Պարույր Սևակ: Կենսամատենագիտություն

Մանկավարժություն

Այս աշխատանքը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների գեղարվեստական պատկերացումների ձևավորման խնդիրներին արվեստի համալիր ուսուցման գործընթացում՝ ընդգծելով, թե ինչպես է տարբեր արվեստների (նկարչություն, երաժշտություն, գրականություն, թատրոն) համատեղ կիրառումը նպաստում երեխաների ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է այն մանկավարժական մոտեցումը, որի միջոցով աշակերտները արվեստը ընկալում են ոչ թե առանձին առարկաների, այլ փոխկապակցված գեղարվեստական համակարգի մեջ՝ ձևավորելով ամբողջական պատկերային մտածողություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երևակայության, զգացմունքային ընկալման, գեղագիտական ճաշակի և պատկերային մտածողության զարգացման մեթոդներին՝ ներառյալ ստեղծագործական առաջադրանքներ, երաժշտական-պատկերային վարժություններ, նկարազարդում և գեղարվեստական քննարկումներ։ Աշխատությունը ընդգծում է նաև ուսուցչի դերը՝ որպես գեղարվեստական փորձի ուղղորդող և միջավայր ստեղծող, որը նպաստում է երեխայի անհատական ստեղծագործական ինքնարտահայտմանը։ Այսպիսով, արվեստի համալիր ուսուցումը դիտարկվում է որպես արդյունավետ միջոց կրտսեր դպրոցականների գեղարվեստական պատկերացումների ձևավորման և համակողմանի զարգացման համար։

Հոգեբանություն

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հանրային ծառայության կառավարչի հոգեբանական պատրաստման համակարգի կառուցարկման հայեցակարգային հիմքերի մշակմանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են կառավարչական գործունեության հոգեբանական առանձնահատկությունները, ղեկավարի մասնագիտական և անձնային կարողությունների ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև պետական կառավարման համակարգում արդյունավետ առաջնորդության հոգեբանական նախադրյալները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է որոշումների կայացման, հաղորդակցման, կոնֆլիկտների կառավարման, սթրեսակայունության և թիմային աշխատանքի հոգեբանական մեխանիզմները՝ ընդգծելով դրանց կարևորությունը հանրային ծառայության արդյունավետ իրականացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարչական կադրերի ընտրության, գնահատման, վերապատրաստման և մասնագիտական զարգացման հոգեբանական չափանիշներին, ինչպես նաև ժամանակակից կրթական և վերապատրաստման մոդելների կիրառմանը։ Աշխատությունը համադրում է կառավարման տեսության, կազմակերպական հոգեբանության և հանրային կառավարման սկզբունքները՝ առաջարկելով կառավարչական կարողությունների զարգացման և պետական ծառայության արդյունավետության բարձրացման հայեցակարգային մոտեցումներ։ Այն օգտակար է պետական կառավարման մասնագետների, հոգեբանների, մարդկային ռեսուրսների կառավարման ոլորտի աշխատակիցների և հանրային ծառայության համակարգի հետազոտողների համար։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Օսկար Ուայլդի արձակի լեզվաբանաստեղծական առանձնահատկությունների և դրանց հայերեն թարգմանություններում արտացոլման համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է Ուայլդի ստեղծագործական լեզվի ոճական բազմաշերտությունը՝ ընդգծելով նրա էսթետիկ մտածողությունը, աֆորիստիկ կառուցվածքները, սարկազմի և հումորի կիրառումը, ինչպես նաև պատկերավորման նուրբ համակարգը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է, թե ինչպես են այս լեզվական և ոճական առանձնահատկությունները ձևավորում Ուայլդի արձակի գեղարվեստական ինքնատիպությունը և իմաստային խորությունը։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թարգմանական գործընթացի խնդիրներին՝ բառապաշարային համարժեքության, ոճական հավասարակշռության և մշակութային հղումների փոխանցման դժվարություններին։ Վերլուծվում են հայերեն տարբեր թարգմանություններ՝ բացահայտելով, թե ինչպես են պահպանվում կամ փոփոխվում բնագրի լեզվական-գեղարվեստական առանձնահատկությունները թարգմանության ընթացքում։ Ներկայացվում են թարգմանական ռազմավարություններ և մոտեցումներ, որոնք կիրառվում են Ուայլդի բարդ ոճի փոխանցման ժամանակ, ինչպես նաև գնահատվում է դրանց արդյունավետությունը։ Գիրքը համադրում է լեզվաբանական և գրականագիտական մոտեցումները՝ նպաստելով թարգմանության տեսության և գեղարվեստական արձակի ուսումնասիրության զարգացմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է լեզվաբանների, թարգմանիչների, գրականագետների, ուսանողների և անգլիական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Պատմություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի պատմական դիրքի և քաղաքական-մշակութային զարգացման վերլուծությանը Բյուզանդական կայսրության և Արևելքի քաղաքակրթական համակարգերի միջև ընկած ժամանակահատվածում՝ ընդգծելով Հայաստանի դերը որպես սահմանային և միջնորդական տարածք տարբեր քաղաքակրթությունների փոխազդեցության գործընթացներում։ Աշխատությունում դիտարկվում են այն քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական գործոնները, որոնք պայմանավորել են Հայաստանի հարաբերությունները Բյուզանդիայի, Պարսկական աշխարհի և հետագայում իսլամական խալիֆայությունների հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է երկիրը մշտապես գտնվել մեծ կայսրությունների ազդեցության խաչմերուկում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մշակութային փոխանակումների գործընթացներին, եկեղեցական ինստիտուտների դերին, ինչպես նաև հայկական ինքնության պահպանման մեխանիզմներին արտաքին քաղաքական ճնշումների պայմաններում։ Վերլուծվում են նաև վարչական համակարգերի, իրավական ավանդույթների և սոցիալական կառուցվածքների փոխազդեցությունները, որոնք ձևավորել են հայկական միջնադարյան հասարակության առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանը ոչ միայն ենթարկվել է արտաքին ազդեցությունների, այլ նաև ակտիվորեն մասնակցել է տարածաշրջանային քաղաքական և մշակութային գործընթացներին՝ հանդես գալով որպես կամուրջ Արևմուտքի և Արևելքի միջև։

