ՎԱԶԳԵՆ ՕՎՅԱՆ-ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Տնտեսագիտություն

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է մարդկային կապիտալի տեսության և դրա դերի ուսումնասիրությանը ժամանակակից տնտեսության զարգացման գործընթացներում՝ ընդգծելով մարդկային ռեսուրսների որակի ազդեցությունը տնտեսական աճի, արտադրողականության և մրցունակության վրա։ Աշխատանքում ներկայացվում է մարդկային կապիտալի էությունը որպես գիտելիքների, հմտությունների, փորձի, առողջության և կարողությունների ամբողջություն, որը ձևավորվում է կրթության, մասնագիտական պատրաստվածության և սոցիալական փորձի միջոցով։ Քննարկվում են մարդկային կապիտալի ձևավորման հիմնական գործոնները՝ կրթական համակարգի որակը, առողջապահության հասանելիությունը, աշխատանքի շուկայի առանձնահատկությունները և պետական քաղաքականության ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդկային կապիտալի ներդրումների տնտեսական արդյունավետությանը, որտեղ կրթության և մասնագիտական զարգացման վրա կատարված ծախսերը դիտարկվում են որպես երկարաժամկետ ներդրումներ, որոնք բարձրացնում են անհատի և հասարակության ընդհանուր արտադրողականությունը։ Աշխատանքում նաև վերլուծվում են մարդկային կապիտալի և տնտեսական զարգացման միջև փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրա ազդեցությունը սոցիալական անհավասարության նվազեցման և կենսամակարդակի բարձրացման վրա։ Ներկայացվում են միջազգային փորձի օրինակներ, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես են զարգացած երկրները ներդնում կրթական և առողջապահական համակարգերում՝ մարդկային կապիտալի որակը բարելավելու նպատակով։ Աշխատանքը նպատակ ունի ընդգծել մարդկային կապիտալի ռազմավարական նշանակությունը կայուն տնտեսական աճի ապահովման գործում։

Արտասահմանյան գրականություն

Թոմ Հենքսի առաջին գրական ստեղծագործությունն է, որտեղ նա քանդում է այն պատկերը, որը մենք սովորաբար տեսնում ենք կինոաստղերի մասին։ Գիրքը պարունակում է կարճ պատմություններ, որոնք արտահայտում են նրա անձնական մտորումները, զգացմունքները և այն, ինչ նա անցել է որպես արվեստագետ և մարդ։ Հենքսը գրում այն մասին, թե ինչպես է մարդը իրեն զգում կյանքում՝ լի երջանկությամբ և վշտով, և ինչպես կարելի է գտնել ներդաշնակություն անհանգիստ աշխարհի մեջ։ Գիրքն ուսումնասիրում է մարդու ներքին աշխարհը՝ հաճախ արտահայտելով այն խորությամբ ու անկեղծությամբ, որին հազվադեպ հանդիպում ենք հանրային դեմքերի գրական աշխատանքներում։ Հենքսը բացահայտում է իր սրտի կասկածներն ու կարոտները՝ ընթերցողներին քաջալերելով ավելի մոտիկից ընկալել սեփական կյանքը։ Բացի կարճ պատմություններից, գրքում կան նաև Հենքսի գրառումներ ու մտորումներ, որոնք պորտրետներ են մի քանի թեմաների շուրջ՝ կյանքի փոքրիկ մեծ փորձեր, մխիթարություն և սեփական անձի հանդեպ սիրո կարևորությունը։ **«Այն, ինչ զգում է իմ սիրտը»** սրտաբուխ ու անկեղծ ստեղծագործություն է, որը ոչ միայն ներկայացնում է Թոմ Հենքսի անձնական աշխարհը, այլև մղում է ընթերցողին մտածել կյանքի և մարդկային կապերի մասին՝ առանց զարդարանքի ու կեղծիքի։ Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9-939-66229-9

