Տուբերկուլյոզ (արտաթոքային)

Այլ առարկաներ

Հեղինակ Գ. Ս. Դավթյանը գրքում ներկայացնում է անհող արտադրության համակարգերի հիմնարար սկզբունքները՝ սննդարար լուծույթների պատրաստում, արմատային միջավայրերի ընտրություն, խոնավության և ջերմաստիճանի կարգավորում, ինչպես նաև լուսային ռեժիմի օպտիմալացում՝ ապահովելու բույսի կայուն աճ և բարձր դեկորատիվ որակ։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է վարդաբույր խորդենու կենսաբանական առանձնահատկությունները, բազմացման եղանակները (կտրոններով, սերմերով), աճի փուլերը և ծաղկման խթանման ագրոտեխնիկական միջոցառումները։ Գրքում ընդգծվում է հիդրոպոնիկ համակարգերի կառուցվածքը և դրանց տարրերը՝ տարաներ, սուբստրատներ, սնուցման լուծույթների շրջանառության համակարգեր, ինչպես նաև ավտոմատ կառավարման հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդարար տարրերի հավասարակշռված կիրառմանը, հիվանդությունների և վնասատուների կանխարգելմանը՝ փակ կամ վերահսկվող միջավայրերում աճեցման պայմաններում։ Աշխատությունը ներառում է նաև գործնական ցուցումներ արտադրական ջերմատնային տնտեսությունների կազմակերպման, ծաղկաբուծական արտադրանքի որակի բարձրացման և շուկայական պահանջներին համապատասխանեցման վերաբերյալ։ Այն նախատեսված է դեկորատիվ բուսաբուծության մասնագետների, ագրոնոմների, ջերմատնային տնտեսությունների աշխատողների և ուսանողների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները անհող մշակության և ժամանակակից ծաղկաբուծության տեխնոլոգիաների ոլորտում։

Տնտեսագիտություն

«Աշխատանքի շուկան և զբաղվածության պետական կարգավորումը» գիրքը Ռ.Ս. Ղանթարչյանի կողմից ներկայացված ուսումնասիրման արդյունք է, որը մանրամասնորեն քննարկում է աշխատանքի շուկայի և զբաղվածության ոլորտում պետական կարգավորումն ու քաղաքականությունը։ Գրքում հեղինակը հետազոտում է այն մեթոդներն ու միջոցները, որոնք օգտագործում է պետությունը՝ աշխատանքի շուկայի արդյունավետ կառավարումը և զբաղվածության մակարդակի բարձրացումը ապահովելու համար։ Ղանթարչյանը ներկայացնում է պետական քաղաքականության դերը, որի միջոցով ձևավորվում են աշխատանքային շուկայի նորմեր, զարգանում սոցիալական ծրագրերը, խթանվում մասնագիտական պատրաստությունը և ապահովվում աշխատուժի հասանելիությունը՝ պայմանավորված երկրի տնտեսական ու սոցիալական պայմաններով։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում այն հիմնական խնդիրներին, որոնք այսօր կանգնած են աշխատանքի շուկայում՝ գործազրկություն, երիտասարդների ու կանանց զբաղվածության խոչընդոտներ, ինչպես նաև աշխատավարձի անհավասարություն։ Գրքում ներկայացված են աշխատանքի շուկայի կարգավորման մոդելները, որոնց օգնությամբ պետությունը կարող է ավելի արդյունավետ կերպով ազդել զբաղվածության և գործազրկության մակարդակների վրա։ Ղանթարչյանը նաև մանրամասն ուսումնասիրում է այն ինստիտուտները, որոնք իրականացնում են աշխատանքային և զբաղվածության պետական քաղաքականությունը՝ պետական մարմինների, գործատուների, աշխատանքի գործակալությունների և սոցիալական հիմնադրամների համագործակցությունը։ Ներկայացված են միջազգային փորձերը, որոնք արձանագրել են հաջողություններ աշխատանքային շուկայի կարգավորման և զբաղվածության խթանման մեջ, և դրանք համեմատվում են Հայաստանի գործնական փորձի հետ։ Գրքում շեշտվում է, որ գործազրկության, չաշխատող բնակչության, ինչպես նաև աշխատաշուկայի այլ խնդիրների լուծման համար պետք է օգտագործել ժամանակակից գործիքներ՝ կրթական ծրագրերի բարելավում, սոցիալական աջակցության մեխանիզմների կիրառություն, ինչպես նաև փոքր ու միջին ձեռնարկատիրության խթանում։ Ղանթարչյանի վերլուծությունները նաև ընդգծում են, որ պետության դերը ոչ միայն տնտեսական, այլև սոցիալական ոլորտում անփոխարինելի է, և նրա քաղաքականությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ամբողջ երկրի աշխատուժի՝ ինչպես մասնագիտություններով, այնպես էլ տարածաշրջանային բաղադրությամբ։ Գիրքը հիմնականում ուղղված է տնտեսագետներին, աշխատաշուկայի ոլորտի մասնագետներին, սոցիոլոգներին, ինչպես նաև պետական կառավարման և քաղաքականության ոլորտում աշխատող անձանց, որոնք ցանկանում են ավելի լավ հասկանալ զբաղվածության և աշխատանքի շուկայի կարգավորման մեթոդները։ Այն կարող է լինել նաև արժեքավոր աղբյուր ուսանողների և գիտնականների համար, ովքեր ուսումնասիրում են աշխատանքային շուկան և հասարակական-տնտեսական խնդիրները։

