Վերածննդի և Նոր դարի Եվրոպայի մշակույթի պատմություն

Ֆինանսներ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ֆինանսական շուկայի կարգավորման տեսական, ինստիտուցիոնալ և տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրա արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում ֆինանսական համակարգի կայուն գործունեության ապահովման, շուկայի մասնակիցների փոխհարաբերությունների կարգավորման, ներդրողների և ֆինանսական ծառայությունների սպառողների շահերի պաշտպանության ու ֆինանսական ռիսկերի սահմանափակման մեխանիզմներն են։ Ֆինանսական շուկան դիտարկվում է որպես փոխկապակցված հատվածների համակարգ, որի մեջ ներառվում են բանկային ծառայությունները, արժեթղթերի շուկան, ապահովագրական գործունեությունը, ներդրումային և այլ ֆինանսական ծառայությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կարգավորող և վերահսկողական համակարգի կառուցվածքը, իրավական ու տնտեսական գործիքների կիրառման առանձնահատկությունները, ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեության նկատմամբ սահմանվող պահանջները և շուկայական կարգապահության ապահովման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ֆինանսական կայունության և շուկայի զարգացման միջև հավասարակշռության խնդրին, քանի որ կարգավորումը մի կողմից պետք է նպաստի ռիսկերի վերահսկմանը և համակարգի հուսալիությանը, իսկ մյուս կողմից՝ չսահմանափակի մրցակցությունը, նոր ֆինանսական ծառայությունների զարգացումը և ներդրումային ակտիվությունը։ Կարևորվում է նաև տեղեկատվության հրապարակայնության, հաշվետվողականության և ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեության թափանցիկության նշանակությունը՝ շուկայի մասնակիցների վստահության և հիմնավորված տնտեսական որոշումների համար։ Ուսումնասիրության առանձին ուղղություն կարող է լինել ֆինանսական տեխնոլոգիաների զարգացման պայմաններում կարգավորման մեխանիզմների կատարելագործումը, երբ նոր ծառայությունների և գործարար մոդելների տարածումը պահանջում է վերահսկողական մոտեցումների համապատասխանեցում փոփոխվող ֆինանսական միջավայրին։ Կարող են դիտարկվել նաև ֆինանսական ծառայությունների սպառողների իրավունքների պաշտպանության, ֆինանսական գրագիտության, մրցակցային միջավայրի և ռիսկերի վրա հիմնված վերահսկողության խնդիրները։ Միջազգային փորձի համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերլուծել ֆինանսական շուկաների կարգավորման տարբեր մոդելներ և գնահատել դրանց առանձին սկզբունքների կիրառելիությունը Հայաստանի տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ֆինանսների, ֆինանսական իրավունքի, պետական կարգավորման և ռիսկերի կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել Հայաստանի ֆինանսական շուկայի կայունության, արդյունավետության, թափանցիկության և զարգացման համար անհրաժեշտ կարգավորման կատարելագործման հիմնական ուղղությունները։

Կենսաբանություն

Բժշկագիտական, գենետիկական և բջջաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է լեյկոզների ժամանակ առաջացող քրոմոսոմային աբերացիաների մոլեկուլային-ցիտոգենետիկական նույնականացման և դրանց ախտորոշիչ նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լեյկոզների առաջացման և զարգացման բջջային ու մոլեկուլային մեխանիզմները, արյունաստեղծ բջիջների գենետիկական փոփոխությունները և քրոմոսոմային խանգարումների դերը չարորակ գործընթացների ձևավորման մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քրոմոսոմային տրանսլոկացիաներին, դելեցիաներին, ինվերսիաներին, կրկնապատկումներին և թվային փոփոխություններին, ինչպես նաև դրանց հայտնաբերման ու դասակարգման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են դասական ցիտոգենետիկական հետազոտությունների, քրոմոսոմների կարիոտիպավորման, ֆլուորեսցենտային in situ հիբրիդացման և մոլեկուլային գենետիկական այլ մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Քննարկվում են տարբեր տեսակի լեյկոզներին բնորոշ գենետիկական վերակառուցումների բացահայտման, դրանց կլինիկական նշանակության գնահատման և հիվանդության ենթատեսակների տարբերակման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են քրոմոսոմային աբերացիաների և հիվանդության ընթացքի, բուժման նկատմամբ արձագանքի ու կանխատեսման միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Անդրադարձ է կատարվում մոլեկուլային-ցիտոգենետիկական հետազոտությունների նշանակությանը լեյկոզների