Владельцы личных библиотек и книжная культура Туркестанского края на рубеже XIX - XX веков

Պատմություն

Գիրքը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի ամենանշանավոր քաղաքներից մեկի՝ Անիի պատմական, մշակութային և հոգևոր ժառանգության բազմակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են Անիի հիմնադրման, զարգացման և վերելքի փուլերը, նրա դերը որպես հայկական պետականության, առևտրի, արհեստների և մշակույթի կարևոր կենտրոն։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է քաղաքի ճարտարապետական հուշարձաններին, եկեղեցիներին, պալատներին, պաշտպանական կառույցներին և քաղաքաշինական առանձնահատկություններին՝ բացահայտելով դրանց նշանակությունը հայկական և համաշխարհային մշակութային ժառանգության համատեքստում։ Գրքում ուսումնասիրվում են նաև Անիի հասարակական կյանքը, կրթական և կրոնական հաստատությունները, արվեստի և գրականության զարգացումը, ինչպես նաև այն քաղաքական և պատմական իրադարձությունները, որոնք ազդել են քաղաքի ճակատագրի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Անիի մշակութային ինքնությանը, նրա ազդեցությանը հայկական քաղաքակրթության զարգացման վրա և պատմական հիշողության մեջ զբաղեցրած բացառիկ տեղին։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է Հայաստանի պատմությամբ, հնագիտությամբ, մշակութաբանությամբ և միջնադարյան քաղաքակրթություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է աշակերտական ինքնավարության համակարգում անձի ձևավորման հիմնախնդրի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դպրոցական ինքնավարությունը որպես սովորողների սոցիալական, բարոյական, հաղորդակցական և կազմակերպչական կարողությունների զարգացման կարևոր միջավայր։ Գրքում ուսումնասիրվում է այն գործընթացը, որի միջոցով աշակերտը կրթական համայնքի ակտիվ մասնակից լինելու, որոշումների կայացմանը ներգրավվելու, սեփական կարծիքն արտահայտելու և ընդհանուր պատասխանատվություն ստանձնելու միջոցով ձեռք է բերում ինքնուրույնության և սոցիալական պատասխանատվության նոր մակարդակ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշակերտական ինքնավարության կառուցվածքին, նպատակներին, սկզբունքներին և կազմակերպական ձևերին, ինչպես նաև դրա ազդեցությանը սովորողի ինքնագիտակցության, նախաձեռնողականության, առաջնորդական հատկանիշների և համագործակցային հմտությունների զարգացման վրա։ Քննության են առնվում ուսուցիչների, դպրոցի վարչակազմի և աշակերտների փոխհարաբերությունները, ժողովրդավարական արժեքների ձևավորման, փոխադարձ հարգանքի և պատասխանատու վարքագծի խթանման հնարավորությունները։ Աշխատության շրջանակում աշակերտական ինքնավարությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես դպրոցական կյանքի կազմակերպման միջոց, այլև որպես մանկավարժական գործընթաց, որի արդյունավետ իրականացումը կարող է նպաստել հասուն, ինքնուրույն, նախաձեռնող և հասարակական կյանքին ակտիվորեն մասնակցող անձի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության մեջ կարևորվում են նաև այն պայմանները, որոնք անհրաժեշտ են ինքնավարության արդյունավետ գործունեության համար, այդ թվում՝ անվտանգ և մասնակցային կրթական միջավայրի ստեղծումը, սովորողների կարծիքի արժևորումը, ինքնակազմակերպման հնարավորությունների ընդլայնումը և պատասխանատվության աստիճանական փոխանցումը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, հոգեբանների, կրթության կառավարման մասնագետների, դպրոցների ղեկավարների, ուսուցիչների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են սովորողների անձնային զարգացման, քաղաքացիական դաստիարակության և դպրոցական ժողովրդավարական մշակույթի ձևավորման հարցերով։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է մաքսային գործունեության կազմակերպման և կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց ազդեցության գնահատմանը Հայաստանի Հանրապետության առևտրատնտեսական հարաբերությունների զարգացման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են մաքսային համակարգի դերը արտաքին առևտրի կարգավորման, ապրանքների ներմուծման և արտահանման գործընթացների կազմակերպման, պետական եկամուտների ապահովման, տնտեսական շահերի պաշտպանության և միջազգային առևտրի խթանման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային վարչարարության արդյունավետության բարձրացման, ընթացակարգերի պարզեցման, ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման, թվայնացման, ռիսկերի կառավարման և մաքսային հսկողության կատարելագործման ուղղություններին։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են նաև մաքսային քաղաքականության և արտաքին տնտեսական գործունեության փոխկապակցվածությունը, առևտրային գործընթացների վրա մաքսային ընթացակարգերի ազդեցությունը և տնտեսավարող սուբյեկտների համար բարենպաստ գործարար միջավայրի ձևավորման հնարավորությունները։ Կարևորվում է մաքսային գործընթացների թափանցիկության և կանխատեսելիության բարձրացումը, սահմանային ձևակերպումների արագացումը և վարչական բեռի նվազեցումը, որոնք կարող են նպաստել արտաքին առևտրի ծավալների ընդլայնմանը և միջազգային տնտեսական կապերի ակտիվացմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործող համակարգի հիմնական խնդիրները և ներկայացնելու դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ՝ հաշվի առնելով Հայաստանի տնտեսական զարգացման և միջազգային առևտրատնտեսական ինտեգրման առաջնահերթությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, մաքսային ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, արտաքին առևտրով զբաղվող տնտեսավարողներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Այլ առարկաներ

