Պատմվածքներ և հարցազրույց- Խորխե Լուիս Բորխես /թարգ. Հ. Բոդուկյան և Վարդան Ֆերեշեթյան

Տնտեսագիտություն

Էքստերնալները (արտաքին ազդեցությունները) տնտեսական երևույթներ են, երբ մեկ տնտեսական գործակալի՝ անհատի, ֆիրմայի կամ կազմակերպության գործունեությունը ազդում է մյուսների վրա՝ առանց այդ ազդեցության շուկայական գնի կամ փոխհատուցման արտացոլման։ Այսինքն՝ որոշ գործողությունների օգուտները կամ ծախսերը չեն ներառվում անմիջապես շուկայական գործարքներում, սակայն զգացվում են երրորդ կողմերի կողմից։ Էքստերնալները կարող են լինել դրական և բացասական։ Դրական էքստերնալների դեպքում մեկի գործունեությունը օգտակար ազդեցություն է ունենում ուրիշների վրա՝ առանց լրացուցիչ վճարի։ Օրինակ՝ կրթությունը համարվում է դրական էքստերնալ, քանի որ կրթված մարդը ոչ միայն իրեն է օգուտ տալիս, այլ նաև հասարակությանը՝ բարձրացնելով արտադրողականությունն ու գիտելիքների մակարդակը։ Բացասական էքստերնալների դեպքում մեկի գործունեությունը վնաս է պատճառում ուրիշներին։ Օրինակ՝ գործարանների կողմից օդի աղտոտումը կարող է վնասել բնակչության առողջությանը և շրջակա միջավայրին՝ առանց այդ վնասի փոխհատուցման։ Էքստերնալների առկայությունը շուկայական մեխանիզմների թերություններից մեկն է, քանի որ շուկան ինքնուրույն չի կարող միշտ ճիշտ գնահատել բոլոր սոցիալական ծախսերն ու օգուտները։ Այդ պատճառով պետությունը հաճախ միջամտում է՝ կիրառելով հարկեր, սուբսիդիաներ կամ կարգավորումներ՝ բացասական էքստերնալները նվազեցնելու և դրականները խթանելու համար։ Օրինակ՝ աղտոտող ընկերությունների վրա կարող են սահմանվել բնապահպանական հարկեր, իսկ կրթության կամ առողջապահության ոլորտում պետությունը կարող է տրամադրել սուբսիդիաներ։ Այսպիսով, էքստերնալները կարևոր տնտեսական հասկացություն են, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես կարող են տնտեսական գործողությունները ազդել հասարակության վրա՝ դուրս շուկայական անմիջական հարաբերություններից, և ընդգծում են պետական կարգավորման անհրաժեշտությունը որոշ դեպքերում։

Այլ առարկաներ

Այն նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ֆերմերների և ոլորտի մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները և բարելավել արտադրության արդյունավետությունը։ Նյութում հանգամանալից նկարագրվում են ոչխարների և այծերի կենսաբանական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները, ցեղատեսակների բազմազանությունը, դրանց ընտրության և բարելավման սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կենդանիների կերակրման կազմակերպմանը՝ հաշվի առնելով տարբեր տարիքային խմբերը, արտադրական ուղղվածությունները (միս, կաթ, բուրդ) և սեզոնային պայմանները։ Մանրամասն ներկայացվում են նաև պահվածքի և խնամքի տեխնոլոգիաները, գոմերի կառուցվածքային պահանջները, հոտերի կառավարման ձևերը և արոտավայրերի արդյունավետ օգտագործումը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է բազմացման և սելեկցիայի հարցերի լուսաբանումը՝ ընդգծելով բարձր արտադրողականության հասնելու ուղիները։ Բացի այդ, անդրադարձ է կատարվում կենդանիների առողջապահությանը՝ հիվանդությունների կանխարգելմանը, ախտորոշմանը և բուժման ընդհանուր մոտեցումներին, ինչպես նաև հիգիենայի և կենսանվտանգության կանոններին։ Նյութում ներառված են նաև տնտեսագիտական վերլուծություններ՝ արտադրանքի ինքնարժեքի նվազեցման, շահութաբերության բարձրացման և շուկայական պահանջներին համապատասխան արտադրություն կազմակերպելու վերաբերյալ։

