Возрастная динамика развития полового самосознания, пути и условия его формирования у детей дошкольного возраста

Գրականություն

Այս թեման ներկայացնում է անգլիացի նշանավոր բանաստեղծ, նկարիչ և արվեստագետ Գաբրիել Դանթե Ռոսետիի կյանքն ու ստեղծագործական գործունեությունը, ով համարվում է XIX դարի անգլիական մշակույթի կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նա ծնվել է 1828 թվականին Լոնդոնում իտալական ծագում ունեցող ընտանիքում և վաղ տարիքից հետաքրքրվել է գրականությամբ, գեղանկարչությամբ և միջնադարյան արվեստով։ Ռոսետին հայտնի դարձավ որպես Pre-Raphaelite Brotherhood շարժման հիմնադիր անդամներից մեկը։ Այս ստեղծագործական միավորումը նպատակ ուներ վերադառնալ Վերածննդից առաջ գոյություն ունեցած արվեստի պարզությանը, բնականությանը և մանրամասն պատկերային արտահայտչաձևերին՝ հակադրվելով ժամանակի ակադեմիական արվեստին։ Ռոսետիի ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում գեղեցկության, սիրո, հոգևոր աշխարհի և խորհրդանշական պատկերների թեմաները։ Նրա գեղանկարները առանձնանում են վառ գույներով, նուրբ դիմանկարներով և միջնադարյան մոտիվներով, իսկ բանաստեղծություններում արտահայտվում են խոր զգացմունքայնություն և ռոմանտիկական մտածողություն։ Ռոսետիի ամենահայտնի գործերից են «Beata Beatrix», «Proserpine» և բազմաթիվ սոնետներ, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել անգլիական պոեզիայի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ միավորվում էին գրականությունն ու կերպարվեստը, քանի որ նա իր նկարների համար գրում էր բանաստեղծական բացատրություններ և հակառակը՝ պոեզիայում օգտագործում պատկերային արտահայտչամիջոցներ։ Ռոսետիի անձնական կյանքը նույնպես մեծ ազդեցություն ունեցավ նրա արվեստի վրա, հատկապես կնոջ՝ Էլիզաբեթ Սիդալի մահից հետո, ինչն ավելի խորացրեց նրա ստեղծագործությունների ողբերգական և խորհրդավոր բնույթը։ Նա համարվում է սիմվոլիզմի և էսթետիզմի նախակարապետներից մեկը, իսկ նրա արվեստը զգալի ազդեցություն է թողել եվրոպական մշակույթի հետագա զարգացման վրա։

Բնապահպանություն

«Շիկահող» արգելոցը Հայաստանի Հանրապետության կարևորագույն բնապահպանական տարածքներից մեկն է, որը գտնվում է Սյունիքի մարզում և առանձնանում է իր հարուստ կենսաբազմազանությամբ ու յուրահատուկ բնական պայմաններով։ Այն ստեղծվել է բնության պահպանության, հազվագյուտ բուսական և կենդանական տեսակների պաշտպանության, ինչպես նաև բնական էկոհամակարգերի պահպանման նպատակով։ Արգելոցը համարվում է Հայաստանի ամենաանտառապատ և խոնավ տարածքներից մեկը, որտեղ պահպանվել են հին անտառների արժեքավոր հատվածներ։ Այստեղ տարածված են կաղնու, հաճարենու, բոխու և այլ ծառատեսակների խիտ անտառներ, որոնք կարևոր դեր ունեն շրջակա միջավայրի հավասարակշռության պահպանման գործում։ «Շիկահող» արգելոցը հայտնի է նաև իր հարուստ կենդանական աշխարհով, որտեղ հանդիպում են բազմաթիվ վայրի կենդանիներ, թռչուններ և սողուններ, որոնցից շատերը գրանցված են Կարմիր գրքում։ Արգելոցի տարածքում բնակվում են արջեր, գայլեր, լուսաններ, վայրի այծեր և տարբեր տեսակի թռչուններ, որոնք պահպանվում են հատուկ վերահսկողության պայմաններում։ Բնության այս տարածքը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն Հայաստանի, այլ նաև ամբողջ տարածաշրջանի էկոլոգիական համակարգի համար, քանի որ այն նպաստում է մաքուր օդի, ջրային պաշարների և բնական հավասարակշռության պահպանմանը։ «Շիկահողը» նաև գիտական և կրթական մեծ արժեք ունի, քանի որ այստեղ իրականացվում են բնապահպանական ուսումնասիրություններ, կենդանական ու բուսական աշխարհի հետազոտություններ և բնության պահպանությանը նվիրված ծրագրեր։ Արգելոցի բնական միջավայրը գրավում է նաև զբոսաշրջիկների և բնասերների ուշադրությունը, սակայն տարածքում գործում են հատուկ սահմանափակումներ, որպեսզի չվնասվի բնության բնական վիճակը։ Մարդու տնտեսական գործունեությունը, անտառահատումները, որսագողությունը և շրջակա միջավայրի աղտոտումը կարող են վտանգ ներկայացնել արգելոցի էկոհամակարգի համար, ուստի կարևոր է բնապահպանական օրենքների պահպանումը և բնության նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքը։ «Շիկահող» արգելոցը համարվում է Հայաստանի բնական հարստություններից մեկը և կարևոր դեր ունի երկրի բնապահպանական անվտանգության, կենսաբազմազանության պահպանման և ապագա սերունդների համար բնության արժեքների փոխանցման գործում։