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Երևանի առևտրական հիմնարկների և դրանց զբաղեցրած տարածքների ճարտարապետական կազմավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ արդի քաղաքաշինական, սոցիալական և տնտեսական պայմանների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է առևտրային օբյեկտների և քաղաքային միջավայրի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև այն ճարտարապետական ու տարածական լուծումները, որոնք կարող են ապահովել առևտրային կառույցների գործառնական արդյունավետությունը, գեղագիտական ամբողջականությունը և քաղաքի ընդհանուր կերպարի հետ ներդաշնակությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են առևտրական հիմնարկների տեղադրման, ծավալատարածական կազմակերպման, ֆունկցիոնալ գոտիավորման և արտաքին ու ներքին միջավայրերի ձևավորման սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Երևանի քաղաքային կառուցապատման առանձնահատկություններին, պատմական միջավայրին և ժամանակակից քաղաքային զարգացման միտումներին, քանի որ առևտրային տարածքների ճարտարապետությունը պետք է հաշվի առնի ինչպես տվյալ տարածքի գործառնական պահանջները, այնպես էլ շրջակա կառուցապատման բնույթը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ առևտրի տարբեր ձևաչափերի՝ խանութների, առևտրի կենտրոնների, սպասարկման համալիրների և այլ օբյեկտների ճարտարապետական կազմակերպման առանձնահատկություններին՝ դիտարկելով դրանց չափերը, մուտքերի և հոսքերի կազմակերպումը, ցուցափեղկերի ու ճակատների ձևավորումը, գովազդային տարրերի տեղադրումը և հանրային տարածքների հետ կապը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ժամանակակից պահանջների և Երևանի արդեն ձևավորված քաղաքային միջավայրի միջև հավասարակշռության որոնումը։ Հեղինակը կարող է անդրադառնալ նաև հետիոտնային շարժի, տրանսպորտային հասանելիության, կայանման, մատչելիության, անվտանգության, կանաչապատման և հանրային տարածքների որակի խնդիրներին։ Առևտրային տարածքների ճիշտ կազմակերպումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առանձին շենքի նախագծման խնդիր, այլև որպես քաղաքի սոցիալական և տարածական կյանքի ձևավորման բաղադրիչ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև քաղաքային միջավայրի արդիականացման տեսանկյունից՝ ընդգծելով այնպիսի մոտեցումների անհրաժեշտությունը, որոնք միաժամանակ կբարձրացնեն առևտրային օբյեկտների ֆունկցիոնալությունը և կնպաստեն Երևանի ճարտարապետական կերպարի պահպանմանն ու զարգացմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, քաղաքաշինարարներին, դիզայներներին, տարածական պլանավորման մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ճարտարապետական ու քաղաքաշինական կրթություն ստացող ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է Երևանի առևտրային ճարտարապետության և տարածական կազմակերպման արդի խնդիրների համալիր ուսումնասիրություն՝ կարևորելով ֆունկցիոնալ, գեղագիտական, քաղաքաշինական և սոցիալական պահանջների ներդաշնակ համադրումը ժամանակակից քաղաքային միջավայրում։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է հետխորհրդային շրջանում վերադարձի միգրացիայի երևույթի և վերադարձած միգրանտների առօրեական կյանքի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով միգրացիոն շարժունակության, վերադարձի փորձառության և սոցիալական վերաինտեգրման փոխկապակցված գործընթացների վրա։ Հետազոտության շրջանակում վերադարձը դիտարկվում է ոչ միայն որպես մեկ երկրից մյուսը ֆիզիկական տեղափոխություն, այլև որպես սոցիալական, տնտեսական, մշակութային և ինքնության հետ կապված բարդ գործընթաց։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ այն պատճառներին, որոնք մարդկանց դրդում են վերադառնալ նախկին բնակության երկիր կամ հայրենիք՝ տնտեսական պայմանների փոփոխություն, ընտանիքի հետ վերամիավորում, աշխատանքի կամ բնակության հնարավորությունների փոփոխություն, սոցիալական կապերի պահպանում և այլ հանգամանքներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերադարձից հետո առօրյա կյանքի կազմակերպմանը՝ աշխատանքի որոնմանը, բնակության պայմաններին, ընտանիքի և հարազատների հետ հարաբերություններին, սոցիալական ցանցերի վերականգնմանը և տեղական համայնքում կրկին ներգրավվելուն։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է նաև վերադարձած անձանց ինքնության և պատկանելիության զգացման ուսումնասիրությունը, քանի որ երկարատև արտագաղթից հետո հայրենի կամ նախկին բնակության միջավայրը կարող է միաժամանակ ընկալվել որպես ծանոթ և օտար տարածք։ Աշխատանքը կարող է բացահայտել նաև վերադարձի ընթացքում առաջացող սոցիալական սպասումների և իրական կյանքի պայմանների միջև տարբերությունները, ինչպես նաև այն ռազմավարությունները, որոնց միջոցով վերադարձածները հարմարվում են նոր իրավիճակին։ Հետխորհրդային հասարակությունների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են տնտեսական վերափոխումները, սահմանների փոփոխությունը, նոր պետությունների ձևավորումը և միջազգային միգրացիոն հոսքերը ազդել վերադարձի գործընթացների վրա։ Առօրեականության ուսումնասիրության միջոցով հետազոտությունը ուշադրությունը տեղափոխում է մեծածավալ միգրացիոն վիճակագրությունից դեպի անհատների և ընտանիքների իրական փորձառությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են մակրոտնտեսական ու քաղաքական փոփոխությունները արտացոլվում առօրյա կյանքի մակարդակում։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել սոցիոլոգների, մարդաբանների, միգրացիոն քաղաքականություն մշակողների, ժողովրդագրագետների, հետազոտողների և հետխորհրդային հասարակությունների սոցիալական փոփոխություններով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։