Աշխարհագրություն

Օհանյան Կ.Օ., հանդիսանում է ուսումնական և գիտամեթոդական ձեռնարկ, որը նվիրված է նշված մայրցամաքների և տարածաշրջանների ֆիզիկական աշխարհագրության համակարգված ուսումնասիրությանը։ Այն ընդգրկում է Աֆրիկայի, Ավստրալիայի և Օվկիանիայի բնական միջավայրի հիմնական բաղադրիչները՝ երկրաբանական կառուցվածքը, ռելիեֆի ձևերը, կլիմայական պայմանները, ջրագրական ցանցը, հողային և կենսաբազմազանության առանձնահատկությունները։ Գրքում մանրամասն ներկայացված են բնական գոտիների տարածական բաշխվածությունը, անապատային, սավանային, արևադարձային և մերձարևադարձային գոտիների բնութագրերը, ինչպես նաև օվկիանոսային կղզիների և կղզեխմբերի յուրահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված բնական ռեսուրսների, էնդեմիկ տեսակների և էկոլոգիական խնդիրների ուսումնասիրմանը, ինչպես նաև մարդու գործունեության ազդեցությանը այս տարածաշրջանների բնական համակարգերի վրա։ Ներառված են քարտեզագրական և տարածաշրջանային վերլուծություններ, որոնք օգնում են ավելի լավ հասկանալ մայրցամաքների բնության տարածքային տարբերությունները և փոխկապակցված գործընթացները։ Գիրքը նախատեսված է ուսանողների, ուսուցիչների և աշխարհագրության ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով Աֆրիկայի, Ավստրալիայի և Օվկիանիայի ֆիզիկական աշխարհագրության խորքային և համակարգված ընկալմանը։

Գրականություն

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է Ջերոմ Կ. Ջերոմի «Երեքը նավակում (չհաշված շունը)» հումորային նովելի վերլուծությանը՝ ընդգրկելով ստեղծագործության գաղափարական բովանդակությունը, կերպարային համակարգը և գեղարվեստական առանձնահատկությունները։ Աշխատանքում ներկայացվում է նովելի սյուժեն, որտեղ երեք ընկերներ և նրանց շունը մեկնում են Թեմզա գետով նավարկության՝ փորձելով հանգստանալ և խուսափել քաղաքային կյանքի հոգնածությունից, սակայն տարբեր իրավիճակների և զավեշտալի դեպքերի պատճառով նրանց ճանապարհորդությունը վերածվում է հումորային արկածների շարքի։ Քննարկվում է ստեղծագործության հիմնական առանձնահատկությունը՝ հումորի և սարկազմի միջոցով առօրյա կյանքի պարզ իրավիճակների ներկայացումը, ինչպես նաև հեղինակի ինքնահեգնական ոճը, որը դարձնում է պատմությունը թեթև և միաժամանակ խորիմաստ։ Աշխատանքում վերլուծվում են գլխավոր կերպարների բնավորությունները, նրանց փոխհարաբերությունները և վարքագծային առանձնահատկությունները, որոնք ընդգծում են մարդկային թերություններն ու առօրյա կյանքի զավեշտական կողմերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև բնության նկարագրություններին և գետային ճանապարհորդության խորհրդանշական նշանակությանը՝ որպես մարդու և բնության հարաբերության արտահայտություն։ Ներկայացվում է նաև ստեղծագործության ազդեցությունը անգլիական հումորային գրականության զարգացման վրա և դրա արդիական ընկալումը ժամանակակից ընթերցողի համար։ Աշխատանքը նպատակ ունի ցույց տալ, թե ինչպես է հեղինակը հումորի միջոցով քննադատում հասարակական վարքագիծը և միաժամանակ ստեղծում թեթև, ընթերցանության համար հաճելի գրականություն։