Պատմություն

Մեծ Հայքը՝ որպես հնագույն հայկական պետական կազմավորում, տարբեր ժամանակներում ունեցել է մի շարք մայրաքաղաքներ, որոնք դարձել են քաղաքական, մշակութային և տնտեսական կարևոր կենտրոններ։ Մայրաքաղաքների փոփոխությունը հաճախ կապված է եղել պատմական իրադարձությունների, արքայական դինաստիաների փոփոխության, ինչպես նաև ռազմաքաղաքական իրավիճակների հետ։ Մեծ Հայքի առաջին հայտնի մայրաքաղաքներից մեկը Արտաշատն է, որը հիմնադրվել է Արտաշես Ա արքայի կողմից մ.թ.ա. II դարում։ Այն երկար ժամանակ եղել է պետության գլխավոր կենտրոնը և ստացել է «Հայկական Կարթագեն» անվանումը՝ իր զարգացածության և հզորության պատճառով։ Հետագայում, որոշ ժամանակաշրջաններում մայրաքաղաք է դարձել Տիգրանակերտը, որը հիմնադրել է Տիգրան Մեծը մ.թ.ա. I դարում։ Տիգրանակերտը եղել է հզոր և գեղեցիկ քաղաք, կառուցված հելլենիստական մշակույթի ազդեցությամբ, և դարձել է Մեծ Հայքի քաղաքական ու ռազմական կենտրոններից մեկը։ Բացի այս քաղաքներից, տարբեր պատմական փուլերում որպես վարչական կամ արքայական կենտրոններ հանդես են եկել նաև Վաղարշապատը, որը հետագայում հայտնի է դարձել որպես Էջմիածին և դարձել է հոգևոր կենտրոն, ինչպես նաև Դվինը, որը վաղ միջնադարում եղել է կարևոր առևտրական և վարչական քաղաք։ Դվինը հատկապես զարգացել է Արշակունիների և հետագա ժամանակաշրջաններում՝ դառնալով տարածաշրջանի խոշոր քաղաքներից մեկը։ Մայրաքաղաքների ընտրությունը հաճախ պայմանավորված էր ռազմավարական դիրքով, ջրային ռեսուրսների հասանելիությամբ և տնտեսական հնարավորություններով։ Այս քաղաքները ոչ միայն քաղաքական կենտրոններ էին, այլև մշակույթի, գիտության, արհեստների և առևտրի զարգացման օջախներ։ Դրանց միջոցով ձևավորվել է հայկական պետականության պատմական ընթացքը և մշակութային ժառանգությունը։ Այսպիսով, Մեծ Հայքի պատմական մայրաքաղաքները՝ Արտաշատը, Տիգրանակերտը, Վաղարշապատը և Դվինը, մեծ դեր են ունեցել հայկական պետականության ձևավորման և զարգացման գործում՝ թողնելով հարուստ պատմամշակութային ժառանգություն։

