Материалы для истории грузино-армянских отношений

Բնապահպանություն

Աշխատությունը նվիրված է Սևանի լեռնաշղթայի արևահայաց լանջերի էկոհամակարգերի ներկա վիճակի համակողմանի ուսումնասիրությանը և դրանց պահպանման ու բարելավման հնարավորությունների գնահատմանը։ Հեղինակը վերլուծում է տարածքի բնական պայմանները, բուսածածկույթի և հողային ռեսուրսների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև մարդու տնտեսական գործունեության և կլիմայական գործոնների ազդեցությունը էկոհամակարգերի վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում բացահայտվում են հողերի դեգրադացիայի, էրոզիոն գործընթացների, կենսաբազմազանության նվազման և արոտավայրերի ծանրաբեռնվածության հետ կապված խնդիրները՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը բնական միջավայրի կայունության վրա։ Գրքում ներկայացվում են դաշտային դիտարկումների, գիտական վերլուծությունների և բնապահպանական գնահատումների արդյունքները, որոնց հիման վրա առաջարկվում են էկոհամակարգերի վերականգնման և արդյունավետ կառավարման միջոցառումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անտառապատման, հողապաշտպան տեխնոլոգիաների, արոտավայրերի ռացիոնալ օգտագործման, բուսական ծածկույթի վերականգնման և բնապահպանական մոնիթորինգի համակարգերի ներդրման հարցերին:

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի խորհրդային և եվրոպական կրթական համակարգերում սովորող կրտսեր դպրոցականների կարդիոհեմոդինամիկ և սոմատոմետրիկ ցուցանիշների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են երեխաների սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի, ֆիզիկական զարգացման և մարմնի չափաբանական ցուցանիշների գնահատման արդյունքները՝ հաշվի առնելով կրթական միջավայրի, ուսումնական ծանրաբեռնվածության և կենսակերպի առանձնահատկությունների հնարավոր ազդեցությունը։ Հեղինակը վերլուծում է սրտի աշխատանքի, արյան շրջանառության, հասակի, քաշի և այլ սոմատոմետրիկ ցուցանիշների միջև առկա փոխկապակցվածությունները՝ համեմատելով տարբեր կրթական համակարգերում սովորող երեխաների առողջական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները։ Աշխատությունն ընդգրկում է կլինիկական և վիճակագրական հետազոտությունների արդյունքներ, գիտական վերլուծություններ և եզրահանգումներ, որոնք կարող են կիրառվել երեխաների առողջության մշտադիտարկման, կրթական միջավայրի գնահատման և կանխարգելիչ առողջապահական ծրագրերի մշակման գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է մանկաբույժների, ֆիզիոլոգների, հանրային առողջապահության մասնագետների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, գիտաշխատողների, բուհերի դասախոսների, ուսանողների և երեխաների առողջության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տնտեսագիտություն

Հարկաբյուջետային քաղաքականությունը պետության տնտեսական քաղաքականության կարևոր բաղադրիչն է, որը ներառում է պետական բյուջեի եկամուտների և ծախսերի կառավարումը՝ նպատակ ունենալով ազդել երկրի տնտեսական զարգացման, զբաղվածության, գնաճի և տնտեսական աճի վրա։ Այն իրականացվում է հիմնականում հարկերի փոփոխման և պետական ծախսերի կարգավորման միջոցով։ Երբ պետությունը ավելացնում է իր ծախսերը կամ նվազեցնում հարկերը, տնտեսությունում աճում է համախառն պահանջարկը, ինչը կարող է խթանել տնտեսական աճը և զբաղվածությունը։ Հակառակ դեպքում՝ հարկերի բարձրացումը կամ ծախսերի կրճատումը կարող է օգտագործվել գնաճը զսպելու և բյուջետային դեֆիցիտը նվազեցնելու համար։ Հարկաբյուջետային քաղաքականությունը կարող է լինել խթանող (expansionary), երբ նպատակն է տնտեսության ակտիվացումը, և զսպող (contractionary), երբ նպատակն է տնտեսության «սառեցումը» և մակրոտնտեսական կայունության ապահովումը։ Այն սերտորեն կապված է պետական բյուջեի կառուցվածքի, պետական պարտքի և տնտեսական ցիկլերի հետ։ Ճիշտ կիրառված հարկաբյուջետային քաղաքականությունը նպաստում է տնտեսական կայունությանը, սոցիալական ծրագրերի ֆինանսավորմանը և երկարաժամկետ զարգացման ապահովմանը։

