելով առավել խորությամբ հասկանալու մարդու ժամանակային փորձառության անհատական տարբերությունները, թվային տեխնոլոգիաների օգտագործման հետ կապված հոգեբանական փոփոխությունները և դրանց նշանակությունը առօրյա, կրթական ու մասնագիտական գործունեության կազմակերպման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, սոցիալական և ճանաչողական հոգեբանության մասնագետների, մանկավարժների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցությունն ուսումնասիրող հետազոտողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և հոգեբանության ու կրթության ոլորտների ուսանողների համար։

Պատմություն

Հայագիտական և պատմամշակութային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Գեղամա երկրում VIII–XIX դարերի ընթացքում ձևավորված ու գործած գրչության կենտրոնների պատմության, գործունեության և մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր ժամանակաշրջաններում ձեռագրերի ընդօրինակման, ստեղծման, պահպանման և տարածման հետ կապված գործընթացները, ինչպես նաև այդ գործում եկեղեցական ու կրթական հաստատությունների ունեցած դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրչության կենտրոնների տեղադրությանը, գրիչների, ծաղկողների և ձեռագրաստեղծ այլ վարպետների գործունեությանը, ձեռագրերի հիշատակարաններին ու դրանց հաղորդած պատմական տեղեկություններին։ Վերլուծվում են ձեռագրերի բովանդակային, գրչագրական և գեղարվեստական առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով տվյալ ժամանակաշրջանի հոգևոր ու մշակութային կյանքի համատեքստում։ Քննարկվում են նաև տարբեր կենտրոնների միջև մշակութային կապերը, ձեռագրական ավանդույթների շարունակականությունը և դրանց զարգացման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու տարածաշրջանի դերի մասին հայ ձեռագրական մշակույթի պահպանման և զարգացման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայագիտության, ձեռագրագիտության, միջնադարագիտության, պատմության և հայկական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է սոցիալական դիրքորոշումների և սննդային վարքի միջև առկա հոգեբանական փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով այն սոցիալական ու հոգեբանական գործոնների վրա, որոնք կարող են մասնակցել սննդի հետ կապված ոչ առողջ վարքային օրինաչափությունների ձևավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում սոցիալական դիրքորոշումները դիտարկվում են որպես հասարակական միջավայրի, մշակութային պատկերացումների, միջանձնային հարաբերությունների և սոցիալական ակնկալիքների ազդեցությամբ ձևավորվող գնահատականների ու համոզմունքների համակարգ։ Քննության են առնվում ընտանիքի, հասակակիցների, սոցիալական խմբերի, զանգվածային հաղորդակցության և թվային միջավայրի հնարավոր ազդեցությունները մարդու՝ սննդի, առողջության և սեփական արտաքինի վերաբերյալ պատկերացումների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սոցիալական համեմատության, շրջապատի գնահատականների, ընդունված կարծրատիպերի և հասարակական սպասումների հոգեբանական նշանակությանը՝ առանց դրանք ներկայացնելու որպես սննդային վարքի խնդիրների միակ կամ պարտադիր պատճառ։ Սննդային վարքի շեղումները դիտարկվում են որպես բազմագործոն երևույթ, որի ձևավորման մեջ սոցիալական գործոնների հետ միասին կարող են նշանակություն ունենալ անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունները, հուզական վիճակները, ընտանեկան միջավայրը և այլ պայմաններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է սոցիալական դիրքորոշումների և վարքային դրսևորումների միջև հնարավոր կապերի բացահայտումը, ինչպես նաև այն պայմանների ուսումնասիրությունը, որոնց դեպքում սոցիալական ճնշումը կամ անիրատեսական ակնկալիքները կարող են մեծացնել խնդրահարույց վարքի առաջացման ռիսկը։ Կարևորվում է նաև պաշտպանիչ սոցիալական գործոնների ուսումնասիրությունը՝ աջակցող հարաբերությունների, առողջ հաղորդակցության, քննադատական մեդիագրագիտության և հոգեբանական բարեկեցությանը նպաստող միջավայրի տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է նպաստել կանխարգելիչ ծրագրերի և հոգեբանական աջակցության մոտեցումների գիտական հիմնավորմանը՝ հատկապես կրթական ու երիտասարդական միջավայրերում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է սոցիալական հոգեբանության, առողջության հոգեբանության և վարքային հետազոտությունների մոտեցումները՝ նպաստելով սննդային վարքի խնդիրների սոցիալ-հոգեբանական նախադրյալների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Ջիվանու քնարերգության լեզվական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա ստեղծագործական խոսքի կառուցվածքը, արտահայտչամիջոցները և ժողովրդական-գրական շերտերի փոխազդեցությունը։ Գրքում վերլուծվում են բանաստեղծի լեզվաոճական համակարգը, բառապաշարի առանձնահատկությունները, դարձվածաբանական և պատկերավոր արտահայտությունների կիրառումը, ինչպես նաև քնարական խոսքի երաժշտականությունն ու ռիթմական կազմակերպումը։ Հեղինակը դիտարկում է Ջիվանու ստեղծագործության լեզվի կապը աշուղական ավանդույթների հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է բանահյուսական լեզուն վերածվում գեղարվեստական բարձրարժեք արտահայտչամիջոցի։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև սոցիալական և գաղափարական բովանդակության լեզվական արտահայտման ձևերին՝ ընդգծելով բանաստեղծի խոսքի պարզությունը, անմիջականությունը և ժողովրդական ընկալելիությունը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հայ գրականագետների, լեզվաբանների, բանահյուսության և աշուղական արվեստի հետազոտողների համար՝ նպաստելով Ջիվանու քնարերգության լեզվի խորքային և համակարգված ընկալմանը։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Այլ առարկաներ

Գիրքը «Մելիորատիվ մեքենաներ: Ուսումնական ձեռնարկ»՝ Մելքոնյան Ա.Հ.-ի, ներկայացնում է մելիորատիվ համակարգերում օգտագործվող մեքենաների կառուցվածքը, գործելակերպը և շահագործման սկզբունքները։ Այն մանրամասն նկարագրում է, թե ինչպես ջրային մելիորացիոն և հողերի բարելավման նպատակով կիրառվող տեխնիկան աշխատում է և ինչպես ճիշտ կազմակերպել դրանց սպասարկումը ու շահագործումը։ Հիմնական թեմաները ներառում են՝ Մելիորատիվ մեքենաների տեսակներ և կառուցվածք – պոմպեր, ոռոգման և հողմշակման սարքեր, հիդրավլիկ համակարգեր։ Գործելակերպ և սպասարկում – շահագործման կանոններ, խափանումների կանխարգելում, անվտանգության միջոցառումներ։ Գործնական կիրառություններ – հողերի ջրային և ջերմային մելիորացիա, ցանքատարածությունների բարելավում, ջրօգտագործման օպտիմալացում։ Գիրքը նախատեսված է գյուղատնտեսության, մելիորացիայի և տեխնիկական մասնագետների ու ուսանողների համար, ովքեր ցանկանում են համապարփակ պատկերացում ունենալ մելիորատիվ տեխնիկայի տեսական և գործնական կողմերից: