Մուրացան Ռուզան

Արտասահմանյան գրականություն

«Հուլունքախաղը» (Հերման Հեսսե) փիլիսոփայական վեպ է, որը ներկայացնում է մարդու հոգևոր աճի, արվեստի և գիտության միջև հարաբերության թեման։ Գիրքը կենտրոնանում է մի բարձրակարգ կրթական հաստատության՝ Քալլամադա Հուլի դպրոցի վրա, որտեղ ուսուցիչներն ու աշակերտները ամբողջ կյանքն անցկացնում են հուլունքախաղի ուսումնասիրությամբ և խաղով։ Այս խաղը միաժամանակ խորհրդանշում է մարդկային մշակույթը՝ երաժշտություն, փիլիսոփայություն, գիտություն և կրոնական փորձ։ Հեսսեն ցույց է տալիս, որ խաղը ոչ միայն զվարճանք է, այլև խորը մտավոր և հոգևոր գործունեություն, որը մարդուն օգնում է հասնել ինքնաճանաչման։ Գիրքը քննարկում է, թե ինչու գիտությունն ու արվեստը պետք է լինեն մարդու հոգու համար մի ամբողջական ճանապարհ, ոչ թե տարանջատված ոլորտներ։ Հուլունքախաղի միջոցով հերոսները փորձում են գտնել կյանքի իմաստը, հիասքանչը և հավերժականը՝ զուգորդելով մարմնի ու մտքի, զգացմունքի ու բանականության կողմերը։ Վեպը նաև քննադատում է հասարակության անհատականության հանդեպ անտարբերությունը՝ ցույց տալով, որ իրական մեծությունը հաճախ չի համարվում սոցիալական հաջողություն։ Հեսսեի լեզուն թեթև է, բայց շատ խորը, և ընթերցողը ստիպված է մտորել յուրաքանչյուր ֆրազի տակ թաքնված իմաստի մասին։ «Հուլունքախաղը» հարմար է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են փիլիսոփայությամբ, հոգևորությամբ և մարդու ներքին աշխարհի ուսումնասիրությամբ։ Այս գիրքը դասական է, քանի որ այն ոչ միայն պատմություն է, այլև մի ամբողջ աշխարհ՝ գաղափարներով, խորհրդանիշներով և հոգևոր որոնումներով։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2016 ISBN - 978-9939-51-969-2

Պատմություն

«Եվրոպայի ժողովուրդների հնագույն գրավոր աղբյուրները…» գիրքը ուսումնասիրում է Եվրոպայի տարբեր ժողովուրդների հնագույն գրավոր արձանագրություններն ու տեքստերը, որտեղ հիշատակվում է Հայաստանը և հայերը։ Հեղինակը հավաքագրում է տարբեր ժամանակաշրջանների՝ հունական, հռոմեական, քրիստոնեական և միջնադարյան աղբյուրներ, որտեղ առկա են տեղեկություններ Հայաստանի, նրա տեղանքի, ժողովրդի ու մշակույթի մասին։ Գիրքը կարևոր է, որովհետև ցույց է տալիս, որ Հայաստանը և հայերը վաղ ժամանակներից ճանաչված են եղել եվրոպական աշխարհում՝ որպես պատմական, մշակութային և քաղաքական նշանակություն ունեցող տարածք։ Տեքստերը չեն սահմանափակվում միայն պատմական փաստերով, այլ նաև ներառում են տեսություններ, պատկերացումներ, անուններ, ավանդություններ և մի շարք հիշատակումներ, որոնք թույլ են տալիս պատկերացնել, թե ինչպիսին էր Հայաստանի կերպարը օտար ժողովրդի աչքերով։ Հեղինակը հաճախ ներկայացնում է աղբյուրների լեզվական, մշակութային և պատմական առանձնահատկությունները՝ պարզաբանելով դրանց նշանակությունը հայոց պատմության համար։ Գրքում հաճախ հանդիպում են նաև քննարկումներ՝ ինչպիսին են տարբեր հեղինակների մոտ Հայաստանի մասին ունեցած կարծիքները, և ինչպես է ժամանակը փոխել այդ պատկերացումները։ Այս աշխատությունը կարևոր է պատմաբանների, լեզվաբանների և յուրաքանչյուրի համար, ով ցանկանում է հասկանալ, թե ինչպես են հայերը ներկայացված եղել եվրոպական պատմագրության մեջ։ Հրատարակիչ - Воскан Ереванци Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-99930-0-245-1