Հոգեբանություն

Գիրքը ընդգրկում է՝ հոգեֆիզիոլոգիայի հիմնական հասկացությունները և ուսումնասիրության օբյեկտը, նյարդային համակարգի դերը հոգեկան գործընթացների ձևավորման մեջ, զգայության, ընկալման, հիշողության և ուշադրության ֆիզիոլոգիական հիմքերը, հույզերի և վարքի կենսաբանական մեխանիզմները, մարդու օրգանիզմի հոգեկան և ֆիզիոլոգիական համակարգերի փոխազդեցությունը։ Այն օգտակար է՝ հոգեբանության և մանկավարժության ուսանողների համար, բժշկության և հարակից ոլորտների սովորողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են մարդու վարքի և նյարդային գործունեության գիտական հիմքերով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը տալիս է հոգեֆիզիոլոգիայի հիմունքների համակարգված պատկերացում՝ կապելով հոգեկան գործընթացները կենսաբանական մեխանիզմների հետ։

Աշխարհագրություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի հարավային և Իրանի հյուսիս-արևմտյան սահմանային շրջանների երկու երկրաբանական տեղամասերի՝ Վեդի–Եղեգնաձոր և Խոյ–Ավաջիկ հատվածների երկրաբանական կառուցվածքի և զարգացման պատմության համեմատական ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում ներկայացվում են տարածաշրջանների լիթոլոգիական կազմը, տեկտոնական կառուցվածքը, շերտագրական առանձնահատկությունները և մագմատիկ ու նստվածքային գործընթացների դերը դրանց ձևավորման մեջ։ Վերլուծվում են Ալպ-Հիմալայական լեռնակազմական գոտու ազդեցությունները, խզվածքային համակարգերի ակտիվությունը, ինչպես նաև էրոզիոն և դենուդացիոն գործընթացների երկարաժամկետ ազդեցությունը ռելիեֆի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային տեկտոնական շարժումների համաժամանակայնությանը և դրանց կապին օգտակար հանածոների ձևավորման ու բաշխման հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու նշված տարածքների երկրաբանական էվոլյուցիայի ընդհանուր օրինաչափությունները և դրանց տեղը Կովկասի ու Իրանական բարձրավանդակի երկրաբանական կառուցվածքային համակարգում։

Գրականություն

XX դարի 70-80-ական թվականների թուրքական քաղաքական վեպը ձևավորվել է խոր սոցիալ-քաղաքական ճգնաժամի, գաղափարական բևեռացման և ռազմական միջամտությունների պայմաններում, որոնք ուժեղ ազդեցություն են ունեցել գրականության թեմատիկ և գեղարվեստական ուղղությունների վրա։ Այս շրջանի արձակում կենտրոնական են դարձել իշխանության և հասարակության հարաբերությունները, գաղափարական պայքարը, քաղաքացիական բախումները, ինչպես նաև անհատի տեղը բռնության և քաղաքական ճնշման համակարգում։ 1970-ականների քաղաքական անկայունությունը, ձախ և աջ շարժումների սրացումը և 1980-ի ռազմական հեղաշրջման հետևանքները ձևավորել են վեպի հիմնական գաղափարական հենքը՝ դարձնելով այն սոցիալական իրականության անմիջական արտացոլման և քննադատության միջոց։