ճշգրիտ ախտորոշման, հիվանդների ռիսկային խմբերի առանձնացման, բուժման արդյունքների վերահսկման և անհատականացված բժշկության զարգացման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բժշկական գենետիկայի, արյունաբանության, ուռուցքաբանության, մոլեկուլային կենսաբանության, ցիտոգենետիկայի և լաբորատոր ախտորոշման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ջրային էներգիայի օգտագործման արդյունավետության բարձրացման և հիդրոտեխնիկական խողովակաշարերի պաշտպանության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հիդրոէներգետիկ համակարգերի աշխատանքի հիմնական սկզբունքները՝ ներառյալ ջրի հոսքի էներգիայի փոխակերպումը մեխանիկական և էլեկտրական էներգիայի, ինչպես նաև տարբեր տիպի հիդրոկայանների տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է խողովակաշարային համակարգերում առաջացող հիմնական վտանգները՝ կոռոզիա, նստվածքների կուտակում, հիդրավլիկ հարվածներ և մեխանիկական մաշվածություն՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը էներգետիկ արդյունավետության և համակարգերի անվտանգության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պաշտպանական տեխնոլոգիաներին՝ հակակոռոզիոն ծածկույթներ, հիդրավլիկ ռեժիմների կարգավորում, մոնիթորինգի համակարգեր և կանխարգելիչ սպասարկման մեթոդներ։ Քննարկվում են նաև հիդրոէներգետիկ պոտենցիալի լիարժեք օգտագործման, էներգիայի կորուստների նվազեցման և կայուն էներգետիկ զարգացման խնդիրները։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի եզդիական համայնքի շրջանում նոր բողոքականության տարածման գործընթացի և դրա հետևանքով տեղի ունեցող ինքնության փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կրոնական փոփոխությունների սոցիալական, մշակութային և համայնքային դրսևորումները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել նոր կրոնական գաղափարների և կազմակերպված համայնքային ձևերի տարածմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրոնական պատկանելիության և էթնիկ ինքնության փոխհարաբերությանը՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես կարող են նոր կրոնական ընտրությունները ազդել անհատի և համայնքի ինքնընկալման, ավանդույթների պահպանման, սոցիալական կապերի և մշակութային արժեքների վերաիմաստավորման վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև եզդիական ավանդական կրոնական և մշակութային համակարգի առանձնահատկություններին, համայնքի ներսում ինքնության ձևավորման մեխանիզմներին և ժամանակակից սոցիալական միջավայրի ազդեցությանը դրանց փոփոխության վրա։ Քննարկվում են կրոնափոխության հնարավոր դրդապատճառները, նոր կրոնական համայնքներին ներգրավվելու գործընթացները, ընտանիքի և համայնքի արձագանքները, ինչպես նաև կրոնական նոր պատկանելիության և նախկին մշակութային ինքնության համատեղման կամ հակադրման տարբեր ձևերը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են կրոնական փոփոխությունները փոխազդում էթնիկ պատկանելիության, լեզվի, ավանդույթների, սոցիալական հարաբերությունների և համայնքային համերաշխության հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է ինքնության տրանսֆորմացիան որպես բազմաշերտ և շարունակական գործընթաց՝ ցույց տալով, որ կրոնական փոփոխությունը կարող է անդրադառնալ ոչ միայն անհատի հավատքային պատկերացումներին, այլև նրա սոցիալական դիրքին, մշակութային կողմնորոշումներին և համայնքի հետ հարաբերություններին։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է XVII դարի հայ մտավոր և մշակութային կյանքի նշանավոր ներկայացուցիչ Երեմիա Քյոմուրճյանի պատմագրական գործունեության ու նրա թողած գրավոր ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում հեղինակի պատմագիտական հայացքների, պատմական նյութի ընտրության և շարադրման սկզբունքների, աղբյուրների օգտագործման առանձնահատկությունների ու իր ժամանակաշրջանի իրադարձությունների մեկնաբանման եղանակների բացահայտումն է։ Նրա երկերը դիտարկվում են XVII դարի Օսմանյան կայսրության, Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի և ընդհանրապես հայ հասարակական ու մշակութային կյանքի պատմության ուսումնասիրման կարևոր սկզբնաղբյուրների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել այն հանգամանքին, թե պատմագիրը ինչպես է համադրում իրադարձությունների ժամանակագրական ներկայացումը անձնական դիտարկումների, ժամանակակիցների մասին տեղեկությունների, հասարակական կյանքի