Մանկական

«Առակներ, բանաստեղծություններ» Աթաբեկ Խնկոյանի գրքի մեջ ներառված են հեղինակային տարբեր առակներ ու բանաստեղծություններ, որոնք արտահայտում են գրողի աշխարհայացքը, հասարակական և բարոյական արժեքները։ Խնկոյանի երկերը, որոնք հաճախ խառնվում են հումորային ու ֆիլոսոֆիական տարրեր, ունեն խորքային իմաստ և ուսուցանող բնույթ։ **Առակները** հաճախ վերաբերում են մարդկային հարաբերություններին, հասարակական անարդարություններին ու մարդկային թերություններին, որոնք կատակներով ու խորհրդանշական կերպերով ներկայացվում են ընթերցողին։ Դրանք սովորաբար մի փոքրիկ պատմություն են, որի միջոցով հեղինակը փորձում է համարձակորեն ու կատակով ընդգծել մարդկային սխալները, նույն ժամանակ, սակայն, հասնելու դրանցում բարոյական ու ճիշտ լուծումների։ Օրինակ, առակներում կարող են հանդիպել կենդանիների կերպարներ, որոնք խորհրդանշում են որոշակի մարդկային հատկանիշներ՝ ծույլությունը, գռեհկությունը, հիմարությունը կամ խիզախությունը։ **Բանաստեղծությունները** ավելի էմոցիոնալ ու դիպուկ են, հեղինակը պոեզիայի միջոցով արտահայտում է իր մտքերը կյանքի, սիրո, հայրենիքի, մարդուն արժեհամակարգի մասին։ Խնկոյանի բանաստեղծությունները պարունակում են դրամատիկ տարրեր, որոնք հաճախ պայմանավորված են հասարակական ու սոցիալական հարցերով։ Այս բանաստեղծություններում արտացոլվում են նաև այն արժեքները, որոնք թևակոխում են նրա բարդ, բայց հստակ ու ազնիվ մտածողությունը։ Խնկոյանը ոչ միայն մի շարք հարցեր բարձրաձայնող գրող է, այլ նաև իր արվեստով նպաստում է ուսուցմանը՝ հասարակությանը հարցերի ու խնդիրների շուրջ խորապես մտածելու։ Նոր կյանք և արտահայտության ձև բերելով ժողովրդական առակներին ու բանաստեղծություններին, նա ստեղծում է գործեր, որոնք ոչ միայն ժամանցային են, այլև խթանում են մտավոր զարգացմանը։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2015 ISBN - 978-9939-842-31-8

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է օպտիկական սահմանափակիչների և անջատիչների թվային մոդելավորմանը՝ հիմնված ոչ գծային շերտավոր միկրոկառուցվածքների վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է լույսի տարածման ոչ գծային դինամիկան բազմաշերտ միջավայրերում՝ ընդգծելով ինտենսիվությունից կախված բեկման ցուցիչի փոփոխությունների ազդեցությունը օպտիկական ազդանշանների կառավարման վրա։ Գրքում ներկայացվում են մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս նկարագրել լազերային ճառագայթների փոխազդեցությունը շերտավոր միկրոկառուցվածքների հետ, ինչպես նաև գնահատել օպտիկական հոսքերի սահմանափակման և անջատման արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ գծային Շրեդինգերի հավասարման, Ֆինիտ տարբերությունների և Ֆինիտ տարրերի մեթոդների կիրառմանը թվային սիմուլյացիաների իրականացման համար։ Հեղինակը վերլուծում է նաև կառուցվածքային պարամետրերի՝ շերտերի հաստության, բեկման ինդեքսների և ոչ գծայինության գործակիցների ազդեցությունը օպտիկական սարքերի աշխատանքի վրա։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է ժամանակակից ֆոտոնիկայի և ինտեգրալ օպտիկայի զարգացման մեջ՝ նպաստելով բարձր արագության օպտիկական կոմուտատորների և սահմանափակիչների նախագծման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը։

Պատմություն

Ուինսթոն Չերչիլը՝ որպես բրիտանական վարչապետ և ժամանակի մեծագույն պետական գործիչներից մեկը, իր **«Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը»** եռերգությամբ ստեղծել է մի բացառիկ պատմա-վավերագրական շարադրանք, որը համատեղում է քաղաքական, ռազմական և մարդկային տեսանկյունները։ Այս 3 հատորները ներկայացնում են պատերազմը՝ սկսած իր սկզբնական փուլերից, անցնելով ճակատային գործողությունների, դիվանագիտության, և վերջապես՝ հաղթանակի ու հետպատերազմյան կարգավորման դրվագներով։ Չերչիլը գրի է առնում իր անձնական փորձը, ղեկավարության որոշումները, դաշնակիցների հարաբերությունները և պատերազմական ճակատների մարտավարական մանրամասները։ Գրքում առկա են շատ իրական փաստեր, հանդիպումներ, նամակագրություն և դիտարկումներ, որոնք թույլ են տալիս ընթերցողին զգալ ժամանակի լարվածությունը և հասկանալ, թե ինչպես է ընդունվել ամենակարևոր որոշումը։ Չերչիլի տեքստը առանձնանում է իր ոճով՝ համատեղելով վավերագրական ճշգրտությունը, գրականություն և քաղաքական-գաղափարական վերլուծություն։ Այս եռագրությունը համարվում է պատմական դասական՝ WWII ուսումնասիրողների, պատմաբանների և քաղաքականությամբ հետաքրքրվողների համար, քանի որ տալիս է եզակի ներքաղաքական և ռազմական պատկեր՝ պատերազմի բոլոր փուլերի մասին։ Հրատարակիչ - Альпина Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-5-91671-933-8