Years of blood

Literature

Այս հրատարակությունը ներկայացված է որպես արևելյան ժողովրդական երգարան, որի վերնագիրը միավորում է հոգեկան ապրումների և ժողովրդական երգարվեստի գաղափարները։ «Խռիւք հոգւոյս» արտահայտությունը կարելի է հասկանալ որպես հոգու հուզումներ, ներքին տագնապներ կամ զգացմունքային ապրումներ, ինչը կարող է մատնանշել երգերի քնարական և հուզական բնույթը։ Ժողովրդական երգարանները կարևոր դեր են ունեցել երգարվեստի տարածման, երգերի պահպանման և բանավոր ավանդույթից գրավոր մշակույթին անցնելու գործում։ Դրանք կարող են ներառել սիրային, կենցաղային, տոնական, հայրենասիրական կամ այլ թեմաներով երգեր, որոնց միջոցով արտահայտվում են ժողովրդի զգացմունքները, աշխարհայացքը, սովորույթներն ու հասարակական կյանքի տարբեր կողմերը։ «Արևելյան ժողովրդային երգարան» բնորոշումը հուշում է, որ ժողովածուի բովանդակությունը կարող է ընդգրկել արևելյան մշակութային միջավայրին առնչվող ժողովրդական երգեր, սակայն միայն վերնագրից հնարավոր չէ որոշել դրանց ազգային պատկանելությունը, լեզուները, ծագման վայրերը կամ երաժշտական առանձնահատկությունները։ Եթե գրքում ներառված են երգերի բառերը, այն կարող էր ծառայել որպես երգեցողության, անգիր սովորելու և երաժշտական հավաքույթների ընթացքում օգտագործվող նյութ։ Ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի վերջի ժողովրդական երգարվեստի, երգերի գրավոր հավաքման և հրատարակման, ինչպես նաև Կոստանդնուպոլսի մշակութային միջավայրում տարածված երգարանների ուսումնասիրության համար։ Առանց ամբողջական բնագրի կամ բովանդակության ցանկի հնարավոր չէ հստակեցնել ընդգրկված երգերի վերնագրերը, հեղինակային կամ ժողովրդական ծագումը, դրանց թեմատիկ բաժանումը և արդյոք հրատարակությունն ուղեկցվում է մեղեդիների նոտագրությամբ։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է շրջակա միջավայրի և տրանսպորտային համակարգի փոխազդեցության ուսումնասիրությանը խոշոր քաղաքների զարգացման և տարածքային կազմակերպման գործընթացում՝ որպես հիմնական օրինակ դիտարկելով Իրանի Գորգան քաղաքը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ ժամանակակից քաղաքի տարածական զարգացումը պայմանավորված է ոչ միայն բնակչության թվաքանակի աճով, տնտեսական ակտիվությամբ և շինարարական գործընթացներով, այլև բնական միջավայրի առանձնահատկություններով, տրանսպորտային հասանելիությամբ, ճանապարհային ցանցի կառուցվածքով և հողօգտագործման փոփոխություններով։ Գորգան քաղաքի օրինակը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու այս գործոնների փոխկապակցված ազդեցությունը և հասկանալու, թե ինչպես են դրանք ձևավորում քաղաքի տարածական կառուցվածքը, զարգացման ուղղությունները և քաղաքային միջավայրի որակը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է տրանսպորտի ազդեցության գնահատումը քաղաքի տարածական զարգացման վրա։ Տրանսպորտային ցանցի ընդլայնումը և ճանապարհների հասանելիության բարձրացումը կարող են նպաստել նոր բնակելի, առևտրային և արտադրական տարածքների ձևավորմանը, փոխել քաղաքային կենտրոնի և ծայրամասերի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև խթանել կառուցապատման տարածական ընդլայնումը։ Միևնույն ժամանակ, տրանսպորտային համակարգի ոչ բավարար կազմակերպվածությունը կարող է հանգեցնել երթևեկության ծանրաբեռնվածության, ճանապարհային ցանցի գերբեռնվածության, օդի աղտոտման, աղմուկի ավելացման և քաղաքային տարածքի անհավասար զարգացման։ Շրջակա միջավայրի տեսանկյունից աշխատանքը կարևորում է քաղաքային ընդլայնման և բնական ռեսուրսների պահպանության փոխհարաբերությունը։ Գորգանի տարածքային զարգացումը անհրաժեշտ է դիտարկել բնական լանդշաֆտների, գյուղատնտեսական հողերի, անտառային տարածքների և այլ էկոլոգիական ռեսուրսների պահպանության համատեքստում։ Քաղաքային