Պատմություն

Այս աշխատությունը պատմաքաղաքական ուսումնասիրություն է, որը վերաբերում է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության արտաքին քաղաքականության կարևոր խնդիրներից մեկին՝ ծովային ելքի (դեպի Սև ծով կամ այլ ծովային ուղիներ) ապահովման հարցին 1919–1920 թվականներին։ Հեղինակը վերլուծում է այն միջազգային և տարածաշրջանային պայմանները, որոնցում գործող Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն փորձում էր լուծել տնտեսական և ռազմավարական կարևոր նշանակություն ունեցող այս հարցը։ Ծովային ելքը դիտարկվում է որպես երկրի տնտեսական զարգացման, արտաքին առևտրի և քաղաքական անկախության կարևոր բաղադրիչ։ Գրքում քննարկվում են հետևյալ հիմնական խնդիրները․ Հայաստանի արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները Առաջին Հանրապետության շրջանում ծովային ելք ստանալու հնարավոր ուղիները և դիվանագիտական նախաձեռնությունները հարևան պետությունների դիրքորոշումները և հակասությունները մեծ տերությունների (Անտանտի) ազդեցությունը տարածաշրջանային նախագծերի վրա տնտեսական և ռազմավարական հիմնավորումները Հեղինակը հիմնվում է դիվանագիտական փաստաթղթերի, արխիվային նյութերի և ժամանակի մամուլի տվյալների վրա՝ փորձելով ցույց տալ, թե որքան բարդ և բազմաշերտ էր այս խնդիրը Հայաստանի արտաքին քաղաքական օրակարգում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է, որ ծովային ելքի հարցը կապված էր ոչ միայն տնտեսական շահերի, այլև պետական անվտանգության և միջազգային ճանաչման խնդիրների հետ։

Կենսաբանություն

Մարդու առաջացումը կարևոր գիտական և փիլիսոփայական ստեղծագործություն է, որտեղ Չարլզ Դարվին զարգացնում և խորացնում է իր էվոլյուցիոն տեսությունը՝ անդրադառնալով մարդու ծագման, զարգացման և բնության մեջ նրա տեղի հարցերին։ Գրքում հեղինակը ներկայացնում է այն գաղափարը, որ մարդը ևս ենթարկվում է նույն բնական օրենքներին, ինչ մյուս կենդանի օրգանիզմները, և ունի ընդհանուր ծագում կենդանական աշխարհի հետ։ Դարվինը մանրամասն ուսումնասիրում է մարդու ֆիզիկական, մտավոր և սոցիալական առանձնահատկությունները՝ համեմատելով դրանք տարբեր կենդանիների վարքի և կառուցվածքի հետ, հատկապես կապիկների։ Ստեղծագործության կարևոր թեմաներից է բնական և սեռական ընտրության դերը մարդու զարգացման գործընթացում, ինչպես նաև այն, թե ինչպես են ձևավորվել մարդկային բարոյականությունը, լեզուն, զգացմունքները և հասարակական վարքը։ «Մարդու առաջացումը» ժամանակին մեծ ազդեցություն ունեցավ գիտական և հասարակական մտածողության վրա՝ առաջացնելով լայն քննարկումներ կրոնի, գիտության և մարդու ինքնության վերաբերյալ։ Գիրքը ոչ միայն կենսաբանական ուսումնասիրություն է, այլ նաև մարդու բնույթի, գիտակցության և քաղաքակրթության զարգացման մասին խոր փիլիսոփայական անդրադարձ։ Դարվինի աշխատությունը գրված է փաստերի, դիտարկումների և գիտական տրամաբանության հիման վրա, սակայն միաժամանակ այն ընթերցողին մղում է խորհելու մարդու անցյալի, զարգացման և բնության հետ կապի մասին։ Այս ստեղծագործությունը կարևոր աղբյուր է կենսաբանությամբ, մարդաբանությամբ, հոգեբանությամբ և գիտության պատմությամբ հետաքրքրվողների համար, քանի որ այն ներկայացնում է մարդու մասին գիտական պատկերացումների ձևավորման կարևորագույն փուլերից մեկը։

