Գործազրկության էությունը, տեսակները, գործազրկության բնական մակարդակ

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է քվանտային դիպոլային ճառագայթիչների և մետաղական նանոկառուցվածքների փոխազդեցության պայմաններում ընթացող ռելաքսացման պրոցեսների տեսական և ֆիզիկական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ նանոմետրական չափերի մետաղական կառուցվածքների մոտ տեղակայված քվանտային համակարգի վարքագիծը կարող է էապես տարբերվել ազատ տարածության մեջ դիտվող վարքագծից, քանի որ նանոկառուցվածքը փոփոխում է ճառագայթման էլեկտրամագնիսական միջավայրը և դրանով ազդում ճառագայթիչի էներգիայի փոխանակման ու դինամիկայի վրա։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են քվանտային դիպոլային համակարգի գրգռված վիճակից ցածր էներգիական վիճակ անցնելու, էներգիայի կորստի, ճառագայթային և ոչ ճառագայթային անցումների, ինչպես նաև համակարգի ժամանակային էվոլյուցիայի հետ կապված գործընթացները։ Մետաղական նանոկառուցվածքների առկայությունը դիտարկվում է որպես շրջակա էլեկտրամագնիսական միջավայրի կառավարման միջոց, որի երկրաչափական և նյութական հատկությունները կարող են փոխել քվանտային ճառագայթիչի ռելաքսացիայի բնութագրերը։ Այս համատեքստում կարևոր են ճառագայթիչի և նանոկառուցվածքի միջև հեռավորությունը, նանոկառուցվածքի ձևն ու չափերը, մետաղի էլեկտրամագնիսական հատկությունները և համակարգի ռեզոնանսային պայմանները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարելի է նանոմասշտաբային կառուցվածքների միջոցով կառավարել քվանտային համակարգերի ճառագայթային հատկությունները և փոփոխել դրանց կյանքի տևողությունն ու էներգիայի փոխանցման արդյունավետությունը։ Նման խնդիրները կարևոր են քվանտային օպտիկայի, նանոֆոտոնիկայի, պլազմոնիկայի և քվանտային էլեկտրոնիկայի համար, քանի որ մետաղական նանոկառուցվածքները կարող են ստեղծել ուժեղ տեղայնացված էլեկտրամագնիսական դաշտեր և էապես փոխել քվանտային ճառագայթիչների փոխազդեցությունը շրջակա միջավայրի հետ։ Աշխատանքի տեսական մոտեցումները կարող են կիրառվել տարբեր նանոկառուցվածքային երկրաչափությունների և քվանտային ճառագայթիչների համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել ռելաքսացիայի արագության փոփոխությունները և բացահայտել դրանց ֆիզիկական պատճառները։ Հետազոտության նշանակությունը հատկապես մեծ է այն տեսանկյունից, որ քվանտային համակարգերի հատկությունների կառավարումը նանոկառուցվածքների միջոցով ժամանակակից ֆիզիկայի կարևոր ուղղություններից է և կարող է հիմք հանդիսանալ նոր օպտիկական ու քվանտային սարքերի նախագծման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է քվանտային մեխանիկայի, էլեկտրադինամիկայի և նանոֆոտոնիկայի մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես է մետաղական նանոմիջավայրը ազդում քվանտային դիպոլային ճառագայթիչի ռելաքսացման վրա և ինչ հնարավորություններ է ստեղծում այդ գործընթացների վերահսկման համար։

Գյուղատնտեսություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի բնակլիմայական պայմաններում հացահատիկային մշակաբույսերի արմատային փտախտների տարածվածության, զարգացման առանձնահատկությունների և դրանց դեմ պայքարի քիմիական միջոցների արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում բույսերի հիվանդությունների այն խմբի ուսումնասիրությունն է, որը կարող է զգալի վնաս հասցնել հացահատիկային մշակաբույսերի արմատային համակարգին, թուլացնել բույսերի աճն ու զարգացումը և արդյունքում նվազեցնել բերքատվությունն ու բերքի որակը։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում Շիրակի մարզին բնորոշ հողակլիմայական պայմանների, մշակաբույսերի աճեցման առանձնահատկությունների և հիվանդության զարգացմանը նպաստող գործոնների փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրվում են արմատային փտախտների դրսևորումները, դրանց տարածման և վնասակարության աստիճանը, ինչպես նաև տարբեր հացահատիկային մշակաբույսերի նկատմամբ հիվանդության ազդեցության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչը քիմիական պայքարի միջոցների փորձարկումն է, որի նպատակն է պարզել, թե կիրառվող պատրաստուկներից կամ մշակման եղանակներից որոնք կարող են առավել արդյունավետ սահմանափակել հիվանդության զարգացումը և նվազեցնել դրա բացասական ազդեցությունը բույսերի վրա։ Փորձարկումների արդյունքների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր միջոցների ազդեցությունը, գնահատել դրանց գործնական արդյունավետությունը և որոշել գյուղատնտեսական արտադրության պայմաններում կիրառման առավել նպատակահարմար տարբերակները։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ բույսերի հիվանդությունների դեմ արդյունավետ պայքարը պահանջում է տվյալ տարածաշրջանի բնական պայմանների, մշակաբույսերի առանձնահատկությունների և հիվանդության զարգացման օրինաչափությունների համատեղ ուսումնասիրություն։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ հացահատիկային մշակաբույսերի բերքատվության պահպանման, հիվանդությունների վնասակարության նվազեցման և բույսերի պաշտպանության միջոցառումների կատարելագործման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ագրոնոմներին, ֆիտոպաթոլոգներին, բույսերի պաշտպանության մասնագետներին, գյուղատնտեսական խորհրդատուներին, ֆերմերներին, գիտաշխատողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին՝ հատկապես Շիրակի մարզում և նմանատիպ բնակլիմայական պայմաններ ունեցող տարածքներում հացահատիկային մշակաբույսերի հիվանդությունների կառավարմամբ զբաղվողներին։