կառուցապատման տարածքների ընդլայնումը կարող է փոխել հողօգտագործման կառուցվածքը, նվազեցնել բնական կամ գյուղատնտեսական նշանակության տարածքները և մեծացնել մարդու ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա։ Այդ պատճառով քաղաքաշինական պլանավորման ժամանակ կարևոր է հաշվի առնել ոչ միայն բնակչության և ենթակառուցվածքների աճի պահանջները, այլև բնական տարածքների պահպանման անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում քաղաքի տարածական կառուցվածքին, բնակելի և հասարակական տարածքների տեղաբաշխմանը, ճանապարհային հիմնական ուղղություններին, տրանսպորտային հանգույցներին, քաղաքային կենտրոնի և ծայրամասային գոտիների զարգացման առանձնահատկություններին։ Կարևոր է նաև քաղաքի տարբեր հատվածների տրանսպորտային հասանելիության և ենթակառուցվածքային ապահովվածության համեմատությունը, քանի որ այդ գործոնները կարող են էական ազդեցություն ունենալ բնակչության տեղաբաշխման և քաղաքային տարածքի հետագա ընդլայնման վրա։ Աշխատանքը քաղաքային զարգացումը դիտարկում է համակարգային տեսանկյունից՝ փոխկապակցելով տրանսպորտը, հողօգտագործումը, բնակչության տարածական բաշխումը և շրջակա միջավայրի վիճակը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել այն խնդիրները, որոնք առաջանում են արագ քաղաքային աճի պայմաններում, և մշակել տարածքային կազմակերպման այնպիսի սկզբունքներ, որոնք կնպաստեն ավելի հավասարակշռված զարգացմանը։ Հատուկ նշանակություն ունի կայուն քաղաքային զարգացման գաղափարը, որի համաձայն քաղաքային տարածքի ընդլայնումը պետք է իրականացվի տրանսպորտային ենթակառուցվածքների, բնակելի տարածքների, հասարակական ծառայությունների և բնապահպանական պահանջների համադրմամբ։ Գորգանի օրինակը ցույց է տալիս, որ քաղաքի տարածական զարգացման արդյունավետ կառավարումը պահանջում է երկարաժամկետ պլանավորում և տարբեր ոլորտների միջև համակարգված մոտեցում։ Տրանսպորտային համակարգի բարելավումը, բնական տարածքների պահպանությունը, կառուցապատման ուղղությունների ճիշտ ընտրությունը և ենթակառուցվածքների համաչափ զարգացումը կարող են նպաստել ինչպես բնակչության կենսապայմանների բարելավմանը, այնպես էլ քաղաքի տարածքային և էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր ուսումնասիրություն է խոշոր քաղաքների տարածական զարգացման օրինաչափությունների, տրանսպորտի և շրջակա միջավայրի փոխազդեցության, ինչպես նաև քաղաքաշինական կայուն պլանավորման խնդիրների վերաբերյալ։ Այն կարող է հետաքրքրել քաղաքաշինության, աշխարհագրության, տրանսպորտային պլանավորման, տարածքային կառավարման և բնապահպանության ոլորտների մասնագետներին ու ուսանողներին։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ղազարոս Աղայանի լեզվագիտական հայացքների վերլուծությանը՝ դիտարկելով նրա ներդրումը հայ լեզվի, գրական լեզվի ձևավորման և լեզվամշակութային մտածողության զարգացման գործընթացում։ Աշխատությունում ներկայացվում են Ղազարոս Աղայան-ի լեզվի վերաբերյալ ունեցած պատկերացումները, նրա մոտեցումները գրական հայերենի պարզեցման, ժողովրդական խոսքի արժեքավորման և լեզվի ժողովրդավարացման հարցերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա այն տեսակետներին, ըստ որոնց գրական լեզուն պետք է հիմնվի կենդանի խոսակցական հիմքի վրա՝ պահպանելով միաժամանակ նորմատիվ կայունություն և արտահայտչական ճկունություն։ Քննարկվում են նաև Աղայանի մանկավարժական գործունեության և լեզվական հայացքների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև նրա դերը հայ լեզվամտածողության ազգային ուղղության ձևավորման մեջ։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ նրա լեզվագիտական մոտեցումները միավորում են կրթական, գրական և հասարակական գործառույթներ՝ նպաստելով հայ լեզվի զարգացման նոր փուլերի ձևավորմանը։