Բիզնես էկանոմիկա

«Գովազդ, PR մարքեթինգ» (Կարեն Սարգսյան) ուսումնական ու կիրառական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ժամանակակից մարքեթինգի, գովազդի և հասարակական կապերի (PR) հիմնական սկզբունքները։ Գիրքը պարզ ու հասկանալի լեզվով բացատրում է, թե ինչ է մարքեթինգը, ինչպես է ձևավորվում ապրանքանիշը և ինչպիսի ռազմավարություններ են կիրառվում շուկայում հաջողության հասնելու համար։ Սարգսյանը մանրամասնորեն անդրադառնում է գովազդի տեսակներին՝ դասական, թվային (digital), սոցիալական մեդիայի և այլ հարթակների միջոցով իրականացվող արշավներին։ Գիրքը նաև ընդգրկում է PR-ի հիմնական գործիքները՝ մամուլի հաղորդագրություններ, միջոցառումներ, հանրային հարաբերություններ, krízis-մարքեթինգ և հանրային կարծիքի կառավարում։ Հեղինակը շեշտում է, որ հաջող մարքեթինգը պահանջում է լավ հետազոտված նպատակային լսարան, ճիշտ հաղորդագրություն և ճիշտ ժամանակում ճիշտ ուղիով հասնել ընթերցողին կամ սպառողին։ Գիրքը պարունակում է օրինակներ, գործնական առաջադրանքներ և մոդելներ, որոնք օգնում են գաղափարները կիրառել իրական կյանքում։ Սարգսյանի աշխատությունը հարմար է ուսանողների, մարքեթոլոգների, PR մասնագետների և ցանկացածի համար, ով ցանկանում է զարգացնել իր բիզնեսը կամ անձնական բրենդը։ Այս աշխատությունը նաև կարևոր է այն մարդկանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ՝ ինչպես է աշխատում տեղեկատվական դաշտը և ինչպես է կառուցվում հանրային ընկալումը։ Ընդհանուր առմամբ, «Գովազդ, PR մարքեթինգ» գիրքը հանդիսանում է ամուր հիմք՝ շուկայավարման և հասարակական կապերի ոլորտում հաջողության հասնելու համար։ Հրատարակիչ - Լիմուշ ՍՊԸ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-64-314-4

Պատմություն

Գարեգին Նժդեհը հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարի ամենանշանավոր գործիչներից մեկն է, որը հայտնի է ոչ միայն որպես ռազմական ու քաղաքական առաջնորդ, այլև որպես գաղափարախոս և ազգային մտածող։ Նա ծնվել է Նախիջևանի Կզնուտ գյուղում և երիտասարդ տարիներից ներգրավվել ազգային-հեղափոխական շարժումների մեջ՝ նպատակ ունենալով պաշտպանել հայ ժողովրդի իրավունքներն ու հայրենիքը։ Նժդեհը մասնակցել է Բալկանյան պատերազմներին, Առաջին համաշխարհային պատերազմին և հայկական ինքնապաշտպանական մարտերին, որտեղ դրսևորել է բացառիկ կազմակերպչական ունակություններ և խիզախություն։ Նրա անունը հատկապես կապված է Սյունիքի հերոսական պաշտպանության հետ, երբ նա կարողացավ կազմակերպել ժողովրդի դիմադրությունը և կանխել տարածաշրջանի ամբողջական կորուստը։ Գարեգին Նժդեհը համարվում է Լեռնահայաստանի գաղափարի հիմնադիրներից մեկը, քանի որ նրա պայքարի շնորհիվ Սյունիքը պահպանվեց հայկական պետականության կազմում։ Նա մեծ նշանակություն էր տալիս ազգային ինքնությանը, հայրենասիրությանը և ժողովրդի հոգևոր ամրությանը։ Նժդեհը ձևավորեց «ցեղակրոնություն» գաղափարախոսությունը, որի հիմքում դրված էին ազգի միասնությունը, բարոյական արժեքները, հայրենասիրությունը և ազգային ինքնագիտակցության զարգացումը։ Նրա համոզմամբ՝ յուրաքանչյուր հայ պետք է ապրի ազգային պատասխանատվության զգացումով և պատրաստ լինի ծառայելու հայրենիքին։ Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո Նժդեհը շարունակեց իր գործունեությունը արտասահմանում՝ փորձելով պահպանել ազգային գաղափարները և աջակցել սփյուռքահայությանը։ Սակայն հետագայում նա ձերբակալվեց խորհրդային իշխանությունների կողմից և կյանքի վերջին տարիներն անցկացրեց բանտում։ Չնայած ծանր ճակատագրին՝ Գարեգին Նժդեհը հայ ժողովրդի հիշողության մեջ մնաց որպես անսասան կամքի, ազգային արժանապատվության և պայքարի խորհրդանիշ։ Նրա գաղափարներն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ ազգային մտածողության վրա, իսկ նրա անունը մինչ օրս հարգանքով է հիշատակվում Հայաստանում և սփյուռքում։