Տնտեսագիտություն

Էքստերնալները (արտաքին ազդեցությունները) տնտեսական երևույթներ են, երբ մեկ տնտեսական գործակալի՝ անհատի, ֆիրմայի կամ կազմակերպության գործունեությունը ազդում է մյուսների վրա՝ առանց այդ ազդեցության շուկայական գնի կամ փոխհատուցման արտացոլման։ Այսինքն՝ որոշ գործողությունների օգուտները կամ ծախսերը չեն ներառվում անմիջապես շուկայական գործարքներում, սակայն զգացվում են երրորդ կողմերի կողմից։ Էքստերնալները կարող են լինել դրական և բացասական։ Դրական էքստերնալների դեպքում մեկի գործունեությունը օգտակար ազդեցություն է ունենում ուրիշների վրա՝ առանց լրացուցիչ վճարի։ Օրինակ՝ կրթությունը համարվում է դրական էքստերնալ, քանի որ կրթված մարդը ոչ միայն իրեն է օգուտ տալիս, այլ նաև հասարակությանը՝ բարձրացնելով արտադրողականությունն ու գիտելիքների մակարդակը։ Բացասական էքստերնալների դեպքում մեկի գործունեությունը վնաս է պատճառում ուրիշներին։ Օրինակ՝ գործարանների կողմից օդի աղտոտումը կարող է վնասել բնակչության առողջությանը և շրջակա միջավայրին՝ առանց այդ վնասի փոխհատուցման։ Էքստերնալների առկայությունը շուկայական մեխանիզմների թերություններից մեկն է, քանի որ շուկան ինքնուրույն չի կարող միշտ ճիշտ գնահատել բոլոր սոցիալական ծախսերն ու օգուտները։ Այդ պատճառով պետությունը հաճախ միջամտում է՝ կիրառելով հարկեր, սուբսիդիաներ կամ կարգավորումներ՝ բացասական էքստերնալները նվազեցնելու և դրականները խթանելու համար։ Օրինակ՝ աղտոտող ընկերությունների վրա կարող են սահմանվել բնապահպանական հարկեր, իսկ կրթության կամ առողջապահության ոլորտում պետությունը կարող է տրամադրել սուբսիդիաներ։ Այսպիսով, էքստերնալները կարևոր տնտեսական հասկացություն են, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես կարող են տնտեսական գործողությունները ազդել հասարակության վրա՝ դուրս շուկայական անմիջական հարաբերություններից, և ընդգծում են պետական կարգավորման անհրաժեշտությունը որոշ դեպքերում։

Հոգեբանություն

Գիրքը՝ «Տարիքային և մանկավարժական հոգեբանություն», հեղինակը Պետրովսկի Ա.Վ., հանդիսանում է հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ, որը ներկայացնում է մարդու հոգեկան զարգացման օրինաչափությունները տարիքային տարբեր փուլերում և դրանց կապը կրթական-դաստիարակչական գործընթացների հետ։ Այն ընդգրկում է տարիքային հոգեբանության հիմնական բաժինները՝ մանկություն, պատանեկություն, երիտասարդություն և հասուն տարիք, բացահայտելով յուրաքանչյուր փուլին բնորոշ հոգեբանական առանձնահատկությունները, ճանաչողական գործընթացների զարգացումը, անձի ձևավորումը և սոցիալականացման մեխանիզմները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են նաև մանկավարժական հոգեբանության հիմնախնդիրները՝ ուսուցման և դաստիարակության հոգեբանական հիմքերը, ուսանողի գործունեության մոտիվացիան, ուսուցիչ-աշակերտ փոխհարաբերությունները և ուսումնական գործընթացի արդյունավետության բարձրացման պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված անձի զարգացման վրա սոցիալական միջավայրի ազդեցությանը, խմբային փոխազդեցություններին, ինչպես նաև կրթական մեթոդների հոգեբանական հիմնավորմանը։ Ներառված են տեսական մոտեցումներ և փորձարարական ուսումնասիրությունների արդյունքներ, որոնք օգնում են հասկանալ կրթության և հոգեբանական զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, հոգեբանների, մանկավարժների և կրթության ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով անձի զարգացման և ուսուցման գործընթացների խորքային ընկալմանը։

Հոգեբանություն

Ներկայացնում է հոգեբանական գնահատման մեթոդները, մոտեցումները և գործիքները, որոնք օգտագործվում են սովորողի ինքնուրույնության մակարդակը և մասնագիտական կողմնորոշումը պարզելու համար։ Գիրքը նպատակ ունի հասկանալու, թե ինչ գործոններ են ազդում ուսանողի կամ աշակերտի ինքնուրույնության ձևավորմանը, ինչպես նաև ինչպես ճիշտ կողմնորոշել նրան՝ իր հետաքրքրությունների, հմտությունների և արժեքների հիման վրա՝ մասնագիտական ընտրության գործընթացում։ Այս ուսումնասիրությունը կարևոր է կրթության, հոգեբանության, մանկավարժության և կարիերայի խորհրդատվության ոլորտների մասնագետների համար, քանի որ թույլ է տալիս համակարգված գնահատել և աջակցել երիտասարդի զարգացմանը՝ հիմք ստեղծելով արդյունավետ ուսումնական և մասնագիտական ծրագրերի համար։

Քաղաքագիտություն

Մինասյան Մ., հանդիսանում է մասնագիտական և ուսումնական ձեռնարկ, որը նվիրված է ռազմական և պաշտպանական նշանակության թունավոր քիմիական նյութերի ուսումնասիրությանը, դրանց ազդեցության առանձնահատկություններին մարդու օրգանիզմի վրա և ընդհանուր մոտեցումներին՝ թունավորման դեպքում օգնության կազմակերպման հարցերում։ Այն ներկայացնում է մարտական թունավոր նյութերի հիմնական խմբերը, դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, կիրառման հնարավոր եղանակները և վտանգավոր ազդեցության մեխանիզմները՝ ընդգծելով շնչառական, նյարդային, մաշկային և ընդհանուր թունավոր ազդեցությունները։ Գրքում նաև անդրադարձ է կատարվում թունավորման ախտանշանների ճանաչման ընդհանուր սկզբունքներին, անվտանգության և պաշտպանական միջոցների կարևորությանը, ինչպես նաև առաջին օգնության կազմակերպման հիմնական ուղղություններին՝ առանց մանրամասն բուժական սխեմաների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանական միջոցներին, քիմիական վտանգների կանխարգելման համակարգերին և արտակարգ իրավիճակներում վարքագծի ընդհանուր կանոններին։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ռազմական գործի, քաղաքացիական պաշտպանության, արտակարգ իրավիճակների կառավարման ոլորտների մասնագետների և ուսանողների համար՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել գիտելիքները քիմիական վտանգների վերաբերյալ և ձևավորել անվտանգության ընդհանուր մշակույթ։