History

Նյութը ուսումնասիրում է, թե ինչպես են Հայաստանի Հանրապետությունը և հայ սփյուռքը փոխկապակցվել տարբեր պատմական փուլերում՝ սկսած 1918 թվականի առաջին անկախությունից մինչև ժամանակակից շրջան։ Այն ընդգծում է, որ հայրենիք–սփյուռք հարաբերությունները ձևավորվել են տարբեր քաղաքական, սոցիալական և մշակութային պայմաններում և մշտապես ունեցել են փոփոխվող բնույթ։ Հիմնական ժամանակաշրջաններ 1918–1920 թթ. (Առաջին Հանրապետություն) Սփյուռքը սկսում է ավելի ակտիվ կապեր հաստատել նորաստեղծ պետության հետ՝ աջակցելով պետականաշինության և օգնության ծրագրերին։ Խորհրդային շրջան Կապերը սահմանափակվում են քաղաքական պատճառներով, սակայն սփյուռքը շարունակում է պահպանել ազգային ինքնությունը, մշակույթը և երբեմն աջակցել Հայաստանին տարբեր ուղիներով։ 1991 թվականից հետո (անկախություն) Հայրենիք–սփյուռք հարաբերությունները նոր որակ են ստանում․ ձևավորվում են պետական կառույցներ, համագործակցության ծրագրեր, ներդրումային և մարդասիրական նախաձեռնություններ։ Նյութի կարևոր գաղափարը Նյութը ցույց է տալիս, որ հայրենիք–սփյուռք հարաբերությունները ոչ միայն պատմական, այլև շարունակական գործընթաց են, որոնք կարևոր դեր են խաղում ազգային ինքնության պահպանման, զարգացման և պետության ամրապնդման գործում։