Կրոն

Գիրքը ներկայացնում է ժողովրդական հոգևոր մշակույթի այն ձևերը, որոնք կապված են մարդու առօրյա կյանքի, առողջության, պաշտպանության և հաջողության հետ՝ միախառնելով քրիստոնեական և նախաքրիստոնեական պատկերացումները։ Հիմնական բովանդակությունը․ Ժողովրդական աղոթքներ Տարբեր իրավիճակների համար նախատեսված աղոթքներ (հիվանդություն, վտանգ, հաջողություն)։ Հմայական խոսքեր Բուժիչ և պաշտպանիչ խոսքային ձևեր, որոնք ունեն ծիսական բնույթ։ Հավատալիքային համակարգ Բնության, մարդու և գերբնական ուժերի վերաբերյալ ավանդական պատկերացումներ։ Կրոնական և ժողովրդական սինկրետիզմ Քրիստոնեական աղոթքների և հին հավատալիքների համատեղ գոյակցություն։ Բանահյուսական նյութերի հավաքագրում Նյութերի գրանցում, դասակարգում և մեկնաբանում։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական աճի ապահովման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով ինչպես մակրոտնտեսական, այնպես էլ կառուցվածքային և ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Գրքում վերլուծվում են տնտեսական աճի հիմնական աղբյուրները՝ ներդրումները, արտադրողականության բարձրացումը, արտաքին առևտուրը և մարդկային կապիտալի զարգացումը՝ միաժամանակ գնահատելով դրանց ազդեցությունը ՀՀ տնտեսության երկարաժամկետ կայունության վրա։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում տնտեսական աճը սահմանափակող գործոններին, այդ թվում՝ շուկայի փոքր չափին, արտաքին ցնցումների նկատմամբ բարձր զգայունությանը, կառուցվածքային անհավասարակշռություններին և ինստիտուցիոնալ խնդիրներին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նաև պետական տնտեսական քաղաքականության հիմնական ուղղությունները՝ հարկաբյուջետային և դրամավարկային գործիքների կիրառումը, ներդրումային միջավայրի բարելավումը և տնտեսական դիվերսիֆիկացիայի անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է կայուն և ներառական տնտեսական աճի ապահովման կարևորությունը՝ որպես սոցիալական բարեկեցության և երկարաժամկետ զարգացման հիմք։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, ուսանողների և տնտեսական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է Միր Մալասի տարածքում պահպանված ժայռապատկերների ուսումնասիրությանը՝ դրանց հնագիտական, պատմամշակութային և գեղարվեստական նշանակության տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում ժայռապատկերների տեղադրությանը, տարածական բաշխմանը, պատկերագրական առանձնահատկություններին և կատարման եղանակներին, ինչպես նաև դրանց ստեղծման հնարավոր ժամանակագրական ու մշակութային միջավայրին։ Ժայռերի մակերեսին պահպանված կենդանիների, մարդկանց, որսորդական տեսարանների, խորհրդանշական պատկերների և այլ նշանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հնագույն բնակչության կենսակերպի, զբաղմունքների, աշխարհընկալման և հոգևոր պատկերացումների մասին։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում պատկերների համեմատական վերլուծությունը՝ դրանք դիտարկելով տարածաշրջանի այլ հնագիտական հուշարձանների և ժայռապատկերային համալիրների համատեքստում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նաև ժայռապատկերների պահպանվածության վիճակին, բնական և մարդածին ազդեցություններին ու դրանց փաստագրման և պահպանության խնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն առանձին հնագիտական համալիրի ճանաչման, այլև Հայաստանի հնագույն մշակույթի, արվեստի և խորհրդանշական մտածողության զարգացման վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնման տեսանկյունից։ Նյութը կարող է հետաքրքրել հնագետներին, պատմաբաններին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, ուսանողներին և Հայաստանի նախապատմական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Քիմիա

Այս աշխատությունը նվիրված է խառը (քլոր-բրոմ) պենտագալոգենացված պրոպիլենօքսիդների սինթեզին և դրանց քիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են այդ օրգանահալոգեն միացությունների ստացման հիմնական մեթոդները՝ ներառյալ հալոգենացման ռեակցիաները, օքսիդացման և հավելման գործընթացները, ինչպես նաև ռեակցիոն պայմանների ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի և ելքի վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում են պենտագալոգենացված պրոպիլենօքսիդների մոլեկուլային կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանցում քլորի ու բրոմի ատոմների բաշխման ազդեցությունը քիմիական ակտիվության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միացությունների ռեակցիոնունակությանը տարբեր նուկլեոֆիլ և էլեկտրոֆիլ միջավայրերում, ինչպես նաև դրանց մասնակցությանը փոխարինման և օղակաձև բացման ռեակցիաներում։ Վերլուծվում են նաև ֆիզիկաքիմիական հատկությունները՝ կայունություն, բևեռականություն և ջերմային վարքագիծ։