Речи и отчет, произнесенные в торжественном собрании Лазаревского Института восточных языков по случаю совершившагося пятидесятилетия

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական ուսումնական նյութ է, որտեղ ներկայացվում է գնի տնտեսական էությունը, նրա ձևավորման մեխանիզմները, տեսակները և պետական կարգավորման հիմնական գործիքները։ Գրքում բացատրվում է, որ գինը հանդիսանում է ապրանքի կամ ծառայության արժեքի դրամական արտահայտություն և շուկայական տնտեսությունում կատարում է մի շարք կարևոր գործառույթներ՝ տեղեկատվական, խթանող և բաշխիչ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են գների հիմնական տեսակները՝ ազատ շուկայական գներ, կարգավորվող գներ, մենաշնորհային գներ, մեծածախ և մանրածախ գներ, ինչպես նաև միջազգային շուկայում ձևավորվող գների առանձնահատկությունները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև պետության դերին գների կարգավորման գործընթացում՝ ներառելով հարկային քաղաքականությունը, սուբսիդիաները, գնային վերահսկողությունը և հակամենաշնորհային միջոցառումները։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես է պետությունը փորձում ապահովել տնտեսական կայունություն, կանխել գնաճը և պաշտպանել սպառողների շահերը՝ պահպանելով շուկայական հավասարակշռությունը։ Աշխատությունը օգտակար է տնտեսագիտության հիմունքները ուսումնասիրողների համար և նպաստում է գների ձևավորման ու կարգավորման համակարգերի ավելի խորքային ընկալմանը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է բանկային պարտավորությունների պահուստավորման համակարգի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Վերլուծվում են պարտադիր և կամավոր պահուստավորման մեխանիզմները, դրանց դերը բանկային համակարգի կայունության, իրացվելիության ապահովման և ֆինանսական ռիսկերի կառավարման գործընթացում։ Ուսումնասիրվում են կենտրոնական բանկի կարգավորող գործառույթները, պահուստավորման նորմատիվների ազդեցությունը առևտրային բանկերի գործունեության, վարկավորման ծավալների և դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են միջազգային փորձը, բանկային վերահսկողության ժամանակակից մոտեցումները և ֆինանսական համակարգի կայուն զարգացմանն ուղղված բարեփոխումների հնարավորությունները։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել բանկային ոլորտի կարգավորման կատարելագործմանը, ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը և Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի արդյունավետ զարգացմանը։

Բժշկություն

Այս աշխատանքը նվիրված է քթի բաց ռինոպլաստիկայի միջոցով հետռինոպլաստիկ բարդություններից մեկի՝ քթի փականի (nasal valve) օբստրուկցիայի կանխարգելմանը՝ օգտագործելով սեփական աճառային աուտոտրանսպլանտատներ։ Այն ուսումնասիրում է ռինոպլաստիկ վիրահատություններից հետո առաջացող շնչառական խանգարումների պատճառները, մասնավորապես՝ քթի կառուցվածքային աջակցության թուլացումը, փափուկ հյուսվածքների կոլապսը և փականի անկայունությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բաց ռինոպլաստիկայի մեթոդի առավելություններին, որը թույլ է տալիս ավելի ճշգրիտ մոդելավորել քթի անատոմիական կառուցվածքները և կանխել ֆունկցիոնալ խանգարումները։ Աշխատությունում ներկայացվում է աճառային աուտոտրանսպլանտատների կիրառման տեխնիկան՝ որպես կառուցվածքային ամրացման միջոց, որը նպաստում է քթի փականի կայունության պահպանմանը և օդային հոսքի բարելավմանը։ Քննարկվում են նաև տարբեր վիրաբուժական մոտեցումներ՝ սեպտալ, ականջային կամ կողային աճառների օգտագործմամբ, ինչպես նաև դրանց ձևավորման և տեղադրման առանձնահատկությունները։ Ուշադրություն է դարձվում նաև հետվիրահատական բարդությունների կանխարգելման ռազմավարություններին, ներառյալ ճիշտ պլանավորումը, հիվանդի անատոմիական առանձնահատկությունների գնահատումը և երկարաժամկետ ֆունկցիոնալ արդյունքների ապահովումը։