նկարագրությունների և ավանդված պատմական նյութի հետ։ Այս տեսանկյունից նրա ժառանգությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն քաղաքական իրադարձությունները, այլև քաղաքային առօրյան, համայնքային հարաբերությունները, եկեղեցական կյանքը, կրթամշակութային միջավայրը և հայ բնակչության կապերը տարածաշրջանի այլ հասարակական խմբերի հետ։ Կարևորվում է նաև հեղինակի՝ որպես իր ժամանակի ականատեսի և տեղեկություններ հավաքող մտավորականի դերը, քանի որ պատմական հաղորդումների աղբյուրագիտական արժեքը գնահատելիս անհրաժեշտ է տարբերակել անմիջական դիտարկումները, փոխանցված տեղեկությունները և ավելի վաղ աղբյուրներից վերցված նյութերը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նրա պատմագրական լեզվին, պատմական կերպարների ներկայացման եղանակներին, ժամանակի և պատճառահետևանքային կապերի ընկալմանը, ինչպես նաև կրոնական ու բարոյական պատկերացումների ազդեցությանը պատմական իրադարձությունների մեկնաբանության վրա։ Ձեռագրական ավանդույթի ուսումնասիրությունը ևս կարևոր ուղղություն է՝ հնարավորություն տալով պարզելու երկերի պահպանման, ընդօրինակման, խմբագրման և հետագա շրջանառության առանձնահատկությունները։ Նրա ստեղծագործությունների համադրումը ժամանակակից և նախորդ հայ պատմագիրների աշխատությունների հետ նպաստում է XVII դարի հայ պատմագրության զարգացման միտումների և հեղինակային առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը միավորում է պատմագրության պատմության, աղբյուրագիտության, ձեռագրագիտության և հայ մշակույթի պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հեղինակի ժառանգության նշանակությունը վաղ նոր շրջանի հայ հասարակության, Կոստանդնուպոլսի հայկական միջավայրի և հայ պատմական մտքի զարգացման ուսումնասիրման համար։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի գլխավոր գրադարանային հաստատության 2019 թվականի համար նախատեսված աշխատանքների կազմակերպված ծրագիրը՝ ընդգրկելով գրադարանային հավաքածուների հաշվառման, պահպանության, մշակման, սպասարկման, մատենագիտական գործունեության, թվայնացման և մշակութային ծրագրերի հիմնական ուղղությունները։ Այն գործնական և կազմակերպչական նշանակություն ունեցող փաստաթուղթ է, որի միջոցով համակարգվում են տարվա ընթացքում իրականացվելիք աշխատանքները, սահմանվում են առաջնահերթ խնդիրները և համապատասխան ստորաբաժանումների գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում գրադարանային ֆոնդերի հաշվառման և վերակազմակերպման աշխատանքներին, այդ թվում՝ ռուսերեն գրքային հավաքածուի վերահաշվառմանը և գրադարանին միացված Գրապալատի հավաքածուի վերագրանցման ու վերահաշվառման գործընթացին։ Ծրագրային աշխատանքների շրջանակում կարևորվում են ազգային տպագիր ժառանգության հավաքագրումը, պահպանությունը և հանրությանը հասանելի դարձնելը, ինչպես նաև գրադարանային տեղեկատվական ռեսուրսների շարունակական զարգացումը։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու գրադարանի տարբեր բաժինների գործառույթների, ընթերցողների սպասարկման կազմակերպման, տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքի և գրադարանային հավաքածուների կառավարման վերաբերյալ։ Կարևոր ուղղություններից են նաև մշակութային և գիտական միջոցառումների կազմակերպումը, գրքի և ընթերցանության հանրահռչակումը, ցուցահանդեսային գործունեությունը և մասնագիտական համագործակցության զարգացումը։ Տարվա ծրագրային գործունեությունն առանձնահատուկ նշանակություն ուներ նաև հաստատության պատմության տեսանկյունից, քանի որ 2019 թվականին նշվում էր պետական գրադարանային կարգավիճակի ձևավորման հետ կապված պատմական իրադարձության 100-ամյակը։ Այդ հանգամանքը հնարավորություն էր տալիս գրադարանի ընթացիկ աշխատանքները համադրել նրա պատմական ժառանգության ներկայացման և հանրահռչակման նախաձեռնությունների հետ։ Ծրագիրը կարևոր սկզբնաղբյուր է գրադարանագիտության և մշակութային կառավարման ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է կոնկրետ ժամանակաշրջանում ազգային գրադարանի առջև դրված կազմակերպչական, մասնագիտական և մշակութային խնդիրները։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս հետագա տարիների ծրագրերի ու հաշվետվությունների հետ համադրությամբ ուսումնասիրելու գրադարանի գործունեության առաջնահերթությունների փոփոխությունները, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներգրավումը և ազգային գրադարանային համակարգի զարգացման միտումները։