Մանկական

«Առակներ, բանաստեղծություններ» Աթաբեկ Խնկոյանի գրքի մեջ ներառված են հեղինակային տարբեր առակներ ու բանաստեղծություններ, որոնք արտահայտում են գրողի աշխարհայացքը, հասարակական և բարոյական արժեքները։ Խնկոյանի երկերը, որոնք հաճախ խառնվում են հումորային ու ֆիլոսոֆիական տարրեր, ունեն խորքային իմաստ և ուսուցանող բնույթ։ **Առակները** հաճախ վերաբերում են մարդկային հարաբերություններին, հասարակական անարդարություններին ու մարդկային թերություններին, որոնք կատակներով ու խորհրդանշական կերպերով ներկայացվում են ընթերցողին։ Դրանք սովորաբար մի փոքրիկ պատմություն են, որի միջոցով հեղինակը փորձում է համարձակորեն ու կատակով ընդգծել մարդկային սխալները, նույն ժամանակ, սակայն, հասնելու դրանցում բարոյական ու ճիշտ լուծումների։ Օրինակ, առակներում կարող են հանդիպել կենդանիների կերպարներ, որոնք խորհրդանշում են որոշակի մարդկային հատկանիշներ՝ ծույլությունը, գռեհկությունը, հիմարությունը կամ խիզախությունը։ **Բանաստեղծությունները** ավելի էմոցիոնալ ու դիպուկ են, հեղինակը պոեզիայի միջոցով արտահայտում է իր մտքերը կյանքի, սիրո, հայրենիքի, մարդուն արժեհամակարգի մասին։ Խնկոյանի բանաստեղծությունները պարունակում են դրամատիկ տարրեր, որոնք հաճախ պայմանավորված են հասարակական ու սոցիալական հարցերով։ Այս բանաստեղծություններում արտացոլվում են նաև այն արժեքները, որոնք թևակոխում են նրա բարդ, բայց հստակ ու ազնիվ մտածողությունը։ Խնկոյանը ոչ միայն մի շարք հարցեր բարձրաձայնող գրող է, այլ նաև իր արվեստով նպաստում է ուսուցմանը՝ հասարակությանը հարցերի ու խնդիրների շուրջ խորապես մտածելու։ Նոր կյանք և արտահայտության ձև բերելով ժողովրդական առակներին ու բանաստեղծություններին, նա ստեղծում է գործեր, որոնք ոչ միայն ժամանցային են, այլև խթանում են մտավոր զարգացմանը։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2015 ISBN - 978-9939-842-31-8

Արտասահմանյան գրականություն

Ուիլյամ Սարոյանի շատ համբավված և նուրբ ստեղծագործություններից է, որն արտահայտում է մարդու սերը և երախտագիտությունը մայրիկի նկատմամբ։ Այս գիրքը լեցուն է Սարոյանի համար բնորոշ խոր հույզերով և ջերմությամբ։ Այն ունի մի քանի փոքր պատմություններ և դասեր, որոնք ուղղված են մոր և երեխայի անմիջական կապի խորությանը։ Սարոյանն այստեղ բացահայտում է, թե ինչպես է մայրիկը դառնում մարդու առաջին և ամենակարևոր ուսուցչի՝ նրա կյանքի հիմքերի ու արժեքների առաջադրման մեջ։ Գրքում Սարոյանը գրում է սիրո և շնորհակալության մասին, այնպիսի հուզիչ մտքերով, որոնք դժվար է չընդունել։ Սարոյանն արտահայտում է այն բազում պարզ ու բնական զգացմունքները, որոնք բնորոշ են կյանքի ամենասուրբ հարաբերությանը՝ մոր ու երեխայի միջև։ Գիրքը նաև անդրադառնում է սիրո անխուսափելի և անմեղ բնույթին՝ այն ներկայացնելով որպես կյանքի առավել անմիջական ու անմրցելի արժեք։ Հավանաբար, այս ստեղծագործությունը ոչ միայն սիրո մասին պատմություն է, այլև յուրաքանչյուրին հիշեցնում է, թե որքան կարևոր է խոսել և արտահայտել սերը իր հարազատներին։ **«Մայրիկ, ես սիրում եմ քեզ»**-ը հանդիսանում է համամարդկային սիրո, ընտանիքի և մայրության արժեքների պաշտամունք, որում առկա է Սարոյանի հայտնի պարզությունը և խորությունը։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-76-321-7