Medicine

Աշխատանքը նվիրված է խրոնիկական սրտային անբավարարությամբ հիվանդների մոտ սրտամկանի ռեմոդելավորման գործընթացների և հումորալ մարկերների միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն կարևոր խնդիրն է, թե ինչպես են սրտի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները կապված օրգանիզմում ընթացող նեյրոհումորալ կարգավորման խանգարումների հետ, և ինչ նշանակություն կարող է ունենալ այդ կապերի գնահատումը հիվանդության ծանրության, ընթացքի և կանխատեսման տեսանկյունից։ Սրտային անբավարարության զարգացման ընթացքում սրտամկանը ենթարկվում է մի շարք կառուցվածքային փոփոխությունների, որոնք ներառում են սրտի խոռոչների չափերի փոփոխություն, ձախ փորոքի երկրաչափության և պատերի կառուցվածքի վերափոխում, սրտամկանի հիպերտրոֆիա կամ դիլատացիա և կծկողական ու դիաստոլիկ ֆունկցիայի աստիճանական վատացում։ Այս գործընթացների ամբողջությունը դիտարկվում է որպես ռեմոդելավորում, որը սկզբնական շրջանում կարող է ունենալ հարմարվողական նշանակություն, սակայն հիվանդության երկարատև ընթացքի դեպքում հաճախ նպաստում է սրտի ֆունկցիայի հետագա անկմանը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում հումորալ կարգավորման համակարգերի ակտիվացմանը, որոնք մասնակցում են սրտային անբավարարության զարգացման և առաջընթացի մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են այն կենսաբանական մարկերները, որոնց փոփոխությունները կարող են արտացոլել սրտամկանի լարվածությունը, նեյրոհումորալ համակարգերի ակտիվացումը, հեղուկի և էլեկտրոլիտների հավասարակշռության փոփոխությունները և բորբոքային կամ ֆիբրոտիկ գործընթացների ինտենսիվությունը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել նատրիուրետիկ պեպտիդների և այլ հումորալ ցուցանիշների մակարդակների փոփոխությանը և դրանց կապին սրտի էխոկարդիոգրաֆիկ ու հեմոդինամիկ պարամետրերի հետ։ Սրտամկանի ռեմոդելավորման ցուցանիշների և հումորալ մարկերների համատեղ գնահատումը հնարավորություն է տալիս հիվանդության պաթոֆիզիոլոգիական մեխանիզմները դիտարկել առավել ամբողջական տեսանկյունից։ Նման մոտեցմամբ հնարավոր է ուսումնասիրել, թե արդյոք որոշակի մարկերների բարձր կամ ցածր մակարդակները կապված են ձախ փորոքի կառուցվածքային փոփոխությունների, արտամղման ֆրակցիայի, սրտի խոռոչների չափերի, պատերի հաստության կամ դիաստոլիկ ֆունկցիայի խանգարման աստիճանի հետ։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև հիվանդների կլինիկական տվյալների, լաբորատոր ցուցանիշների և գործիքային հետազոտությունների արդյունքների համադրական վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով բացահայտել առավել նշանակալի փոխկապակցվածությունները։ Այդպիսի վերլուծությունը կարևոր է ոչ միայն հիվանդության ընթացքը հասկանալու, այլև հնարավոր կանխատեսիչ ցուցանիշների բացահայտման և հիվանդների անհատականացված հսկողության ու բուժման մոտեցումների կատարելագործման համար։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը ցույց է տալիս, որ խրոնիկական սրտային անբավարարության դեպքում սրտամկանի կառուցվածքային վերափոխումը և հումորալ ակտիվացումը փոխկապակցված գործընթացներ են, որոնց ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել հիվանդության զարգացման մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը, ռիսկի գնահատմանը և բուժական ռազմավարությունների առավել հիմնավորված ընտրությանը։

Literature

Այս աշխատությունը վերաբերում է Կոմեդիա դել արտեի (commedia dell’arte) ավանդույթի վերաիմաստավորմանը XX դարի իտալական դրամատուրգիայում՝ ընդգծելով թատերական ավանդույթի, մոդեռնիստական որոնումների և ժամանակակից բեմարվեստի փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել, թե ինչպես են XX դարի իտալացի դրամատուրգները վերակենդանացրել և նոր մեկնաբանությամբ կիրառել Կոմեդիա դել արտեի կերպարային համակարգը, իմպրովիզացիոն կառուցվածքը և կատակերգական արտահայտչամիջոցները ժամանակակից թատերական լեզվում։ Ուսումնասիրվում են ավանդական դիմակավորված կերպարների՝ Արլեքինո, Պանտալոնե, Կոլումբինա և այլ կերպարների վերափոխված տարբերակները, ինչպես նաև դրանց գործառույթը մոդեռնիստական և հետպատերազմյան իտալական թատրոնում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դրամատուրգների ստեղծագործություններին, որոնք փորձել են համադրել ժողովրդական թատերական ավանդույթները հոգեբանական դրամայի, սոցիալական քննադատության և աբսուրդի թատրոնի տարրերի հետ։