Այլ առարկաներ

Աղասարյան Ա.Ա., հանդիսանում է ուսումնական և մեթոդական ձեռնարկ, որը նախատեսված է կենսագործունեության անվտանգության դասընթացի տեսական նյութերի համակարգված ներկայացման համար։ Այն ընդգրկում է մարդու կենսագործունեության վրա ազդող վտանգավոր և վնասակար գործոնների ամբողջական բնութագիրը՝ ներառյալ ֆիզիկական, քիմիական, կենսաբանական և հոգեբանական ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց ազդեցության մեխանիզմները մարդու առողջության և կյանքի անվտանգության վրա։ Գրքում մանրամասն բացատրվում են անվտանգության մշակույթի ձևավորման հիմունքները, ռիսկերի գնահատման և կանխարգելման սկզբունքները, ինչպես նաև արտակարգ իրավիճակներում ճիշտ վարքագծի կազմակերպման կանոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված աշխատանքային անվտանգության համակարգերին, արտադրական հիգիենային, անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանության միջոցներին, ինչպես նաև առաջին օգնության հիմնական մոտեցումներին։ Ներառված են նաև ուսուցման մեթոդական ցուցումներ, որոնք օգնում են դասախոսական գործընթացը դարձնել ավելի կառուցվածքային և կիրառական ուղղվածությամբ։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և անվտանգության ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով կենսագործունեության անվտանգության տեսական գիտելիքների խորացմանը և գործնական կիրառման արդյունավետությանը։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է թքի օգտագործման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ որպես կենսաբանական նմուշ մետրոնիդազոլի կենսահամարժեքության գնահատման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են դեղանյութի անցումը օրգանիզմում, թքում դրա պարունակության որոշման հնարավորությունները, ինչպես նաև թքային և արյան նմուշների միջև փոխկապակցվածությունը՝ դեղի ներծծման, բաշխման և հեռացման գործընթացները գնահատելու նպատակով։ Աշխատությունում քննարկվում են կենսադեղագործական հետազոտությունների ժամանակակից մոտեցումները, դեղերի կենսահասանելիության և կենսահամարժեքության որոշման մեթոդները, ինչպես նաև թքի կիրառման առավելություններն ու սահմանափակումները՝ որպես ոչ ինվազիվ և հեշտ հասանելի կենսաբանական նյութ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անալիտիկ մեթոդների մշակմանը, չափումների ճշգրտությանը, ստացված տվյալների վիճակագրական գնահատմանը և դրանց կիրառական նշանակությանը դեղագործական հետազոտություններում։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել դեղագետների, դեղագործական տեխնոլոգների, կլինիկական ֆարմակոլոգների, կենսաքիմիկոսների, գիտաշխատողների և ուսանողների համար, որոնք հետաքրքրված են դեղերի կենսահամարժեքության գնահատման նորարարական և ոչ ինվազիվ մեթոդներով։

Ֆինանսներ

Արժեթղթերի շուկաներում ֆինանսական գործիքների գնահատումը ոչ հստակ մեթոդներով վերաբերում է այն մոտեցումներին, որտեղ ներդրումային ակտիվների (բաժնետոմսեր, պարտատոմսեր, ածանցյալ գործիքներ) արժեքը որոշվում է ոչ թե միայն դասական մաթեմատիկական մոդելներով, այլ նաև անորոշության, մասնակի տեղեկատվության և լեզվական գնահատումների հիման վրա։ Այսպիսի մեթոդները հիմնվում են ոչ հստակ (fuzzy) տրամաբանության վրա, որտեղ «ճշգրիտ» թվային արժեքների փոխարեն կիրառվում են մոտավոր գնահատումներ՝ օրինակ «բարձր ռիսկ», «միջին եկամտաբերություն», «ցածր կայունություն» և այլն, որոնք հետագայում վերածվում են մոդելավորվող թվային միջակայքերի։ Այս մոտեցումը հատկապես օգտակար է այն իրավիճակներում, երբ շուկայի տվյալները անկայուն են, դժվար կանխատեսելի կամ հակասական, և դասական հավանականական մոդելները բավարար չեն իրական վարքագիծը նկարագրելու համար։ Ոչ հստակ մեթոդները թույլ են տալիս ներդնել փորձագիտական գնահատականներ, որակական ցուցանիշներ և վարքային ֆինանսների գործոններ՝ ավելի ճկուն կերպով արտացոլելով շուկայի իրական վիճակը։ Դրանք կիրառվում են պորտֆելի կառավարման, ռիսկերի գնահատման և ներդրումային որոշումների աջակցության համակարգերում՝ նպաստելով ավելի հավասարակշռված և իրականությանը մոտ ֆինանսական վերլուծությանը։