Այլ առարկաներ

MS-DOS-ը (Microsoft Disk Operating System) հրամանի տողային օպերացիոն համակարգ է, որը լայնորեն կիրառվել է անձնական համակարգիչների առաջին սերունդներում և ապահովել է հիմնական կապը օգտատիրոջ ու համակարգչի սարքավորումների միջև։ Նրա օպերացիոն կառուցվածքը համեմատաբար պարզ է և բաղկացած է մի քանի հիմնական մասերից՝ բեռնավորիչ (boot loader), միջուկային համակարգային ֆայլեր (IO.SYS, MSDOS.SYS), հրամանային ինտերպրետատոր (COMMAND.COM) և օժանդակ համակարգային ու օգտատիրական ծրագրեր։ Բեռնավորման գործընթացը սկսվում է այն պահին, երբ համակարգիչը միացվում է, և BIOS-ը կատարում է սկզբնական ստուգումներ (POST), այնուհետև փնտրում է բեռնավորիչը սկավառակի վրա։ Բեռնավորիչը բեռնում է համակարգի հիմնական ֆայլերը հիշողություն, ակտիվացնում է միջուկը և փոխանցում կառավարումը COMMAND.COM-ին, որը ապահովում է օգտատիրոջ հրամանների ընդունումը և կատարումը։ MS-DOS-ը գործում է մեկ առաջադրանքային ռեժիմով, այսինքն՝ միաժամանակ կարող է աշխատել միայն մեկ ծրագիր, ինչը սահմանափակում է բազմաֆունկցիոնալությունը, բայց ապահովում է պարզություն և արագություն։ Օպերացիոն համակարգի կառուցվածքը հիմնված է ֆայլային համակարգի վրա, որտեղ տվյալները կազմակերպվում են սկավառակի վրա գտնվող ֆայլերի և թղթապանակների տեսքով։ Բեռնավորման և կառավարման այս պարզ մեխանիզմը MS-DOS-ը դարձրել է կարևոր հիմք ժամանակակից օպերացիոն համակարգերի զարգացման համար, մասնավորապես՝ Windows-ի առաջին տարբերակների ձևավորման փուլում։

Պատմություն

«Всеобщая история мировой живописи» (Ռիխարդ Մուտեր) արվեստաբանական աշխատություն է, որը ներկայացնում է աշխարհի գեղանկարչության պատմությունը՝ սկզբից մինչև ժամանակակից դարերը։ Գիրքը ընդգրկում է տարբեր մշակույթների և ժամանակաշրջանների նկարիչների ստեղծագործությունները՝ նրանց զարգացման ուղին և ազդեցությունները ներկայացնելով։ Մուտերը քննարկում է արվեստի հիմնական ուղղությունները՝ հնագույն արվեստից մինչև ռենեսանս, բարոկկո, ռոմանտիզմ, իմպրեսիոնիզմ և նոր ժամանակների շարժումները։ Գիրքը առանձնանում է մանրամասնությամբ՝ նկարագրելով տարբեր դպրոցների տեխնիկան, թեմաները և գունային լուծումները։ Հեղինակը նաև վերլուծում է արվեստի սոցիալական և պատմական պայմանները, որոնք ձևավորել են այդ ուղղությունների զարգացումը։ Գիրքը հարուստ է պատկերներով և օրինակներով՝ օգնելով ընթերցողին بصری ընկալել արվեստի փոփոխությունները։ «Всеобщая история мировой живописи» հարմար է թե՛ ուսանողների, թե՛ արվեստի սիրահարների համար, ովքեր ցանկանում են ստանալ համապարփակ պատկերացում։ Այն կարող է ծառայել որպես ուղեցույց՝ պատկերանշանների, սիմվոլիկայի և արվեստի լեզվի բացահայտման համար։ Գիրքը նաև օգտակար է նկարիչների և դիզայներների համար՝ ներշնչանքի և պատմական համեմատությունների նպատակով։ Այս աշխատությունը մեծ արժեք ունի՝ քանի որ տալիս է համաշխարհային արվեստի մեծ պատմական սլաքը մեկ ամբողջական աշխատանքի մեջ։ Հրատարակիչ - Эксмо Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-04-100758-4