Գյուղատնտեսություն

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

Քիմիա

Այս աշխատանքը նվիրված է կադմիումի քանակական որոշման էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ մեթոդի մշակմանը՝ օգտագործելով տրիֆենիլմեթանային շարքի հիմնական ներկանյութեր, ինչը թույլ է տալիս բարձր զգայունությամբ և ընտրողականությամբ հայտնաբերել մետաղի իոնները բարդ միջավայրերում։ Հետազոտության մեջ կադմիումը դիտարկվում է որպես ծանր մետաղ, որի ցածր կոնցենտրացիաների ճշգրիտ որոշումը կարևոր է ինչպես բնապահպանական մոնիթորինգի, այնպես էլ արդյունաբերական և կենսաբանական նմուշների վերլուծության համար։ Աշխատությունը վերլուծում է կոմպլեքսագոյացման գործընթացները կադմիումի իոնների և տրիֆենիլմեթանային ներկերի միջև, որոնք առաջացնում են կայուն գունավոր համալիրներ՝ հարմար սպեկտրոֆոտոմետրիկ չափումների համար։ Էքստրակցիոն փուլում ուսումնասիրվում է ֆազային բաշխման գործակիցը, օրգանական լուծիչների ընտրությունը և pH-ի ազդեցությունը համալիրի կայունության և տեղափոխման արդյունավետության վրա։ Աբսորբցիոմետրիկ չափումները հիմնված են ստացված գունավոր համակարգերի լույսի կլանման ինտենսիվության վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս կառուցել կալիբրացիոն կորեր և որոշել կադմիումի կոնցենտրացիան լայն միջակայքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մեթոդի ընտրողականությանը այլ մետաղական իոնների ներկայության պայմաններում և հնարավոր միջամտությունների նվազեցմանը կոմպլեքսային ռեագենտների միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ տրիֆենիլմեթանային ներկերի վրա հիմնված էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ մեթոդները հանդիսանում են արդյունավետ գործիք կադմիումի զգայուն և ճշգրիտ որոշման համար՝ բնապահպանական և վերլուծական քիմիայի ոլորտներում։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է տնտեսական աճի վերաբերյալ հիմնական տեսությունների ուսումնասիրությանը և դրանց էվոլյուցիային տնտեսագիտական մտքի զարգացման ընթացքում։ Գրքում ներկայացվում են տարբեր դպրոցների մոտեցումները՝ սկսած դասական տնտեսագիտությունից մինչև ժամանակակից աճի մոդելներ՝ բացատրելով, թե ինչպես է տնտեսությունը երկարաժամկետ հեռանկարում ապահովում արտադրողականության և արտադրանքի աճ։ Հեղինակը անդրադառնում է դասական տնտեսագետների գաղափարներին, որտեղ աճը դիտարկվում է որպես կապիտալի կուտակման և աշխատանքի բաժանման արդյունք, ինչպես նաև նեոդասական մոդելներին, որոնք ընդգծում են տեխնոլոգիական առաջընթացի և արտադրական գործոնների փոխազդեցության դերը։ Գրքում քննարկվում են նաև էնդոգեն աճի տեսությունները, որոնք տնտեսական աճը կապում են մարդկային կապիտալի, նորարարության և գիտելիքի կուտակման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք բացատրում են երկրների միջև տնտեսական աճի տարբերությունները՝ ներառյալ ինստիտուտները, պետական քաղաքականությունը և գլոբալ տնտեսական միջավայրը։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և վերլուծական մոդելները՝ օգնելով ընթերցողին հասկանալ տնտեսական աճի բազմաշերտ բնույթը և դրա զարգացման հիմնական օրինաչափությունները։ Այն օգտակար է տնտեսագիտության ուսանողների, հետազոտողների և տնտեսական քաղաքականության մշակմամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Բժշկություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է դեմպինգ-համախտանիշով հիվանդների մոտ կոճղեզային շաղկապենու (mesenteric) միկրոշրջանառության և արյան ձևավոր տարրերի ագրեգացիոն հատկությունների խանգարումներին՝ ընդգծելով ստամոքս-աղիքային համակարգի հետվիրահատական ֆունկցիոնալ փոփոխությունների համակարգային ազդեցությունները։ Նյութում վերլուծվում են դեմպինգ-համախտանիշի պաթոֆիզիոլոգիական մեխանիզմները՝ կապված սննդային զանգվածի արագ անցման, օսմոտիկ բեռի փոփոխության և վեգետատիվ-անոթային ռեակցիաների խանգարման հետ, որոնք կարող են հանգեցնել ինչպես տեղային, այնպես էլ համակարգային հեմոդինամիկ փոփոխությունների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոշրջանառության խանգարումների դրսևորումներին՝ մազանոթային հոսքի նվազում, հյուսվածքային հիպօքսիա և անոթային տոնուսի անկայունություն, ինչպես նաև արյան ձևավոր տարրերի՝ էրիթրոցիտների և թրոմբոցիտների ագրեգացիոն ակտիվության փոփոխություններին, որոնք կարող են խորացնել միկրոցირკուլյատոր խանգարումները։ Քննարկվում են նաև կլինիկական գնահատման մեթոդները՝ ռեոգրաֆիա, լաբորատոր հեմոռեոլոգիական թեստեր և դինամիկ հեմոդինամիկ մոնիթորինգ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ այս փոփոխությունների վաղ հայտնաբերումը և համալիր բուժական մոտեցումը կարևոր են դեմպինգ-համախտանիշի բարդությունների կանխարգելման և հիվանդների կյանքի որակի բարելավման համար։